transformacja komórkowa
Transformacja komórkowa to proces, w którym prawidłowa komórka ulega zmianie genetycznej i biochemicznej, nabywając cechy komórki nowotworowej. Jest to kluczowy etap w procesie kancerogenezy, prowadzący do niekontrolowanego podziału komórkowego, zaburzenia apoptozy i zdolności do inwazji tkanek.
Mechanizm transformacji komórkowej obejmuje mutacje w proto-onkogenach, które stają się onkogenami, oraz inaktywację genów supresorowych nowotworów. Zmiany te mogą być wywołane przez czynniki fizyczne (np. promieniowanie), chemiczne (karcynogeny) lub biologiczne (wirusy onkogenne). Transformacja jest procesem wieloetapowym, w którym dochodzi do akumulacji wielu zmian genetycznych.
W diagnostyce laboratoryjnej transformację komórkową można oceniać poprzez badanie markerów molekularnych, zmiany morfologiczne komórek oraz testy funkcjonalne. Komórki transformowane charakteryzują się utratą kontroli nad cyklem komórkowym, nieśmiertelnością replikacyjną, zdolnością do inwazji i przerzutowania oraz indukowania angiogenezy.
Zrozumienie procesów transformacji komórkowej ma kluczowe znaczenie w onkologii, umożliwiając opracowywanie nowych strategii diagnostycznych i terapeutycznych ukierunkowanych na specyficzne szlaki sygnałowe zaangażowane w ten proces.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 40 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą ogólną tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, przy czym działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych, np. u psów rasy Beagle przy dawkach ≥60 mg/kg mc. obserwowano bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. W badaniach teratologicznych na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie stwierdzono działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg mc.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²/dobę), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazywała toksyczność dla zarodka oraz opóźnienie rozwoju płodu, związane z toksycznym działaniem na matkę (zmniejszone spożycie pokarmu, ograniczony przyrost masy ciała) i niedociśnieniem tętniczym.
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Alax® (tabletki drażowane zawierające wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg suchy z kory kruszyny) opierają się na charakterystyce substancji czynnych, gdyż brak jest bezpośrednich badań gotowego produktu. Dla kory kruszyny nie dysponujemy danymi dotyczącymi toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na układ rozrodczy ani potencjału karcynogennego. Badania in vitro wykazały podwyższone ryzyko genotoksyczności, zwłaszcza emodyny, która wykazała silne działanie mutagenne w teście mutacji V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Wyniki badań karcynogenności na szczurach i myszach były niejednoznaczne, z brakiem jednoznacznych dowodów na działanie karcynogenne u samców szczurów i samic myszy, natomiast u samic szczurów i samców myszy obserwowano sprzeczne wyniki.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, chryzofanol, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, hepatocyt szczura, kora kruszyny, model mikrosomalny Salmonelli, nieplanowa synteza DNA, pierwotny hepatocyt, rak okrężnicy, Salmonella typhimurium, środek przeczyszczający, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, związek antrachinowy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 120 120 mg
Werapamil, substancja czynna preparatu Staveran 120, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach (10-62,5 mg/kg mc.) oraz psach rasy Beagle (10-85 mg/kg mc.) substancja była dobrze tolerowana, choć dawki ≥60 mg/kg mc. u psów indukowały bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz przerost dziąseł, który ustępował po odstawieniu leku. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, natomiast dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg mc. wiązały się z embriotoksycznością i zwiększonym współczynnikiem resorpcji płodów. Dodatkowo, u szczurów poddanych dawkom do 6-krotnie wyższym niż stosowane u ludzi (60 mg/kg mc.) zaobserwowano letalność zarodków oraz opóźnienie rozwoju płodów, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem tętniczym i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic.
aberracja chromosomalna, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja siostrzanych chromatyd, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, rakotwórczość, resorpcja płodu, ryzyko onkogenne, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 80 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu, substancji czynnej leku Staveran, obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach rasy Beagle stosowano dawki od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję leku. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg u psów. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg) i szczurach (15-60 mg/kg) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, zwiększając resorpcję płodów. U szczurów dawka 6-krotnie wyższa od ludzkiej (60 mg/kg) powodowała letalność zarodka i opóźnienie rozwoju płodu, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic. Brak jest odpowiednich badań u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, bradykardia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, komórka embrionalna, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie rozwoju płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 80 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, w tym szczurów i psów rasy Beagle, przy dawkach od 10 mg/kg m.c. do 85 mg/kg m.c. Niepożądane efekty, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg m.c. Badania teratogenności na królikach i szczurach (dawki do 60 mg/kg m.c.) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg m.c.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. W badaniach rozrodczych stosowano dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (maksymalna dawka kliniczna u ludzi to 300 mg/m²), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazała toksyczność matczyną i letalność zarodka, a także opóźnienie rozwoju płodu. Nie ma jednak odpowiednich badań klinicznych dotyczących stosowania werapamilu u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin SR 120 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin SR, wykazały dobrą tolerancję u zwierząt laboratoryjnych (szczury: 10-62,5 mg/kg mc., psy Beagle: 10-85 mg/kg mc.). Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotensja oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych (≥60 mg/kg mc.). Badania teratogenności u królików (5-15 mg/kg mc.) i szczurów (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach przekraczających 60 mg/kg mc. zaobserwowano embriotoksyczność manifestującą się zwiększoną resorpcją płodów. W badaniach reprodukcyjnych dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²) nie wykazały teratogenności, jednak u szczurów dawka 360 mg/m² indukowała letalne działanie na zarodki, opóźnienie wzrostu i rozwoju płodu, powiązane z toksycznością u samic (hipotensja, zmniejszony apetyt, ograniczony przyrost masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, bradykardia, działanie genotoksyczne, działanie letalne na zarodki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hipotensja, indukcja siostrzanych chromatyd, karcynogeneza, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, opóźnienie rozwoju płodu, opóźnienie wzrostu płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodów, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamilu chlorowodorek - Leksykon substancji czynnych
Fotemustyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fotemustyna, substancja czynna leku Mustophoran, wykazuje istotne działania toksyczne w badaniach przedklinicznych, zwłaszcza na narząd wzroku, gdzie u szczurów stwierdzono atrofię siatkówki, a u małp odwarstwienie siatkówki przy stężeniach w osoczu zbliżonych do tych u ludzi stosujących dawki terapeutyczne dożylne. Ponadto, fotemustyna wykazuje silne właściwości genotoksyczne, potwierdzone mutagennością w testach na Salmonella typhimurium i Escherichia coli, klastogennością w teście mikrojądrowym u myszy oraz w hodowlach limfocytów ludzkich in vitro, a także działanie transformujące na komórkach embrionalnych chomika syryjskiego i linii BALB/3T3. Ze względu na te właściwości, standardowe badania reprodukcyjne nie zostały przeprowadzone, jednak na podstawie danych dotyczących innych nitrozomoczników zaleca się unikanie stosowania fotemustyny u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu.
atrofia jąder, atrofia siatkówki, azoospermia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fotemustyna, genotoksyczność, mutacja wsteczna, odwarstwienie siatkówki, pochodna nitrozomocznika, test mikrojądrowy, transformacja komórkowa, właściwości klastogenne, właściwości mutagenne, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
Werapamil – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Werapamil wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach rasy Beagle, gdzie dawki od 10 mg/kg mc. do 85 mg/kg mc. były dobrze tolerowane. Przy dawkach toksycznych powyżej 60 mg/kg mc. obserwowano charakterystyczne efekty farmakologiczne, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, a także odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg mc. indukowały embriotoksyczność, objawiającą się zwiększoną resorpcją płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 360 mg/m²/dobę (Isoptin) i do 60 mg/kg mc./dobę (Staveran), gdzie dawki zbliżone lub przekraczające maksymalną zalecaną u ludzi (300 mg/m²) były letalne dla zarodków i powodowały opóźnienie wzrostu oraz rozwój płodu, prawdopodobnie w wyniku niedociśnienia tętniczego i toksyczności u matek.
aberracja chromosomalna, antagonista kanałów wapniowych, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja siostrzanych chromatyd, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, potencjał karcynogenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodów, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Alax, zawierającego sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg z kory kruszyny, opierają się głównie na toksykologii poszczególnych składników, gdyż sam produkt nie był poddany odrębnym badaniom toksykologicznym. W badaniach na myszach nie wykazano toksyczności przy doustnym podawaniu wyciągu z aloesu w dawce do 50 mg/kg/dobę przez 12 tygodni oraz aloiny do 60 mg/kg/dobę przez 20 tygodni. Dane dotyczące toksyczności kory kruszyny są niewystarczające. Badania in vitro wykazały potencjalne działanie genotoksyczne związków antranoidowych (emodyna, chryzofanol, fiscjon) obecnych w korze kruszyny, z emodyną wykazującą wysoką aktywność mutagenną w testach V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Aloe-emodyna wykazała mutagenność w teście Amesa (szczepy Salmonella typhimurium TA1537, TA1538, TA98, TA1978) oraz indukcję transformacji komórkowej, choć test HPRT nie potwierdził powtarzalnej mutagenności. Badania in vivo nie potwierdziły mutagenności aloe-emodyny w testach mikrojąderek, aberracji chromosomowej i mouse-spot.
aloe-emodyna, alona przylądkowa, antrazwiązki, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, frangulina, kora kruszyny, nieplanowa synteza DNA, pierwotne hepatocyty, rak okrężnicy, Rhamnus frangula, Salmonella typhimurium, szpik kostny, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność płodowa, transformacja komórkowa, wyciąg z aloesu, zaparcia, związki antrachinowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin SR-E 240 240 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku wykazały dobrą tolerancję substancji w dawkach od 10 mg/kg mc. do 62,5 mg/kg mc. u szczurów oraz do 85 mg/kg mc. u psów Beagle. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiały się jedynie przy dawkach ≥60 mg/kg mc. U psów obserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenne na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, natomiast embriotoksyczność pojawiała się przy dawkach toksycznych powyżej 60 mg/kg mc., manifestująca się zwiększonym współczynnikiem resorpcji płodów. W badaniach reprodukcyjnych stosowano dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów, przy czym dawka 360 mg/m² u szczurów była letalna dla zarodków i powodowała opóźnienie rozwoju płodów, związane z toksycznością matczyną (hipotensja, zmniejszenie przyjmowania pokarmu i masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, niedociśnienie tętnicze, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamilu chlorowodorek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 50 mg/5 ml
Badania przedkliniczne dotyczące mutagenności zydowudyny wykazały zróżnicowane wyniki w zależności od modelu i metody badawczej. Test Amesa nie potwierdził działania mutagennego, natomiast badania in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórkowej wykazały słabe lub pozytywne działanie mutagenne. W badaniach na limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów stwierdzono uszkodzenia chromosomowe, choć badania cytogenetyczne na szczurach in vivo nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS (n=11) leczonych Retrovirem zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Zydowudyna inkorporuje się do DNA leukocytów dorosłych pacjentów oraz noworodków (w tym u kobiet ciężarnych), co potwierdzono także w modelach małpich, gdzie ekspozycja na kombinację zydowudyny i lamiwudyny prowadziła do większej inkorporacji analogów nukleozydów i skróceń telomerów w tkankach płodu, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
analog nukleozydu, badanie cytogenetyczne, badanie kliniczne, chłoniak myszy, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna, leukocyt, limfocyty krwi obwodowej, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość przezłożyskowa, skrócenie telomerów, test Amesa, test jąderkowy, transformacja komórkowa, transmisja wertykalna, uszkodzenie chromosomowe, włączanie do DNA, zakażenie HIV-1, zydowudyna