polimeraza DNA

Polimeraza DNA to kluczowy enzym zaangażowany w replikację, naprawę i rekombinację DNA. Jej główną funkcją jest synteza nowych nici DNA poprzez dodawanie nukleotydów (dNTP) do rosnącego łańcucha zgodnie z zasadą komplementarności z nicią matrycową.

U człowieka występuje kilkanaście typów polimeraz DNA, różniących się lokalizacją komórkową, funkcją i dokładnością. Najważniejsze to polimerazy α, δ i ε odpowiedzialne za replikację jądrową, polimeraza γ działająca w mitochondriach oraz polimerazy specjalizujące się w naprawie DNA (β, η, θ, ι, κ, λ, μ, ν, σ).

Polimerazy DNA wykazują aktywność 5’→3′, co oznacza, że dobudowują nukleotydy do grupy 3′-OH. Niektóre posiadają dodatkową aktywność egzonukleazową 3’→5′, umożliwiającą korektę błędów (proofreading). Mutacje w genach kodujących polimerazy DNA wiążą się z licznymi chorobami, w tym zespołami niestabilności genomowej i predyspozycją do nowotworów.

W diagnostyce i badaniach molekularnych polimerazy DNA są wykorzystywane w reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR), sekwencjonowaniu DNA i innych technikach laboratoryjnych. Szczególne znaczenie ma termostabilna polimeraza Taq izolowana z bakterii Thermus aquaticus, która zrewolucjonizowała biologię molekularną.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl