2F-ara-A
2F-ara-A, znany również jako fludarabina, to analog purynowy będący ważnym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL) oraz innych nowotworów hematologicznych. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez blokowanie aktywności różnych enzymów, w tym polimerazy DNA i reduktazy rybonukleotydowej.
Fludarabina jest fosforylowana wewnątrzkomórkowo do aktywnego metabolitu 2F-ara-ATP, który gromadzi się w komórkach nowotworowych, prowadząc do zahamowania syntezy i naprawy DNA, co skutkuje apoptozą komórek. Lek wykazuje szczególną skuteczność wobec wolno dzielących się komórek nowotworowych, charakterystycznych dla PBL.
W praktyce klinicznej 2F-ara-A stosuje się w monoterapii lub w schematach wielolekowych, często w połączeniu z cyklofosfamidem i rytuksymabem (schemat FCR). Lek podawany jest dożylnie lub doustnie, a typowy cykl leczenia obejmuje podawanie przez 5 kolejnych dni, powtarzane co 28 dni. Do najczęstszych działań niepożądanych należą mielosupresja, zwiększona podatność na infekcje oraz immunosupresja, która może utrzymywać się długo po zakończeniu terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fludara 10 mg
Fosforan fludarabiny, składnik leku Fludara, jest fluorowanym analogiem purynowym o kodzie ATC L01BB05, wykazującym działanie przeciwnowotworowe i immunomodulujące. Po podaniu ulega defosforylacji do aktywnego metabolitu 2F-ara-A, który wewnątrzkomórkowo jest fosforylowany do trifosforanu 2F-ara-ATP. Ten metabolit hamuje kluczowe enzymy syntezy DNA, takie jak reduktaza rybonukleotydowa, polimerazy DNA (α, δ, ε), prymaza i ligaza DNA, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA i proliferacji komórek nowotworowych. Dodatkowo 2F-ara-ATP częściowo hamuje polimerazę II RNA, skutkując zmniejszeniem transkrypcji i syntezy białek, co potęguje efekt cytotoksyczny.
2F-ara-A, analog nukleotydowy, apoptoza, deaminaza adenozynowa, defosforylacja, fosforan fludarabiny, fosforylacja, fragmentacja DNA, kinaza deoksycytydynowa, ligaza DNA, polimeraza DNA, polimeraza RNA, prymaza DNA, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekła białaczka limfocytowa B-komórkowa, reduktaza rybonukleotydowa, synteza kwasów nukleinowych, widarabina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fludara 10 mg
Fosforan fludarabiny, aktywny składnik leku Fludara, wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawce 25 mg/m² pc., z maksymalnym stężeniem 2F-ara-A w osoczu wynoszącym 3,5-3,7 µM po pierwszej infuzji i umiarkowaną kumulacją do 4,4-4,8 µM po piątej dawce. Okresy półtrwania leku są trójfazowe: początkowy około 5 minut, pośredni 1-2 godziny oraz końcowy około 20 godzin. Całkowity średni klirens osoczowy wynosi 79 ml/min/m² pc. (2,2 ml/min/kg), a objętość dystrybucji 83 l/m² (2,4 l/kg), z dużą zmiennością międzyosobniczą. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach i stanowi 20-30% stężenia po podaniu dożylnym, z biodostępnością 50-65%. Lek jest eliminowany głównie przez nerki, z 40-60% dawki wydalanej z moczem, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
2F-ara-A, biodostępność układowa, defosforylacja, eliminacja nerkowa, fludarabina, fosforan fludarabiny, hematokryt, infuzja dożylna, klirens osoczowy, mielosupresja, neutropenia, nukleozyd fludarabiny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła białaczka limfocytowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek