szczelina przewlekła
Szczelina przewlekła to długotrwałe, nawracające pęknięcie w błonie śluzowej kanału odbytu, które powoduje silny ból podczas i po defekacji. W przeciwieństwie do szczeliny ostrej, która zazwyczaj goi się samoistnie w ciągu kilku tygodni, szczelina przewlekła utrzymuje się ponad 6-8 tygodni i często wymaga interwencji medycznej.
Patofizjologia szczeliny przewlekłej obejmuje cykl bólu, skurczu zwieracza odbytu i niedokrwienia, co uniemożliwia prawidłowe gojenie. Większość szczelin przewlekłych (około 90%) zlokalizowana jest w linii środkowej tylnej, pozostałe występują w linii środkowej przedniej, szczególnie u kobiet po porodach.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniu przedmiotowym, podczas którego obserwuje się charakterystyczną szczelinę z włóknami odsłoniętego zwieracza wewnętrznego oraz często towarzyszące zmiany takie jak brodawka odbytu (sentinel pile) czy przerośnięte brodawki odbytowe. W leczeniu stosuje się metody zachowawcze (maści nitroglicerynowe, blokery kanału wapniowego, toksyna botulinowa) oraz chirurgiczne (lateralna sfinkterotomia wewnętrzna), w zależności od nasilenia objawów i odpowiedzi na leczenie zachowawcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczelina odbytu – Leczenie
Szczelina odbytu to pęknięcie nabłonka kanału odbytu, najczęściej w tylnej linii środkowej, wywołane urazem anodermy podczas defekacji twardych stolców. Wyróżnia się szczeliny ostre (<6-8 tygodni) i przewlekłe (>8 tygodni). Leczenie pierwszego rzutu obejmuje modyfikację diety (błonnik 25-35 g/dobę, 6-8 szklanek wody dziennie), kąpiele nasiadowe (10-20 minut, 2-3 razy/dobę), środki zmiękczające stolec oraz miejscowe środki przeciwbólowe (np. lidokaina 2-3 razy/dobę). W przypadku braku poprawy po 2-3 tygodniach wdraża się farmakoterapię: maść nitroglicerynową 0,2% (40,4-68% wskaźnik gojenia, działania niepożądane: bóle głowy u 20-30% pacjentów) lub blokery kanałów wapniowych (diltiazem 2% lub nifedypina 0,2%) z wyższą skutecznością (67-89,4%) i mniejszą toksycznością. Toksyna botulinowa typu A stanowi opcję w terapii opornej, z wskaźnikiem gojenia 27-96%, ale z ryzykiem przejściowego nietrzymania stolca u ~5% pacjentów oraz nawrotów do 42%.
anoderma, bloker kanałów wapniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, fissurektomia, iniekcja toksyny botulinowej, kanał odbytu, kąpiel nasiadowa, lidokaina, maść z tlenkiem cynku, nietrzymanie gazów, nietrzymanie stolca, nifedypina, środek zmiękczający stolec, szczelina odbytu, szczelina przewlekła, toksyna botulinowa, wazelina, zaparcie, zwieracz odbytu