zaburzenia wydalania wapnia

Zaburzenia wydalania wapnia to nieprawidłowości w procesie usuwania wapnia z organizmu, głównie przez nerki. W warunkach fizjologicznych około 98% wapnia przesączonego w kłębuszkach nerkowych ulega reabsorpcji, a tylko niewielka jego część jest wydalana z moczem. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do hiperkalciurii (zwiększonego wydalania wapnia) lub hipokalciurii (zmniejszonego wydalania wapnia).

Hiperkalciuria, definiowana jako dobowe wydalanie wapnia z moczem przekraczające 4 mg/kg masy ciała lub 300 mg u mężczyzn i 250 mg u kobiet, jest najczęstszą przyczyną powstawania kamieni nerkowych zawierających wapń. Wyróżnia się hiperkalciurię absorpcyjną (zwiększone wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym), nerkową (pierwotny defekt cewkowy) oraz resorpcyjną (zwiększona resorpcja kostna, np. w nadczynności przytarczyc).

Hipokalciuria może występować w przebiegu niedoczynności przytarczyc, niedoboru witaminy D, przewlekłej choroby nerek, a także w zespole Gitelmana i rodzinnej hipokalciurii hiperkalcemicznej. Diagnostyka zaburzeń wydalania wapnia obejmuje badanie dobowej zbiórki moczu, oznaczenie stężenia wapnia, fosforanów i PTH w surowicy oraz ocenę funkcji nerek.

Leczenie zaburzeń wydalania wapnia zależy od przyczyny. W hiperkalciurii stosuje się zwiększenie podaży płynów, ograniczenie spożycia sodu, dietetyczne modyfikacje oraz farmakoterapię (tiazydowe leki moczopędne, cytrynian potasu). W hipokalciurii terapia ukierunkowana jest na chorobę podstawową, często z suplementacją wapnia i witaminy D pod ścisłą kontrolą parametrów biochemicznych.