kwas 5-fluoroureidopriopionowy
Kwas 5-fluoroureidopropionowy (FUPA) to metabolit 5-fluorouracylu (5-FU), leku przeciwnowotworowego stosowanego w chemioterapii. Powstaje on w wyniku katabolizmu 5-FU w organizmie, będąc jednym z końcowych produktów jego degradacji.
W procesie metabolizmu 5-fluorouracylu, najpierw powstaje dihydro-5-fluorouracyl, następnie kwas α-fluoro-β-ureidopropionowy (FUPA), a ostatecznie α-fluoro-β-alanina (FBAL). Monitoring stężenia FUPA w osoczu może być przydatny w ocenie farmakokinetyki 5-FU u pacjentów onkologicznych.
Istotne znaczenie kliniczne kwasu 5-fluoroureidopropionowego wiąże się z oceną metabolizmu 5-FU, który wykazuje wąski indeks terapeutyczny. Nieprawidłowy metabolizm 5-FU, prowadzący do zmian w stężeniu FUPA, może korelować z nasileniem działań niepożądanych chemioterapii, szczególnie u pacjentów z deficytem dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Właściwości farmakokinetyczne
Kapecytabina jest doustnym prolekiem fluoropirymidynowym, który ulega wieloetapowej przemianie metabolicznej do aktywnego metabolitu 5-fluorouracylu (5-FU). Po podaniu dawki 1250 mg/m² pc. po posiłku, farmakokinetyka wykazuje Cmax dla kapecytabiny na poziomie 4,67 µg/ml, a dla 5-FU 0,95 µg/ml, z Tmax odpowiednio 1,5 h i 2 h. AUC dla 5-FU wynosi 2,03 µg×h/ml, przy czym stężenia 5-FU w guzie jelita grubego są znacząco wyższe niż w tkankach zdrowych (stosunek 3,2) i surowicy (stosunek 21,4), co podkreśla selektywne działanie przeciwnowotworowe. Farmakokinetyka kapecytabiny charakteryzuje się nieliniową zależnością dawka-stężenie aktywnego metabolitu, co ma znaczenie przy modyfikacji dawkowania w przypadku toksyczności. Wiązanie z białkami osocza jest zróżnicowane: kapecytabina 54%, 5′-DFUR 62%, a 5-FU 10%. Okresy półtrwania metabolitów wahają się od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL), a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki w moczu), z dominującym metabolitem wydalanym jako FBAL (57% dawki).
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, biodostępność leku, biotransformacja leku, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, docetaksel, ekspozycja ogólnoustrojowa, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, interakcja farmakokinetyczna, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, okres półtrwania eliminacji, paklitaksel, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, prolek fluoropirymidynowy, skala Karnofsky’ego, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny została szczegółowo zbadana w dawkach od 502 do 3514 mg/m² pc. na dobę, wykazując stabilne stężenia kapecytabiny oraz metabolitów 5′-DFCR i 5′-DFUR między 1. a 14. dniem terapii, przy jednoczesnym wzroście AUC 5-FU o 30-35% w dniu 14. Kapecytabina charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, a jej metabolity osiągają maksymalne stężenia (Cmax) odpowiednio: kapecytabina 4,67 µg/ml, 5′-DFCR 3,05 µg/ml, 5′-DFUR 12,1 µg/ml, 5-FU 0,95 µg/ml i FBAL 5,46 µg/ml, z czasem Tmax od 1,5 do 3,34 godziny. Wiązanie z białkami osocza jest zróżnicowane: kapecytabina 54%, 5′-DFUR 62%, natomiast 5-FU i 5′-DFCR około 10%. Metabolizm kapecytabiny przebiega wieloetapowo, z aktywacją do 5-FU głównie w tkankach nowotworowych, co potwierdza wyższe stężenia 5-FU w guzach jelita grubego (stosunek 3,2 do tkanek zdrowych i 21,4 do surowicy). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL), a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki), z FBAL jako głównym metabolitem (57% dawki). Redukcja dawki kapecytabiny powoduje nieproporcjonalne zmniejszenie ekspozycji na 5-FU, co ma znaczenie kliniczne.
5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, aktywność AlAT, aktywność AspAT, badanie farmakokinetyczne, biodostępność leku, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, działanie antyproliferacyjne, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niewydolność nerek, przerzuty w wątrobie, rak jelita grubego, skala Karnofsky’ego, stężenie bilirubiny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabine Glenmark 500 mg
Kapecytabina wykazuje szybkie i znaczące wchłanianie po podaniu doustnym, z dawkami badanymi w zakresie 502-3514 mg/m²/dobę. Metabolizowana jest sekwencyjnie w wątrobie i tkankach nowotworowych do aktywnego 5-fluorouracylu (5-FU), którego stężenia w tkankach guza są istotnie wyższe niż w tkankach zdrowych (stosunek 5-FU w guzie do surowicy wynosi średnio 21,4). W 14. dniu podawania dawki 1250 mg/m² po posiłku, Cmax kapecytabiny wynosiła 4,67 µg/ml (Tmax 1,5 h), a 5-FU 0,95 µg/ml (Tmax 2 h), z wartościami AUC0-∞ odpowiednio 7,75 i 2,03 µg×h/ml. Kapecytabina i jej metabolity wiążą się z białkami osocza w różnym stopniu (kapecytabina 54%, 5-FU 10%). Eliminacja zachodzi głównie przez nerki, z 95,5% dawki wydalanej w moczu, głównie jako metabolit FBAL (57% dawki). Okres półtrwania t1/2 wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL). Współistniejące zaburzenia czynności wątroby i nerek wpływają na farmakokinetykę, zwłaszcza na ekspozycję na metabolity 5′-DFUR i FBAL, przy czym niedobór dehydrogenazy pirymidynowej (DPD) może prowadzić do zwiększonej toksyczności kapecytabiny.
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, badanie farmakokinetyczne, biodostępność kapecytabiny, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, działanie antyproliferacyjne, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niedobór dehydrogenazy pirymidynowej, nowotwór jelita grubego, przerzut nowotworowy, rak jelita grubego, skala Karnofsky’ego, tkanka guza, tkanka nowotworowa, trudność w połykaniu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny była badana w dawkach od 502 do 3514 mg/m² na dobę, wykazując stabilne stężenia kapecytabiny oraz metabolitów 5′-DFCR i 5′-DFUR między 1. a 14. dniem terapii, natomiast AUC 5-FU wzrosło o 30-35% w 14. dniu. Po podaniu doustnym kapecytabina szybko się wchłania (Cmax 4,67 μg/ml, Tmax 1,5 h), a jej metabolity osiągają maksymalne stężenia w 2-3,34 h. Wartości AUC dla kapecytabiny i metabolitów wynoszą odpowiednio: 7,75 μg•h/ml (kapecytabina), 7,24 (5′-DFCR), 24,6 (5′-DFUR), 2,03 (5-FU) i 36,3 (FBAL). Kapecytabina wiąże się z białkami osocza w 54%, 5′-DFUR w 62%, a 5-FU jedynie w 10%. Okres półtrwania eliminacji wynosi od 0,66 h (5′-DFUR) do 3,23 h (FBAL). Metabolizm obejmuje przekształcenie kapecytabiny do 5-FU w tkankach guza, gdzie aktywność fosforylazy tymidynowej jest 4-krotnie wyższa niż w tkankach zdrowych, co skutkuje 21,4-krotnie wyższym stężeniem 5-FU w guzie w porównaniu do surowicy. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki), z czego 57% stanowi FBAL, a tylko 3% to postać niezmieniona.
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, AlAT, AspAT, bilirubina, biodostępność kapecytabiny, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, niedobór enzymatyczny, niewydolność nerek, nowotwór jelita grubego, okres półtrwania eliminacji, rak jelita grubego, tkanka guza, tkanka nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Capecitabine Glenmark 150 mg
Farmakokinetyka kapecytabiny w dawkach 502-3514 mg/m²/dobę charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i wieloetapową przemianą metaboliczną, prowadzącą do aktywnego metabolitu 5-fluorouracylu (5-FU). Po podaniu dawki 1250 mg/m² po posiłku w 14. dniu terapii, Cmax kapecytabiny wynosi 4,67 µg/ml (Tmax 1,5 h), a dla 5-FU 0,95 µg/ml (Tmax 2 h), z AUC odpowiednio 7,75 i 2,03 µg×h/ml. Metabolity wykazują zróżnicowane wiązanie z białkami osocza (kapecytabina 54%, 5′-DFUR 62%, 5-FU 10%), co wpływa na ich dystrybucję. Biotransformacja zachodzi głównie w wątrobie i tkankach nowotworowych, z aktywacją 5′-DFUR do 5-FU przez fosforylazę tymidynową, której aktywność jest wyższa w tkance guza (4-krotnie). Stosunek stężenia 5-FU w guzie jelita grubego do surowicy wynosi średnio 21,4, co wskazuje na selektywne nagromadzenie leku w tkance nowotworowej. Eliminacja kapecytabiny i metabolitów odbywa się głównie przez nerki (95,5% dawki w moczu), z okresem półtrwania t1/2 kapecytabiny 0,85 h i FBAL 3,23 h.
5-fluorouracyl, 5′-deoksy-5-fluorocytydyna, 5′-deoksy-5-fluorourydyna, białko osocza, biodostępność kapecytabiny, dehydrogenaza pirymidynowa, dezaminaza cytydyny, dihydro-5-fluorouracyl, dihydropirymidynaza, docetaksel, dysfagia, działanie antyproliferacyjne, enzym wątrobowy, esteraza karboksylowa, fosforylaza tymidynowa, kapecytabina, klirens kreatyniny, kwas 5-fluoroureidopriopionowy, okres półtrwania, paklitaksel, podanie doustne, przerzut do wątroby, rak jelita grubego, skala Karnofsky’ego, taksan, zaburzenie czynności wątroby, α-fluoro-β-alanina, β-ureido-propionaza