Właściwości farmakodynamiczne
Aciclovir Aurovitas 800 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Aciclovir Aurovitas

Aciclovir Aurovitas należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych do ogólnego stosowania, będących nukleozydami i nukleotydami (z wyjątkiem inhibitorów odwrotnej transkryptazy). Lek został sklasyfikowany według kodu ATC jako J05AB01, co jednoznacznie określa jego miejsce w systemie klasyfikacji leków przeciwwirusowych.¹

Mechanizm działania

Acyklowir zawarty w preparacie Aciclovir Aurovitas jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego. Jego działanie opiera się na zdolności do hamowania namnażania wirusów z grupy herpes, które są patogenne dla człowieka. Działanie przeciwwirusowe acyklowiru zostało potwierdzone zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo w odniesieniu do wirusa Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2 oraz wirusa Varicella-zoster (VZV).²

Selektywność działania

Istotną cechą acyklowiru jest jego wysoka selektywność w hamowaniu replikacji wirusów HSV 1, HSV 2 i VZV. Ta selektywność wynika z różnic w metabolizmie acyklowiru w komórkach zakażonych wirusem i w komórkach zdrowych. W zdrowych, niezakażonych komórkach enzym kinaza tymidyny (TK) nie wykorzystuje acyklowiru jako substratu w sposób efektywny, co przekłada się na niską toksyczność leku wobec komórek ssaków jako gospodarzy.³

Aktywacja acyklowiru w komórkach zakażonych

Proces aktywacji acyklowiru w komórkach zakażonych wirusem przebiega wieloetapowo:

1. Fosforylacja przez wirusową kinazę tymidyny – enzym TK kodowany przez wirusy HSV i VZV przekształca acyklowir do monofosforanu acyklowiru, będącego analogiem nukleozydu.
2. Dalsze przekształcenie przez enzymy komórkowe – monofosforan acyklowiru jest następnie przekształcany przez enzymy komórkowe kolejno do difosforanu acyklowiru.
3. Powstanie trifosforanu acyklowiru – ostateczną aktywną formą leku jest trifosforan acyklowiru.

Trifosforan acyklowiru działa jako substrat dla wirusowej polimerazy DNA. Po wbudowaniu w wirusowy materiał genetyczny hamuje replikację wirusowego DNA poprzez przerwanie syntezy łańcucha DNA, co uniemożliwia dalsze namnażanie się wirusa.⁴

Oporność na acyklowir

W trakcie długotrwałego lub powtarzanego stosowania acyklowiru, szczególnie u pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością, istnieje ryzyko selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości na lek. Te oporne szczepy mogą nie reagować na kontynuację terapii acyklowirem. Mechanizmy oporności obejmują:⁵

• Względny niedobór wirusowej kinazy tymidyny – większość wyizolowanych szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości charakteryzuje się właśnie takim niedoborem, co uniemożliwia aktywację acyklowiru w komórce zakażonej wirusem.
• Zmiany w strukturze wirusowej kinazy tymidyny – mogą prowadzić do zmniejszonej zdolności enzymu do fosforylacji acyklowiru.
• Mutacje w wirusowej polimerazie DNA – wpływają na zdolność enzymu do rozpoznawania trifosforanu acyklowiru jako substratu.

Badania in vitro potwierdziły możliwość powstawania szczepów HSV o zmniejszonej wrażliwości na acyklowir. Należy jednak zaznaczyć, że nie stwierdzono jednoznacznej zależności pomiędzy określoną in vitro wrażliwością szczepów HSV na acyklowir a kliniczną odpowiedzią na leczenie. Ma to istotne znaczenie w interpretacji wyników badań wrażliwości wirusa w kontekście klinicznym.⁶

Postać farmaceutyczna i skład

Aciclovir Aurovitas w dawce 800 mg występuje w postaci tabletek. Są to białe lub prawie białe, podłużne, dwuwypukłe tabletki niepowlekane o wymiarach 21 mm x 10 mm. Tabletki posiadają wytłoczony napis „AR” i „800” po obu stronach linii podziału na jednej stronie oraz są gładkie na drugiej stronie. Każda tabletka zawiera 800 mg substancji czynnej – acyklowiru. Tabletka może być podzielona na równe dawki, co zwiększa elastyczność dawkowania.⁷