Właściwości farmakokinetyczne
Aciclovir Aurovitas 800 mg

Charakterystyka farmakokinetyczna acyklowiru

Acyklowir, substancja czynna zawarta w preparacie Aciclovir Aurovitas (800 mg, tabletki), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego skuteczność terapeutyczną. Preparat jest dostępny w postaci białych lub prawie białych, podłużnych, dwuwypukłych tabletek niepowlekanych, które można podzielić na równe dawki.¹

Absorpcja acyklowiru

Absorpcja acyklowiru z przewodu pokarmowego jest częściowa. W stanie stacjonarnym po podaniu doustnym dawki 800 mg co 4 godziny osiągane są średnie maksymalne stężenia w osoczu (Cssmax) wynoszące 8 μmol/l (1,8 μg/ml), podczas gdy minimalne stężenia (Cssmin) utrzymują się na poziomie 4 μmol/l (0,9 μg/ml).²

Dystrybucja acyklowiru w organizmie

Acyklowir charakteryzuje się stosunkowo niewielkim stopniem wiązania z białkami osocza, który mieści się w zakresie 9-33%. Ta cecha farmakodynamiczna sprawia, że ryzyko interakcji wynikających z konkurencyjnego wypierania acyklowiru z miejsc wiązania przez inne leki jest minimalne.³

Lek wykazuje dobrą penetrację do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie osiąga stężenie stanowiące około 50% stężenia obserwowanego w osoczu.⁴

Metabolizm acyklowiru

Metabolizm acyklowiru w organizmie jest ograniczony. Głównym metabolitem jest 9-karboksymetoksymetyloguanina, która jest wydalana z moczem i stanowi około 10-15% podanej dawki leku.⁵

Eliminacja acyklowiru

Acyklowir podlega eliminacji głównie przez nerki. Większość leku wydalana jest w niezmienionej postaci. Klirens nerkowy acyklowiru znacznie przewyższa klirens kreatyniny, co sugeruje udział zarówno mechanizmów przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego w procesie eliminacji leku.⁶

Okres półtrwania acyklowiru w osoczu u dorosłych po podaniu dożylnym wynosi około 2,9 godziny.⁷

Farmakokinetyka acyklowiru przy podaniu dożylnym

Przy podaniu dożylnym acyklowiru u dorosłych pacjentów w jednogodzinnym wlewie, średnie maksymalne stężenia w osoczu (Cssmax) różnią się w zależności od zastosowanej dawki:

Przedstawione dane wskazują na proporcjonalną zależność między dawką a stężeniem leku w osoczu.⁸

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Farmakokinetyka u dzieci

U dzieci powyżej jednego roku życia obserwuje się podobne maksymalne i minimalne stężenia acyklowiru jak u dorosłych, przy zastosowaniu przeliczników dawek z mg/m² na mg/kg masy ciała. Dawka 250 mg/m² odpowiada 5 mg/kg masy ciała, a dawka 500 mg/m² – 10 mg/kg masy ciała.⁹

Farmakokinetyka u noworodków i niemowląt

U noworodków i niemowląt w wieku od 0 do 3 miesięcy, otrzymujących acyklowir w dawce 10 mg/kg masy ciała podawanej co 8 godzin w jednogodzinnym wlewie dożylnym, obserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

• Cssmax: 61,2 μmol/l (13,8 μg/ml)
• Cssmin: 10,1 μmol/l (2,3 μg/ml)
• Okres półtrwania w osoczu: 3,8 godz.

W przypadku zwiększenia dawki do 15 mg/kg co 8 godzin, zaobserwowano proporcjonalny wzrost parametrów stężeniowych w osoczu:

• Cmax: 83,5 μmol/l (18,8 μg/ml)
• Cmin: 14,1 μmol/l (3,2 μg/ml)

Dane te wskazują na zależność liniową parametrów farmakokinetycznych od stosowanej dawki również w tej grupie wiekowej.¹⁰

Farmakokinetyka u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie całkowitego klirensu acyklowiru, które koreluje ze zmniejszeniem klirensu kreatyniny. Istotnym jest fakt, że pomimo tych zmian, modyfikacje okresu półtrwania leku w fazie eliminacji są niewielkie.¹¹

Farmakokinetyka u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek obserwuje się znaczące wydłużenie średniego okresu półtrwania w fazie eliminacji, który wynosi 19,5 godziny. W trakcie hemodializy okres półtrwania acyklowiru ulega skróceniu do 5,7 godziny, a stężenie leku podczas sesji dializacyjnej zmniejsza się o około 60%.¹²

Interakcje farmakokinetyczne

Probenecyd, podany w dawce 1 g na godzinę przed zastosowaniem acyklowiru, wpływa na farmakokinetykę tego leku powodując:

• Wydłużenie okresu półtrwania acyklowiru o 18%
• Zwiększenie pola pod krzywą zależności stężenia leku w osoczu od czasu (AUC) o 40%

Efekt ten wynika prawdopodobnie z hamowania wydzielania kanalikowego acyklowiru przez nerki.¹³