badanie podmiotowe
Badanie podmiotowe (wywiad lekarski) to kluczowy element diagnostyki medycznej, polegający na zebraniu informacji od pacjenta dotyczących jego dolegliwości, historii choroby oraz innych czynników mogących mieć wpływ na stan zdrowia. Jest pierwszym i fundamentalnym etapem każdej konsultacji medycznej, poprzedzającym badanie przedmiotowe.
W trakcie badania podmiotowego lekarz uzyskuje informacje o głównych dolegliwościach pacjenta (tzw. chief complaint), czasie ich trwania, charakterze, nasileniu oraz okolicznościach występowania. Istotne jest również zebranie danych o przebytych chorobach, operacjach, urazach, alergiach, przyjmowanych lekach oraz chorobach występujących w rodzinie.
Prawidłowo przeprowadzony wywiad pozwala na wstępne ukierunkowanie diagnostyki, zawężenie rozpoznania różnicowego oraz zaplanowanie dalszego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Umiejętność skutecznego przeprowadzenia badania podmiotowego wymaga od lekarza nie tylko wiedzy medycznej, ale również kompetencji komunikacyjnych i empatycznego podejścia do pacjenta.
W nowoczesnej praktyce klinicznej badanie podmiotowe jest uzupełniane ustrukturyzowanymi kwestionariuszami i skalami oceny, które pozwalają na standaryzację zbieranych informacji oraz ich późniejsze porównanie. Jakość przeprowadzonego wywiadu ma bezpośredni wpływ na trafność diagnozy – szacuje się, że właściwe rozpoznanie w około 70-80% przypadków można postawić już na podstawie dobrze zebranego wywiadu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk węzłów chłonnych – Diagnostyka i diagnoza
Limfadenopatia, definiowana jako powiększenie węzłów chłonnych, jest objawem reakcji układu odpornościowego na różnorodne czynniki chorobowe, najczęściej infekcje, rzadziej choroby autoimmunologiczne, nowotwory lub działania leków. Diagnostyka powinna rozpocząć się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, oceniającego lokalizację, wielkość (węzły >2 cm mogą sugerować proces nowotworowy), konsystencję, ruchomość i bolesność węzłów. Badania laboratoryjne obejmują morfologię krwi z rozmazem, markery stanu zapalnego (OB, CRP), testy serologiczne w kierunku infekcji (EBV, HIV, HBV) oraz badania biochemiczne. Obrazowanie (USG, RTG klatki piersiowej, TK, MRI, PET-CT) jest kluczowe dla oceny charakteru i rozległości zmian. Biopsja węzła chłonnego, szczególnie excizyjna, pozostaje złotym standardem diagnostycznym w przypadkach utrzymującej się limfadenopatii (>2-4 tygodnie), braku odpowiedzi na leczenie, objawów ogólnych (gorączka, nocne poty, utrata masy ciała) lub lokalizacji nadobojczykowej.
badania biochemiczne, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, białko C-reaktywne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja węzłów chłonnych, biopsja wycinająca, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba Gauchera, choroba kociego pazura, choroba Niemanna-Picka, choroba Stilla, gruźlica, hepatosplenomegalia, kiła, limfadenopatia, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, niedokrwistość hemolityczna, nocne poty, obrzęk węzłów chłonnych, odczyn Biernackiego, ostra białaczka limfoblastyczna, PET-CT, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, rtg klatki piersiowej, sarkoidoza, splenomegalia, toczeń rumieniowaty układowy, toksoplazmoza, tomografia komputerowa, ultrasonografia, węzeł Virchowa, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Diagnostyka i diagnoza
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to grupa arytmii charakteryzujących się szybkim rytmem serca (140-280 uderzeń/min u dorosłych, 180-220 u dzieci) pochodzącym z obszarów powyżej pęczka Hisa. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz 12-odprowadzeniowym EKG, które podczas epizodu wykazuje wąskie zespoły QRS (<120 ms), regularny rytm oraz zmienną obecność załamków P (często niewidoczne lub inwersyjne w AVNRT). W przypadkach trudnych do uchwycenia arytmii stosuje się monitorowanie ambulatoryjne (Holter, rejestratory zdarzeń, implantowalne rejestratory pętlowe, plaster Zio XT). Testy prowokacyjne (wysiłkowy, manewry wagalne, test adenozynowy) oraz badanie elektrofizjologiczne (EP study) umożliwiają precyzyjne określenie mechanizmu SVT i kwalifikację do ablacji prądem o częstotliwości radiowej. Diagnostyka różnicowa obejmuje rozróżnienie SVT z aberracją od częstoskurczu komorowego (VT), co jest kluczowe dla wyboru terapii.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, arytmia płodowa, atak paniki, badanie elektrofizjologiczne, badanie fizykalne, badanie podmiotowe, blok odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz przedsionkowy, echokardiografia, elektrokardiogram, enzym sercowy, holter EKG, manewr wagalny, masaż zatoki szyjnej, nadczynność tarczycy, nagły zgon sercowy, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, nawrotny częstoskurcz węzłowy, obrzęk płodu, palpitacje, pęczek Hisa, próba Valsalvy, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, rtg klatki piersiowej, tachykardia nadkomorowa, wieloogniskowy częstoskurcz przedsionkowy, wszczepialny rejestrator pętlowy, zaburzenie lękowe, załamek P, zespół preekscytacji, zespół QRS, zespół WPW - Leksykon chorób i schorzeń
Kyfoza – Diagnostyka i diagnoza
Kyfoza to patologiczne nadmierne wygięcie kręgosłupa piersiowego do przodu, przekraczające 50 stopni kąta Cobba, co skutkuje charakterystyczną kifotyczną postawą. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym testu Adamsa oraz oceny neurologicznej. Podstawowym badaniem obrazowym jest RTG boczne kręgosłupa w pozycji stojącej, umożliwiające pomiar kąta kyfozy i identyfikację zmian strukturalnych, takich jak klinowate zniekształcenia trzonów kręgów (≥5° w co najmniej trzech sąsiadujących kręgach) charakterystyczne dla kyfozy Scheuermanna. Wskazane są także MRI i TK w celu oceny tkanek miękkich, złamań kompresyjnych, ucisku na rdzeń oraz planowania leczenia chirurgicznego. Dodatkowo, w zależności od podejrzeń, wykonuje się badania gęstości kości, testy czynności płuc, badania elektrodiagnostyczne oraz scyntygrafię kości.
badanie elektrodiagnostyczne, badanie neurologiczne, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, czynność płuc, deficyt neurologiczny, gęstość kości, guzek Schmorla, hiperkyfoza, kąt Cobba, kifoza szyjna, kifoza wrodzona, krążek międzykręgowy, kyfoza, kyfoza piersiowa, kyfoza Scheuermanna, lordoza lędźwiowa, mielografia, nachylenie miednicy, osteoporoza, płytka graniczna kręgu, potencjały wywołane, radiografia, rdzeń kręgowy, rezonans magnetyczny, ruchomość kręgosłupa, scyntygrafia kości, test Adamsa, tomografia komputerowa, trzon kręgowy, worek oponowy, wywiad medyczny, zaburzenia tkanki łącznej, zaburzenie oddychania, zdjęcie rentgenowskie, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, złamanie kompresyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Ataki zatrzymania oddechu – Diagnostyka i diagnoza
Ataki zatrzymania oddechu (breath-holding spells) dotyczą około 5% zdrowych dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat, z największą częstością między 6 a 18 miesiącem życia. Wyróżnia się dwa typy ataków: sinicze (cyjanotyczne), charakteryzujące się płaczem, wstrzymaniem oddechu i sinicą, oraz blade (pallidotyczne), związane z bradykardią i bladością, często mylone z napadami drgawkowymi. Patogeneza nie jest w pełni poznana, ale sugeruje się rolę dysfunkcji autonomicznego układu nerwowego oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza, która może zwiększać wrażliwość na hipoksję i wpływać na metabolizm katecholamin. Typowa częstość ataków to 1-6 epizodów tygodniowo, choć u 25% dzieci mogą występować wielokrotne ataki dziennie. Diagnostyka opiera się na charakterystycznym obrazie klinicznym i wykluczeniu innych stanów, takich jak zaburzenia drgawkowe, kardiogenne omdlenia czy zespół wydłużonego QT.
atak blady, atak cyjanotyczny, atak siniczy, atak zatrzymania oddechu, badanie fizykalne, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, BRUE, dysautonomia, dysfunkcja autonomicznego układu nerwowego, dziedziczenie autosomalne dominujące, elektroencefalografia, elektrokardiografia, ferrytyna, morfologia krwi, napad drgawkowy, niedokrwistość z niedoboru żelaza, omdlenie kardiogenne, padaczka, wyładowanie drgawkowe, zaburzenie drgawkowe, zespół wydłużonego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy moszny – Diagnostyka i diagnoza
Zmiany w mosznie obejmują szerokie spektrum patologii, od łagodnych wodniaków i żylaków powrózka nasiennego po złośliwe guzy jądra oraz ostre stany chirurgiczne, takie jak skręt jądra, wymagające natychmiastowej interwencji. Diagnostyka powinna rozpocząć się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym oceny wielkości, lokalizacji, konsystencji i bolesności zmian oraz badania pachwin, jamy brzusznej i węzłów chłonnych. Transilluminacja moszny pozwala różnicować zmiany płynowe od litych, natomiast ultrasonografia moszny, w tym kolorowa dopplerowska, jest podstawowym badaniem obrazowym o wysokiej czułości, szczególnie przydatnym w wykrywaniu skrętu jądra i różnicowaniu zmian śródjądrowych od pozajądrowych. W przypadku podejrzenia raka jądra niezbędne jest oznaczenie markerów nowotworowych: alfa-fetoproteiny (AFP), beta-hCG oraz dehydrogenazy mleczanowej (LDH), które powinny być wykonane przed orchidektomią. Dodatkowo, badania obrazowe takie jak tomografia komputerowa klatki piersiowej, jamy brzusznej i pachwin służą ocenie stopnia zaawansowania nowotworu.
alfa-fetoproteina, badanie fizykalne, badanie podmiotowe, białko C-reaktywne, chemioterapia, dehydrogenaza mleczanowa, eksploracja chirurgiczna, ginekomastia, gonadotropina kosmówkowa, hepatomegalia, limfadenopatia, marker nowotworowy, orchidektomia, przepuklina pachwinowa, radioterapia, radykalna orchidektomia pachwinowa, rak jądra, rezonans magnetyczny, samobadanie jąder, skręt jądra, skręt powrózka nasiennego, skręt przyczepków jądra, tomografia komputerowa, ultrasonografia dopplerowska, ultrasonografia moszny, ultrasonografia wysokiej rozdzielczości, wodniak jądra, worek mosznowy, zapalenie najądrza, żylaki powrózka nasiennego - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesne skurcze komorowe – Diagnostyka i diagnoza
Wczesne skurcze komorowe (WSK, PVCs) stanowią powszechne zaburzenie rytmu serca, występujące zarówno u osób zdrowych, jak i z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz podstawowych i zaawansowanych badaniach elektrokardiograficznych, takich jak 12-odprowadzeniowe EKG, monitorowanie Holtera (24-48 godzin) oraz próba wysiłkowa. WSK charakteryzują się poszerzonym zespołem QRS (>120 ms) o nieprawidłowej morfologii, a ich lokalizacja ogniska arytmogennego może być określona na podstawie morfologii zespołu QRS (blok lewej odnogi pęczka Hisa dla prawej komory, blok prawej odnogi dla lewej komory). Obciążenie WSK powyżej 10-15% całkowitej liczby pobudzeń w ciągu doby wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kardiomiopatii indukowanej przez WSK, a wartości >20% mogą wymagać interwencji terapeutycznej nawet u pacjentów bezobjawowych.
angiografia, badanie elektrofizjologiczne, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok prawej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, duszność, echokardiografia, EKG 12-odprowadzeniowe, elektrokardiogram, enzym sercowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, holter EKG, kardiomiopatia indukowana skurczami komorowymi, kołatanie serca, morfologia krwi, obciążenie skurczami komorowymi, omdlenie, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, rezonans magnetyczny serca, tomografia komputerowa serca, wczesny skurcz komorowy, zawrót głowy, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Zespolenie tętnicy podkolanowej – Diagnostyka i diagnoza
Zespół tętnicy podkolanowej (PAES) to rzadka, ale istotna przyczyna chromania przestankowego u młodych, aktywnych fizycznie pacjentów, często bez klasycznych czynników ryzyka miażdżycy. Schorzenie charakteryzuje się uciskiem tętnicy podkolanowej przez struktury mięśniowo-powięziowe, co prowadzi do objawów takich jak ból i dyskomfort w łydce podczas wysiłku, chromanie przestankowe ustępujące po odpoczynku, uczucie ciężkości oraz parestezje. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu, badania przedmiotowego z testami prowokacyjnymi oraz badań obrazowych. Wstępne badania przesiewowe obejmują wskaźnik kostkowo-ramienny (ABI), który wykazuje spadek ciśnienia kostkowego podczas wysiłku, oraz USG Doppler z manewrami prowokacyjnymi, cechujące się około 90% czułością. Zaawansowane metody diagnostyczne to angiografia rezonansu magnetycznego (MRA) i tomografii komputerowej (CTA), które umożliwiają dokładną ocenę anatomiczną i funkcjonalną zespołu, z przewagą MRA ze względu na lepszą wizualizację tkanek miękkich i możliwość wykonywania manewrów prowokacyjnych.
angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia tomografii komputerowej, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, choroba Buergera, choroba tętnic obwodowych, chromanie przestankowe, dół podkolanowy, dysplazja włóknisto-mięśniowa, endarterektomia, krążenie oboczne, miażdżyca naczyń, miotomia, niedokrwienie kończyny, przeszczep omijający, struktura mięśniowo-powięziowa, szczytowa prędkość skurczowa, test prowokacyjny, tętniak tętnicy podkolanowej, tętnica grzbietowa stopy, tętnica piszczelowa tylna, tętnica podkolanowa, USG Doppler, wskaźnik kostkowo-ramienny, zespół uwięźnięcia tętnicy podkolanowej, zespolenie tętnicy podkolanowej, zgięcie grzbietowe, zgięcie podeszwowe stopy - Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina macicy – Diagnostyka i diagnoza
Przepuklina macicy, definiowana jako obniżenie macicy do kanału pochwowego lub poza jego obręb, dotyka około 50% kobiet w wieku 50-79 lat, z objawami wymagającymi interwencji u około 3%. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu ginekologicznym z oceną podczas parcia oraz klasyfikacji stopnia wypadania według systemu POP-Q, gdzie stopień 0 oznacza brak przepukliny, a stopień 4 całkowite wypadnięcie pochwy. W diagnostyce uzupełniającej stosuje się badania urodynamiczne (uroflowmetria, cystometria, skaner pęcherza), cystoskopię oraz obrazowe metody diagnostyczne, takie jak dynamiczne MRI miednicy, ultrasonografia przezkroczowa (z czułością 75% i swoistością 95% przy różnicy ≥15 mm między spojeniem łonowym a dnem macicy podczas próby Valsalvy), tomografia komputerowa i USG miednicy.
badanie ginekologiczne, badanie per rectum, badanie podmiotowe, badanie urodynamiczne, ćwiczenia Kegla, cystocela, cystometria, cystoskopia, defekografia, mięśnie dna miednicy, MR defekografia, narządy miednicy, nietrzymanie moczu, pesarium, próba Valsalvy, przepuklina macicy, rektocela, skaner pęcherza, system POP-Q, szyjka macicy, ultrasonografia przezkroczowa, uroflowmetria, uroginekolog, wypadanie macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba peyroniego – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka choroby Peyroniego opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie oraz badaniu przedmiotowym, które pozwalają na rozpoznanie charakterystycznych cech choroby, takich jak wyczuwalne blaszki włókniste i krzywizna prącia podczas erekcji. Kluczowe jest określenie fazy choroby – ostrej (aktywnej) z bólem podczas erekcji i progresją deformacji, lub przewlekłej (stabilnej) z ustąpieniem bólu i stabilną krzywizną przez co najmniej 3-6 miesięcy. Badanie palpacyjne w stanie wiotkim umożliwia ocenę lokalizacji i ilości blaszek, a pomiar długości prącia pozwala monitorować ewentualne skrócenie. Obiektywna ocena stopnia krzywizny (w stopniach) jest możliwa dzięki dokumentacji fotograficznej lub testowi iniekcji docierniowej (ICI) z alprostadylem, co umożliwia precyzyjne określenie kąta zgięcia oraz identyfikację dodatkowych deformacji, takich jak efekt klepsydry czy przewężenie.
alprostadyl, badanie dopplerowskie, badanie palpacyjne, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, blaszka włóknista, choroba Dupuytrena, choroba Ledderhose’a, choroba Peyroniego, deformacja prącia, faza ostra, faza przewlekła, krzywizna prącia, Międzynarodowy Indeks Funkcji Erektylnej, przepływ krwi, rezonans magnetyczny, ultrasonografia, zaburzenie erekcji - Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie stawu ramiennego – Diagnostyka i diagnoza
Zwichnięcie stawu ramiennego, najczęstsze zwichnięcie dużego stawu (około 50% wszystkich zwichnięć), polega na przemieszczeniu głowy kości ramiennej poza panewkę stawową. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania przedmiotowego, ze zwróceniem uwagi na objawy takie jak deformacja barku, ograniczenie ruchomości, obrzęk, ból oraz ocenę stanu neurologicznego (szczególnie nerwu pachowego, uszkodzenie którego występuje w ponad 40% przypadków) i naczyniowego kończyny. Standardowo wykonuje się zdjęcia RTG w projekcjach AP, Y łopatki i pachowej, które pozwalają potwierdzić zwichnięcie, określić jego kierunek (przednie 90-95%, tylne 2-4%, dolne rzadkie) oraz wykryć złamania towarzyszące (około 25% przypadków). Po nastawieniu stawu obowiązkowe jest kontrolne RTG w celu potwierdzenia prawidłowego ustawienia głowy kości ramiennej i wykluczenia powikłań.
artro-MRI, badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, badanie ultrasonograficzne, diagnostyka obrazowa, elektromiografia, głowa kości ramiennej, mięsień naramienny, mięsień obły mniejszy, nerw pachowy, niestabilność stawu, panewka stawowa, projekcja przednio-tylna, rentgenografia, rezonans magnetyczny, stożek rotatorów, tomografia komputerowa, uszkodzenie Bankarta, uszkodzenie HAGL, uszkodzenie Hill-Sachsa, uszkodzenie obrąbka stawowego, zwichnięcie dolne, zwichnięcie przednie, zwichnięcie stawu ramiennego, zwichnięcie tylne