Właściwości farmakodynamiczne

Acyklowir, substancja czynna leku Hascovir, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych do stosowania ogólnego, określonych jako nukleozydy i nukleotydy (z wyłączeniem inhibitorów odwrotnej transkryptazy). Zaklasyfikowany jest do kodu ATC: J05AB01. Substancja ta jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego, wykazującym zdolność do hamowania namnażania herpeswirusów patogennych dla człowieka, zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Do wrażliwych na działanie acyklowiru wirusów należą: wirus Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2 oraz wirus Varicella-zoster (VZV).¹

Mechanizm działania

Acyklowir wykazuje wysoce wybiórczy mechanizm działania hamującego namnażanie wirusów wrażliwych na jego działanie. W komórkach niezakażonych wirusami podatnymi na acyklowir, endogenna kinaza tymidynowa (TK) nie wykorzystuje tej substancji skutecznie jako substratu, co powoduje, że toksyczne działanie leku na komórki ssaków jest minimalne. Natomiast kinaza tymidynowa pochodzenia wirusowego, kodowana przez wirusy HSV i VZV, fosforyluje acyklowir do jego pochodnej monofosforanowej (analogu nukleozydu).²

Następnie, poprzez działanie enzymów komórkowych, monofosforan acyklowiru ulega kolejnej fosforylacji do dwufosforanu, a w końcowym etapie do trójfosforanu acyklowiru. Powstały trójfosforan acyklowiru stanowi substrat dla wirusowej polimerazy DNA i zostaje przez nią wbudowany w wirusowy DNA. Proces ten prowadzi do zakończenia syntezy łańcucha DNA wirusa i w konsekwencji hamuje jego replikację.³

Rozwój oporności

Długotrwałe stosowanie acyklowiru lub powtarzane cykle leczenia u pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością mogą prowadzić do selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości na tę substancję. Większość wyizolowanych szczepów opornych charakteryzuje się względnym niedoborem kinazy tymidynowej, jednak opisano również szczepy z modyfikacjami w obrębie wirusowej kinazy tymidynowej lub polimerazy DNA.⁴

Badania in vitro wykazały możliwość powstawania szczepów wirusa Herpes simplex o zmniejszonej wrażliwości na acyklowir. Warto zaznaczyć, że zależność pomiędzy określoną in vitro wrażliwością HSV na acyklowir a kliniczną odpowiedzią na leczenie tym lekiem nie została dotychczas jednoznacznie ustalona.⁵

Formulacja leku

Hascovir w postaci zawiesiny doustnej zawiera 200 mg acyklowiru w 5 ml zawiesiny, co odpowiada 40 mg acyklowiru w 1 ml produktu. Preparat ma postać białej zawiesiny doustnej o charakterystycznym smaku i zapachu bananowym.⁶

Substancje pomocnicze

Warto zwrócić uwagę, że preparat zawiera szereg substancji pomocniczych o znanym działaniu, takich jak: sorbitol (E 420), glicerol (E 422), metylu parahydroksybenzoesan (E 218), propylu parahydroksybenzoesan oraz glikol propylenowy (E 1520) i etanol, które wchodzą w skład aromatu bananowego. W 1 ml zawiesiny znajduje się 450 mg sorbitolu (E 420), 150 mg glicerolu (E 422), 0,3 mg metylu parahydroksybenzoesanu (E 218) i 0,1 mg propylu parahydroksybenzoesanu.⁷