organ docelowy
Organ docelowy (ang. target organ) to narząd lub tkanka, która w szczególny sposób reaguje na określone substancje lub czynniki patologiczne. W farmakologii oznacza miejsce, do którego kierowane są leki w celu uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego.
W toksykologii organ docelowy to narząd, który jest najbardziej podatny na uszkodzenie przez daną substancję toksyczną. Różne toksyny wykazują selektywność wobec określonych organów – na przykład węglowodory chlorowane działają hepatotoksycznie, a metale ciężkie mają powinowactwo do nerek.
W kontekście chorób autoimmunologicznych, organ docelowy to miejsce, w którym występuje reakcja autoimmunologiczna – jak tarczyca w chorobie Hashimoto czy trzustka w cukrzycy typu 1. W onkologii pojęcie to odnosi się do narządu, w którym występują przerzuty nowotworowe.
Znajomość organów docelowych ma kluczowe znaczenie w projektowaniu leków, diagnostyce toksykologicznej oraz w zrozumieniu patomechanizmów wielu chorób. Pozwala na ukierunkowanie terapii i monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych leków.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Podtlenek azotu (N₂O) stosowany jest w medycynie głównie jako gaz wziewny o czystości 98-100% lub w mieszaninie 50%:50% z tlenem (np. Entonox, Kalinox). Charakteryzuje się masą cząsteczkową 44,022, temperaturą wrzenia -89°C oraz ciśnieniem parcjalnym 5,17 MPa w 20°C. Współczynnik rozdziału krew/gaz wynosi 0,468, co przekłada się na szybkie wchłanianie i eliminację. Podtlenek azotu jest szybko absorbowany w płucach, osiągając stężenie pęcherzykowe bliskie wdychanemu w czasie krótszym niż 5 minut, a działanie kliniczne rozpoczyna się po 2–5 minutach. Dystrybucja do tkanek, w tym do mózgu, jest szybka ze względu na rozpuszczalność w tłuszczach i mały współczynnik rozdziału, co umożliwia szybkie osiągnięcie efektu analgetycznego i jego kontrolę. Gaz nie ulega metabolizmowi, jedynie reaguje z witaminą B12, a eliminacja następuje głównie przez płuca z biologicznym okresem półtrwania około 1 minuty, zależnym od wentylacji pacjenta.
analgezja, anestetyk wziewny, bariera krew-mózg, droga wziewna, dystrybucja w tkankach, działanie przeciwbólowe, enfluran, gaz medyczny, gaz rozweselający, halotan, minimalne stężenie pęcherzykowe, odma opłucnowa, organ docelowy, podtlenek azotu, przemiana metaboliczna, rozpuszczalność w tłuszczach, stężenie pęcherzykowe, współczynnik rozdziału, współczynnik rozdziału krew/gaz, zator powietrzny -
Leksykon leków
Dane przedkliniczne dotyczące terbinafiny chlorowodorku wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu dawki do 100 mg/kg mc./dobę u szczurów i psów, bez obserwacji toksyczności. W badaniach rakotwórczości u myszy (130 mg/kg mc./dobę u samców, 156 mg/kg mc./dobę u samic) nie stwierdzono działania nowotworowego, natomiast u szczurów samców przy dawce 69 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną zachorowalność na nowotwory wątroby, co jest efektem specyficznym gatunkowo. W badaniach na małpach dawki powyżej 50 mg/kg mc./dobę wywołały odwracalne refrakcyjne nieregularności w siatkówce, bez trwałych zmian histologicznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania terbinafiny.
badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, in vitro, in vivo, materiał genetyczny komórki, metabolit terbinafiny, nerka, nowotwór wątroby, organ docelowy, płodność, potencjał rakotwórczy, terbinafina chlorowodorek, toksyczność długoterminowa, wątroba, wpływ na reprodukcję, zmiana histologiczna
