karfilzomib

Karfilzomib jest inhibitorem proteasomu drugiej generacji stosowanym głównie w leczeniu szpiczaka mnogiego. Działa poprzez selektywne i nieodwracalne blokowanie chymotrypsynopodobnej aktywności proteasomu 20S, co prowadzi do akumulacji białek wewnątrzkomórkowych i w konsekwencji do śmierci komórki nowotworowej.

W praktyce klinicznej karfilzomib jest zarejestrowany do stosowania u pacjentów z nawrotowym lub opornym szpiczakiem mnogim, często w skojarzeniu z lenalidomidem i deksametazonem (schemat KRd) lub tylko z deksametazonem (schemat Kd). Wykazuje skuteczność również u pacjentów opornych na bortezomib, który jest inhibitorem proteasomu pierwszej generacji.

Działania niepożądane karfilzomibu obejmują głównie toksyczność hematologiczną (małopłytkowość, neutropenię), zmęczenie, niedokrwistość, nudności, duszność oraz powikłania sercowo-naczyniowe. Szczególnej uwagi wymaga monitorowanie funkcji serca ze względu na ryzyko niewydolności serca, nadciśnienia tętniczego i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych podczas terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Leczenie

Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki, indolentny chłoniak nieziarniczy charakteryzujący się nadprodukcją patologicznej immunoglobuliny M (IgM). Leczenie rozpoczyna się dopiero przy objawach klinicznych, takich jak zespół nadlepkości, powiększenie węzłów chłonnych >5 cm, objawowa hepatosplenomegalia, neuropatia obwodowa czy objawy konstytucjonalne. W przypadku zespołu nadlepkości stosuje się plazmaferezę w celu szybkiego obniżenia poziomu IgM. Standardem terapii pierwszego rzutu są schematy chemioimmunoterapii, w tym bendamustyna (90 mg/m² dni 1-2) z rytuksymabem (375 mg/m² dzień 1) podawane co 28 dni przez 6 cykli (odsetek odpowiedzi 83%, mediana PFS 13,2 miesiąca w nawrotowej chorobie). Alternatywnie stosuje się DRC (deksametazon 20 mg i rytuksymab 375 mg/m² dożylnie oraz cyklofosfamid 100 mg/m² doustnie), R-CHOP lub R-CVP. Rytuksymab może indukować przejściowy wzrost IgM („flare”), co wymaga ostrożności przy wysokich poziomach paraproteiny (>40 g/L). Terapie celowane obejmują inhibitory kinazy tyrozynowej Brutona (BTK) – ibrutynib, zanubrutynib i acalabrutynib – wykazujące wysoką skuteczność (ORR do 90,5%) i różne profile toksyczności, z preferencją zanubrutynibu u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Inhibitory proteasomu (bortezomib, karfilzomib, iksazomib) oraz inhibitory BCL-2 (weneteloklaks) stanowią opcje w nawrocie lub oporności. Terapie eksperymentalne, takie jak pirtobrutynib (niekowalencyjny inhibitor BTK) i terapia CAR-T ukierunkowana na CD19/CD20, wykazują obiecujące wyniki w trudnych przypadkach.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, badanie kliniczne, bendamustyna, bortezomib, chemioimmunoterapia, chemioterapia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak Waldenströma, chlorambucyl, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, fludarabina, ibrutynib, immunoglobulina M, inhibitor BCL-2, inhibitor BTK, inhibitor proteasomu, karfilzomib, kladrybina, makroglobulinemia Waldenströma, migotanie przedsionków, nawrót choroby, neuropatia obwodowa, neutropenia, opieka paliatywna, pirtobrutynib, plazmafereza, poty nocne, powiększenie węzłów chłonnych, prednizon, przeciwciało monoklonalne, przeszczep allogeniczny, przeszczep komórek macierzystych, remisja, rytuksymab, terapia CAR-T, utrata masy ciała, winkrystyna, wymiana osocza, zanubrutynib, zespół nadlepkości krwi
Leksykon chorób i schorzeń
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (mgus) – Leczenie

Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (MGUS) to stan przednowotworowy charakteryzujący się obecnością białka monoklonalnego (białka M) produkowanego przez niewielką liczbę plazmocytów, bez spełnienia kryteriów szpiczaka mnogiego lub innych chorób limfoproliferacyjnych. Ryzyko progresji do szpiczaka mnogiego lub innych nowotworów hematologicznych wynosi około 1% rocznie. Diagnostyka i monitorowanie obejmują elektroforezę białek surowicy (SPEP), badania moczu, oznaczenie wolnych łańcuchów lekkich oraz ocenę funkcji nerek i morfologię krwi. Stratifikacja ryzyka opiera się na stężeniu białka M (<15 g/L lub ≥15 g/L), typie immunoglobuliny (IgG, IgA, IgM) oraz stosunku wolnych łańcuchów lekkich, co determinuje częstotliwość kontroli (od 6 miesięcy do 2-3 lat). W przypadku MGUS typu IgM zaleca się intensywniejszą obserwację, ze względu na wyższe ryzyko progresji do makroglobulinemii Waldenströma lub innych chorób limfoproliferacyjnych.
amyloidoza, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko monoklonalne, biopsja szpiku kostnego, bisfosfoniany, bortezomib, choroba depozytowa łańcuchów lekkich, choroba limfoproliferacyjna, daratumumab, deksametazon, elektroforeza białek moczu, elektroforeza białek surowicy, gammapatia monoklonalna o nieokreślonym znaczeniu, ibrutynib, immunoglobuliny dożylne, karfilzomib, krioglobulinemia, lenalidomid, makroglobulinemia Waldenströma, nabyty zespół von Willebranda, neuropatia, osteopenia, osteoporoza, plazmocyt, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, rytuksymab, szpiczak mnogi, tlący się szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, wolne łańcuchy lekkie, wysokodawkowa chemioterapia, zespół POEMS
Leksykon chorób i schorzeń
Szpiczak mnogi – Leczenie

Szpiczak mnogi jest złośliwym nowotworem komórek plazmatycznych szpiku kostnego, charakteryzującym się obecnie pięcioletnim przeżyciem powyżej 62% i medianą przeżycia wydłużoną do ponad 7 lat. Leczenie obejmuje wieloetapową terapię indukcyjną (3-4 cykle, każdy trwający 3-4 tygodnie) z zastosowaniem schematów trój- lub czterolekowych, w tym kombinacji inhibitorów proteasomu (bortezomib, karfilzomib, iksazomib), leków immunomodulujących (lenalidomid, talidomid, pomalidomid), kortykosteroidów (deksametazon) oraz przeciwciał monoklonalnych (daratumumab, izatuksymab). U kwalifikujących się pacjentów stosuje się autologiczny przeszczep komórek macierzystych (ASCT) po wysokodawkowej chemioterapii melfalanem, co znacząco poprawia odpowiedź na leczenie. Terapia podtrzymująca, najczęściej lenalidomidem w połączeniu z inhibitorem proteasomu lub daratumumabem, wydłuża czas odpowiedzi, choć wiąże się z ryzykiem wtórnych nowotworów. Nowoczesne immunoterapie, takie jak przeciwciała dwuswoiste (teklistamab, elranatamab, talkwetamab) oraz terapie CAR-T (idecabtagene vicleucel, ciltacabtagene autoleucel), stanowią przełom w leczeniu nawrotowego i opornego szpiczaka, oferując długotrwałą kontrolę choroby.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, białko monoklonalne, bisfosfonian, bortezomib, choroba kostna, daratumumab, deksametazon, denosumab, hiperkalcemia, inhibitor proteasomu, karfilzomib, komórka macierzysta, komórka plazmatyczna, lek immunomodulujący, lek stymulujący erytropoezę, lenalidomid, martwica kości szczęki, melfalan, minimalna choroba resztkowa, neuropatia obwodowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przeciwciało dwuswoiste, przeciwciało monoklonalne, przeszczep komórek macierzystych, szpiczak mnogi, szpiczak tlący się, talidomid, terapia CAR-T, terapia indukcyjna, terapia podtrzymująca, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół uwalniania cytokin, złamanie patologiczne

karfilzomib

Powiązane wpisy

Chłoniak waldenströma – Leczenie

Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (mgus) – Leczenie

Szpiczak mnogi – Leczenie