daratumumab
Daratumumab to humanizowane przeciwciało monoklonalne IgG1κ, które selektywnie wiąże się z białkiem CD38 znajdującym się na powierzchni komórek szpiczaka mnogiego. CD38 jest przezbłonową glikoproteiną o wysokiej ekspresji na komórkach nowotworowych szpiczaka, co czyni je idealnym celem terapeutycznym.
Mechanizm działania daratumumabu obejmuje kilka procesów immunologicznych: cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC), cytotoksyczność zależną od dopełniacza (CDC), fagocytozę komórkową zależną od przeciwciał (ADCP) oraz bezpośrednią indukcję apoptozy. Lek ten dodatkowo moduluje mikrośrodowisko szpiku kostnego poprzez eliminację regulatorowych komórek T CD38+ i komórek supresorowych pochodzenia mieloidalnego.
Daratumumab jest stosowany w leczeniu pacjentów z nawrotowym lub opornym szpiczakiem mnogim, zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych z inhibitorami proteasomu (bortezomib, karfilzomib) lub lekami immunomodulującymi (lenalidomid, pomalidomid). Coraz częściej jest również włączany do terapii pierwszej linii u nowo zdiagnozowanych pacjentów.
Do najczęstszych działań niepożądanych daratumumabu należą reakcje związane z infuzją (występujące głównie podczas pierwszego podania), zmęczenie, nudności, ból pleców, gorączka i kaszel. Istotnym wyzwaniem diagnostycznym jest interferencja leku z testami serologicznymi, w tym z próbą krzyżową przed transfuzją krwi, co wymaga specjalnych procedur laboratoryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (mgus) – Zapobieganie i profilaktyka
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (MGUS) to łagodne, przedrakowe zaburzenie proliferacji komórek plazmatycznych, charakteryzujące się obecnością białka monoklonalnego (białka M) we krwi. Roczna progresja do szpiczaka mnogiego lub innych chorób limfoproliferacyjnych wynosi około 1-2%, a ryzyko to zależy od typu białka M (wyższe przy nie-IgG, np. IgA, IgD), stężenia białka M (>1,5 g/dl), stosunku wolnych łańcuchów lekkich (SFLC) oraz odsetka plazmocytów w szpiku. Obecne zalecenia IMWG obejmują regularne monitorowanie, w tym elektroforezę białek surowicy 6 miesięcy po diagnozie, a następnie kontrolę co 6-12 miesięcy w zależności od ryzyka. Coroczne badania krwi są rekomendowane u wszystkich pacjentów, aby umożliwić wczesne wykrycie progresji i zapobiec powikłaniom, takim jak złamania kości czy niewydolność nerek. MGUS wiąże się także z wtórnym niedoborem przeciwciał, zwiększonym ryzykiem infekcji oraz chorób sercowo-naczyniowych, co wymaga szczepień ochronnych i monitorowania stanu immunologicznego.
beta-bloker, białko monoklonalne, biomarker, bisfosfonian, choroba limfoproliferacyjna, daratumumab, elektroforeza białek, hipogammaglobulinemia, inhibitor pompy protonowej, lenalidomid, mechanizm molekularny, mikrośrodowisko szpiku, monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu, mutacja genetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, osteoporoza, plazmocyt, progresja choroby, przeciwciało monoklonalne, statyna, szpiczak mnogi, tlący się szpiczak mnogi, wolne łańcuchy lekkie, zakrzepica, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Szpiczak mnogi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szpiczak mnogi jest złośliwym nowotworem komórek plazmatycznych szpiku kostnego, stanowiącym około 10% nowotworów hematologicznych, z medianą wieku rozpoznania 69 lat i wyższą częstością u osób rasy czarnej. Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują ból kości (80-90% pacjentów), złamania patologiczne (40%), anemię, niewydolność nerek oraz hiperkalcemię. Diagnostyka opiera się na wykryciu zwiększonej liczby nieprawidłowych komórek plazmatycznych w szpiku, obecności białka monoklonalnego w surowicy lub moczu oraz zmianach kostnych widocznych w badaniach obrazowych (RTG, MRI, PET/CT). Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w monitorowaniu parametrów hematologicznych i biochemicznych, przygotowaniu pacjentów do badań oraz edukacji dotyczącej choroby i leczenia.
anemia, badanie obrazowe, bisfosfoniany, ból kości, chemioterapia wysokodawkowa, choroba kostna, daratumumab, elektroforeza białek surowicy, elementy morfotyczne krwi, funkcja nerek, hiperkalcemia, inhibitor proteasomu, komórki krwi, komórki plazmatyczne, kortykosteroidy, leczenie objawowe, lek immunomodulujący, lek nefrotoksyczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwzakrzepowy, leki immunomodulujące, morfologia krwi, nawracająca infekcja, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, opieka hospicyjna, opieka paliatywna, plazmafereza, proces diagnostyczny, profilaktyka przeciwwirusowa, przeciwciało monoklonalne, przeszczepienie komórek macierzystych, szpiczak mnogi, szpik kostny, terapia CAR-T, ucisk rdzenia kręgowego, układ odpornościowy, zakrzepica żył głębokich, zespół nadlepkości, zespół uwalniania cytokin, złamanie patologiczne