czas wypełnienia kapilarnego
Czas wypełnienia kapilarnego (CWK, ang. capillary refill time, CRT) to nieinwazyjny test kliniczny oceniający perfuzję obwodową. Badanie polega na uciśnięciu płytki paznokciowej lub skóry powodując jej zblednięcie, a następnie zwolnieniu ucisku i pomiarze czasu potrzebnego do przywrócenia pierwotnego zabarwienia.
Prawidłowy czas wypełnienia kapilarnego wynosi poniżej 2 sekund u dorosłych i dzieci, choć u noworodków i niemowląt może być nieco dłuższy. Wydłużony CWK może świadczyć o zmniejszonej perfuzji obwodowej, co występuje w stanach wstrząsowych, odwodnieniu, hipotermii czy niewydolności krążenia.
Wartość diagnostyczna CWK jest największa, gdy jest interpretowany w kontekście innych parametrów klinicznych. Na wynik mogą wpływać warunki środowiskowe (np. temperatura otoczenia), wiek pacjenta, siła ucisku oraz lokalizacja badania. Test stanowi ważny element oceny stanu pacjenta w medycynie ratunkowej, pediatrii oraz intensywnej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odwodnienie – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Odwodnienie to stan, w którym utrata płynów przewyższa ich podaż, prowadząc do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej i potencjalnej dysfunkcji narządów. Klasyfikacja obejmuje odwodnienie hipertoniczne (utrata wody, wzrost stężenia sodu), hipotoniczne (utrata elektrolitów, zwłaszcza sodu) oraz izotoniczne (równomierna utrata wody i elektrolitów). Stopień nasilenia dzieli się na łagodne, umiarkowane i ciężkie, z odpowiednimi interwencjami od doustnego nawodnienia po dożylne podawanie płynów. Czynniki ryzyka to m.in. wymioty, biegunka, gorączka, choroby przewlekłe, a szczególnie narażone są niemowlęta, osoby starsze, pacjenci z demencją i cukrzycą. Objawy obejmują pragnienie, suchość błon śluzowych, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, a w ciężkich przypadkach wstrząs hipowolemiczny i zaburzenia świadomości. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, bilansie płynów, badaniach laboratoryjnych (osmolalność moczu >450 mOsm/kg, podwyższony BUN, zmiany elektrolitowe) oraz monitorowaniu parametrów życiowych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, ciemny mocz, ciężar właściwy moczu, ciśnienie w tętnicy płucnej, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, czas wypełnienia kapilarnego, diureza osmotyczna, doustny roztwór nawadniający, hipotensja, kserostomia, lek moczopędny, lek wazoaktywny, moczówka prosta, nadmierna potliwość, nawodnienie dożylne, niedociśnienie ortostatyczne, odwodnienie, osmolalność moczu, ośrodkowe ciśnienie żylne, roztwór krystaloidowy, roztwór Ringera z mleczanami, skurcz mięśniowy, sonda nosowo-żołądkowa, tachykardia, trzecia przestrzeń, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Denga to wirusowa choroba przenoszona przez komary Aedes, charakteryzująca się czterema serotypami (DEN-1 do DEN-4) i przebiegająca w trzech fazach: gorączkowej, krytycznej oraz zdrowienia. Początkowo występuje wysoka gorączka (>39°C) z bólami mięśniowo-stawowymi i wysypką, trwająca 2-7 dni. Faza krytyczna (3-5 dzień choroby) cechuje się spadkiem temperatury do 37,5-38°C, zwiększoną przepuszczalnością naczyń, wzrostem hematokrytu oraz wyciekiem osocza, co może prowadzić do wstrząsu krwotocznego. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych, RT-PCR oraz izolacji wirusa. Kluczowe jest monitorowanie liczby płytek krwi i hematokrytu, a także objawów ostrzegawczych, takich jak silny ból brzucha, uporczywe wymioty, krwawienia i powiększenie wątroby. Leczenie jest objawowe, z naciskiem na odpowiednie nawodnienie, kontrolę gorączki paracetamolem oraz unikanie NLPZ i aspiryny ze względu na ryzyko krwawień.
choroba wirusowa, ciśnienie tętnicze, czas wypełnienia kapilarnego, DEET, deficyt objętości płynów, faza gorączkowa, faza krytyczna, faza zdrowienia, hematokryt, hepatomegalia, hipertermia, izolacja wirusa, krwawienie z błon śluzowych, małopłytkowość, morfologia krwi, objawy ostrzegawcze, ostra niewydolność oddechowa, płytki krwi, przepuszczalność naczyń włosowatych, równowaga kwasowo-zasadowa, RT-PCR, serotyp wirusa, technika immunohistochemiczna, test immunofluorescencyjny, transmisja wertykalna, uporczywe wymioty, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs krwotoczny, wyciek osocza, wysięk opłucnowy