Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Isoptin SR 120 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin SR, wykazały dobrą tolerancję u zwierząt laboratoryjnych (szczury: 10-62,5 mg/kg mc., psy Beagle: 10-85 mg/kg mc.). Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotensja oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych (≥60 mg/kg mc.). Badania teratogenności u królików (5-15 mg/kg mc.) i szczurów (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach przekraczających 60 mg/kg mc. zaobserwowano embriotoksyczność manifestującą się zwiększoną resorpcją płodów. W badaniach reprodukcyjnych dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²) nie wykazały teratogenności, jednak u szczurów dawka 360 mg/m² indukowała letalne działanie na zarodki, opóźnienie wzrostu i rozwoju płodu, powiązane z toksycznością u samic (hipotensja, zmniejszony apetyt, ograniczony przyrost masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin SR, pochodzą z licznych badań toksykologicznych, teratogennych, reprodukcyjnych, genotoksycznych oraz rakotwórczych. Dane te stanowią istotne uzupełnienie profilu bezpieczeństwa produktu leczniczego i dostarczają informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z jego stosowaniem.1

Badania toksykologiczne

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wykazano ogólnie dobrą tolerancję werapamilu. Szczury otrzymywały werapamil w dawkach od 10 mg/kg masy ciała do 62,5 mg/kg masy ciała podawany z pożywieniem, natomiast psy rasy Beagle w dawkach od 10 mg/kg masy ciała do 85 mg/kg masy ciała. W większości przypadków nie obserwowano istotnych klinicznie działań niepożądanych.2

Objawy toksyczności wystąpiły wyłącznie w przypadku podawania dawek uznawanych za toksyczne. W badaniu, w którym psom rasy Beagle podawano werapamil w dawkach 60 mg/kg masy ciała i większych, zaobserwowano następujące objawy działania niepożądanego:3

  • Bradykardia – znaczące zwolnienie czynności serca
  • Zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego – zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu
  • Obniżenie ciśnienia tętniczego – hipotensja
  • Przerost dziąseł – który ustępował po odstawieniu werapamilu4

Działanie teratogenne

Przeprowadzono szereg badań mających na celu ocenę potencjalnego działania teratogennego werapamilu. Samicom królików podawano werapamil w dawkach 5 mg/kg masy ciała i 15 mg/kg masy ciała, zaś samicom szczurów w zakresie dawek od 15 mg/kg masy ciała do 60 mg/kg masy ciała. W żadnym z tych badań nie wykazano działania teratogennego werapamilu.5

Zaobserwowano natomiast działanie embriotoksyczne, ale wyłącznie po zastosowaniu dawek uznawanych za toksyczne, czyli przekraczających 60 mg/kg masy ciała. Objawem tego działania był zwiększony współczynnik resorpcji płodów w porównaniu z grupą kontrolną.6

Wpływ na rozród

Bardziej szczegółowe badania wpływu na rozród przeprowadzono u królików i szczurów, którym podawano doustnie werapamil w dawkach odpowiednio do 180 mg/m²/dobę i 360 mg/m²/dobę. Dla porównania, maksymalna zalecana doustna dawka dobowa u ludzi wynosi 300 mg/m². Badania te również nie dostarczyły dowodów na działanie teratogenne werapamilu.7

Jednak u szczurów dawka zbliżona do dawki klinicznej (360 mg/m²) powodowała:8

  • Letalne działanie na zarodki
  • Opóźnienie wzrostu płodu
  • Opóźnienie rozwoju płodu

Te niekorzystne efekty występowały równolegle z objawami toksyczności u samic, które objawiały się zmniejszonym przyjmowaniem pokarmu i ograniczonym przyrostem masy ciała. Wykazano również, że taka dawka doustna powoduje niedociśnienie tętnicze u szczurów. Należy jednak podkreślić, że nie ma odpowiednich i prawidłowo kontrolowanych badań dotyczących wpływu werapamilu u kobiet w ciąży.9

Działanie genotoksyczne

Potencjalne działanie genotoksyczne werapamilu zostało dokładnie zbadane przy użyciu różnorodnych testów:10

  1. Test Amesa – badanie mutacji powrotnych w szczepach bakterii Salmonella typhimurium
  2. Test aberracji chromosomalnej przeprowadzony na ludzkich limfocytach in vitro
  3. Test indukcji siostrzanych chromatyd, przeprowadzony z użyciem:
    • ludzkich limfocytów in vitro
    • komórek szpiku kostnego chińskiego chomika
  4. Test transformacji komórkowej na embrionalnych komórkach chomika syryjskiego

W żadnym z przeprowadzonych testów nie stwierdzono genotoksycznego działania werapamilu, co wskazuje na brak potencjału do wywoływania uszkodzeń genetycznych.11

Działanie rakotwórcze

Przeprowadzono również długoterminowe badania potencjalnego działania rakotwórczego werapamilu. Szczurom podawano werapamil w szerokim zakresie dawek od 10 mg/kg masy ciała do 120 mg/kg masy ciała przez okres 24 miesięcy. W wyniku tych badań nie wykazano potencjalnego działania rakotwórczego werapamilu, co wskazuje na brak ryzyka karcynogenezy związanego ze stosowaniem tej substancji.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl