Interakcje leku – Isoptin SR 120 mg

Interakcje leku
Isoptin SR 120 mg

Werapamil, metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C18), wykazuje działanie inhibitora CYP3A4 oraz glikoproteiny P, co istotnie wpływa na farmakokinetykę wielu leków. Interakcje z lekami hamującymi CYP3A4 prowadzą do wzrostu stężenia werapamilu w osoczu, natomiast induktory CYP3A4 obniżają jego poziom. Werapamil zwiększa stężenia leków takich jak prazosyna (Cmax +40%), terazosyna (AUC +24%, Cmax +25%), karbamazepina (AUC +46%), kolchicyna (AUC x2, Cmax x1,3), dabigatran (Cmax +90%, AUC +70%), midazolam (AUC x3, Cmax x2), metoprolol (AUC +32,5%, Cmax +41%), digoksyna (Cmax +44%, AUC +50%) oraz statyn (np. symwastatyna AUC x2,6, Cmax x4,6), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak miopatia, rabdomioliza, toksyczność doksorubicyny czy krwawienia. Z kolei fenytoina obniża stężenie werapamilu, potencjalnie osłabiając jego efekt terapeutyczny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, ewerolimus, syrolimus), gdzie wzrost AUC sięga nawet 3,5-krotnie, wymagając monitorowania stężeń i dostosowania dawek.

Pobierz ChPL PDF Isoptin SR – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 120 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje farmakokinetyczne
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Interakcje werapamilu z alkoholem

Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii werapamilem

Znaczenie kliniczne interakcji werapamilu

Interakcje o krytycznym znaczeniu (przeciwwskazane)
Interakcje wysokiego ryzyka (wymagające dostosowania dawki i monitorowania)
Interakcje umiarkowanego ryzyka (wymagające ostrożności)
Interakcje niskiego ryzyka (wymagające świadomości)
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

werapamil

Kategoria leku

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Werapamilu chlorowodorek, główny składnik preparatu Isoptin SR, jest metabolizowany przez wiele izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18. Badania in vitro wykazały, że werapamil działa jako inhibitor CYP3A4 oraz glikoproteiny P (Pgp), co ma kluczowe znaczenie w potencjalnych interakcjach lekowych. Zaobserwowano istotne klinicznie interakcje, w których leki hamujące CYP3A4 podwyższały stężenie werapamilu w osoczu, natomiast induktory CYP3A4 obniżały jego stężenie.¹

Jednoczesne stosowanie werapamilu z lekami, które są głównie metabolizowane przez CYP3A4 lub są substratami glikoproteiny P, może prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków we krwi, co potencjalnie wzmacnia zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane obu substancji. Z tego powodu pacjenci stosujący werapamil powinni pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską w celu monitorowania potencjalnych interakcji.²

Interakcje farmakokinetyczne

Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje farmakokinetyczne werapamilu z innymi lekami, pogrupowane według klas terapeutycznych:

Grupa leków	Lek wchodzący w interakcję	Efekt interakcji	Znaczenie kliniczne
Leki α-adrenolityczne	Prazosyna	Zwiększenie Cmax prazosyny o około 40%	Nasilenie działania hipotensyjnego
	Terazosyna	Zwiększenie AUC terazosyny o około 24% i Cmax o około 25%	Nasilenie działania hipotensyjnego
Leki przeciwarytmiczne	Flekainid	Niewielkie zmniejszenie klirensu osoczowego flekainidu (około 10%)	Wymaga monitorowania
	Chinidyna	Zmniejszenie klirensu chinidyny po podaniu doustnym o około 35%	Ryzyko niedociśnienia; u pacjentów z kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu możliwy obrzęk płuc
Leki rozszerzające oskrzela	Teofilina	Zmniejszenie klirensu całkowitego po podaniu doustnym o około 20% (u palaczy zmniejszenie mniejsze – około 11%)	Ryzyko nasilenia działań niepożądanych teofiliny
Leki przeciwpadaczkowe	Karbamazepina	Zwiększenie AUC karbamazepiny o około 46% u pacjentów z lekooporną padaczką ogniskową	Możliwość wystąpienia działań niepożądanych: podwójne widzenie, bóle głowy, ataksja, zawroty głowy
	Fenytoina	Zmniejszenie stężenia werapamilu w osoczu	Możliwe osłabienie działania werapamilu
Leki przeciwdepresyjne	Imipramina	Zwiększenie AUC imipraminy o około 15%, brak wpływu na stężenie aktywnego metabolitu (dezypraminy)	Umiarkowane znaczenie kliniczne
Leki przeciwcukrzycowe	Gliburyd	Zwiększenie Cmax gliburydu o około 28% i AUC o około 26%	Ryzyko hipoglikemii
	Metformina	Zmniejszenie skuteczności metforminy	Konieczność monitorowania glikemii
Leki przeciw dnie moczanowej	Kolchicyna	Zwiększenie AUC kolchicyny 2-krotnie i Cmax 1,3-krotnie	Konieczność zmniejszenia dawki kolchicyny
Leki przeciwzakrzepowe	Dabigatran	Zwiększenie Cmax do 90% i AUC do 70%	Zwiększone ryzyko krwawień, konieczność zmniejszenia dawki dabigatranu
	DOACs (bezpośrednio działające doustne leki przeciwzakrzepowe)	Zwiększone wchłanianie i zmniejszona eliminacja	Zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza przy dodatkowych czynnikach ryzyka
Antybiotyki i leki przeciwzakaźne	Klarytromycyna, Erytromycyna, Telitromycyna	Możliwe zwiększenie stężenia werapamilu	Ryzyko nasilenia działań niepożądanych werapamilu
	Ryfampicyna	Zmniejszenie AUC werapamilu o około 97%, Cmax o około 94%, biodostępności o około 92%	Osłabienie działania obniżającego ciśnienie krwi
Leki przeciwnowotworowe	Doksorubicyna	Zwiększenie AUC doksorubicyny o 104% i Cmax o 61% po podaniu doustnym werapamilu	Zwiększone ryzyko toksyczności doksorubicyny
Barbiturany	Fenobarbital	Zwiększenie klirensu werapamilu po podaniu doustnym około 5-krotnie	Osłabienie działania werapamilu
Benzodiazepiny i leki przeciwlękowe	Buspiron	Zwiększenie AUC i Cmax buspironu około 3,4-krotnie	Nasilenie działania i działań niepożądanych buspironu
	Midazolam	Zwiększenie AUC midazolamu około 3-krotnie i Cmax około 2-krotnie	Nasilenie sedacji
Leki β-adrenolityczne	Metoprolol	Zwiększenie AUC metoprololu o około 32,5% i Cmax o około 41% u pacjentów z dławicą piersiową	Nasilenie działania β-blokującego
	Propranolol	Zwiększenie AUC propranololu o około 65% i Cmax o około 94% u pacjentów z dławicą piersiową	Nasilenie działania β-blokującego
Glikozydy nasercowe	Digitoksyna	Zmniejszenie całkowitego klirensu digitoksyny o około 27% i klirensu nerkowego o około 29%	Ryzyko toksyczności digitoksyny
	Digoksyna	Zwiększenie Cmax digoksyny o około 44%, C12h o około 53%, Css o około 44% i AUC o około 50%	Konieczność zmniejszenia dawki digoksyny, ryzyko toksyczności
Statyny	Symwastatyna	Zwiększenie AUC symwastatyny około 2,6-krotnie i Cmax około 4,6-krotnie	Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy
	Atorwastatyna	Zwiększenie stężenia atorwastatyny, zwiększenie AUC werapamilu o około 43%	Zwiększone ryzyko działań niepożądanych obu leków
	Lowastatyna	Zwiększenie stężenia lowastatyny, zwiększenie AUC werapamilu o około 63% i Cmax o około 32%	Zwiększone ryzyko miopatii
Leki immunosupresyjne	Cyklosporyna	Zwiększenie AUC, Css i Cmax cyklosporyny o około 45%	Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
	Ewerolimus	Zwiększenie AUC ewerolimusu około 3,5-krotnie i Cmax około 2,3-krotnie; zwiększenie Ctrough werapamilu około 2,3-krotnie	Konieczność monitorowania stężenia i dostosowania dawki ewerolimusu
	Syrolimus	Zwiększenie AUC syrolimusu około 2,2-krotnie; zwiększenie AUC S-werapamilu około 1,5-krotnie	Konieczność monitorowania stężenia i dostosowania dawki syrolimusu
Inne interakcje	Sok grejpfrutowy	Zwiększenie AUC R-werapamilu o około 49% i S-werapamilu o około 37%, zwiększenie Cmax R-werapamilu o około 75% i S-werapamilu o około 51%	Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
	Dziurawiec zwyczajny	Zmniejszenie AUC R-werapamilu o około 78% i S-werapamilu o około 80%	Znaczące osłabienie działania werapamilu

Interakcje farmakodynamiczne

Poza interakcjami natury farmakokinetycznej, werapamil może wchodzić w interakcje o charakterze farmakodynamicznym, które mogą prowadzić do nasilenia lub osłabienia efektów terapeutycznych:

Leki blokujące przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe – werapamil może nasilać działanie leków kuraropodobnych i depolaryzujących, co może wymagać zmniejszenia dawki obu leków podczas równoczesnego stosowania.³
Leki hipotensyjne, moczopędne i rozszerzające naczynia krwionośne – jednoczesne stosowanie z werapamilem prowadzi do nasilenia efektu hipotensyjnego, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego.⁴
Iwabradyna – jednoczesne stosowanie z werapamilem jest przeciwwskazane ze względu na addycyjne działanie spowalniające czynność serca.⁵
Kwas acetylosalicylowy – może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień.⁶

Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Niektóre interakcje wymagają wyjątkowej ostrożności ze względu na potencjalne poważne konsekwencje kliniczne:

Leki przeciwwirusowe przeciw HIV – rytonawir i inne inhibitory proteazy mogą hamować metabolizm werapamilu, zwiększając jego stężenie w osoczu. Może być konieczne zmniejszenie dawki werapamilu.⁷
Lit – jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększonej wrażliwości na lit (neurotoksyczność) z lub bez zmian stężenia litu w surowicy. Paradoksalnie, werapamil może również zmniejszać stężenie litu u pacjentów otrzymujących przewlekle stałe dawki litu. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów otrzymujących oba leki.⁸
Glikozydy nasercowe – werapamil zmniejsza klirens digoksyny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w surowicy. Konieczne jest zmniejszenie dawki digoksyny i monitorowanie jej stężenia.⁹
Statyny – przy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i inhibitorów reduktazy HMG-CoA (szczególnie symwastatyny, atorwastatyny i lowastatyny) zaleca się rozpoczynanie leczenia od najniższych możliwych dawek statyn i stopniowe ich zwiększanie. U pacjentów już stosujących statyny, po włączeniu werapamilu należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny.¹⁰

Interakcje werapamilu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu etylowego i werapamilu może prowadzić do zwiększenia stężenia etanolu w osoczu. Jest to wynikiem konkurencyjnego hamowania metabolizmu obu substancji w wątrobie, co prowadzi do kumulacji alkoholu we krwi.¹¹

Konsekwencje kliniczne interakcji werapamilu z alkoholem obejmują:

Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy – może objawiać się wzmożoną sennością, zaburzeniami koordynacji, zawrotami głowy i osłabieniem koncentracji
Potencjalizacja działania hipotensyjnego – alkohol sam w sobie ma właściwości rozszerzające naczynia krwionośne, co w połączeniu z werapamilem może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego
Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca – szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi problemami kardiologicznymi
Nasilenie działania hepatotoksycznego – jednoczesne obciążenie wątroby metabolizmem obu substancji może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby

Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii werapamilem

Biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem werapamilu i alkoholu, zaleca się:

Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii werapamilem, szczególnie w początkowym okresie leczenia i po zwiększeniu dawki leku
W przypadku okazjonalnego spożycia alkoholu, zachowanie szczególnej ostrożności i świadomości możliwości wystąpienia nasilonych objawów działania alkoholu
Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wątroby lub nerek powinni bezwzględnie unikać alkoholu podczas stosowania werapamilu
Monitorowanie ciśnienia tętniczego jest szczególnie istotne w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu
Należy pamiętać, że werapamil może nasilać działanie alkoholu nawet przy jego niewielkich ilościach

Pacjenci stosujący werapamil powinni być szczegółowo poinformowani o ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i zachęcani do całkowitej abstynencji lub znacznego ograniczenia jego spożycia w trakcie terapii.

Znaczenie kliniczne interakcji werapamilu

Interakcje werapamilu z innymi lekami i substancjami mają istotne znaczenie kliniczne i można je podzielić według poziomu istotności:

Interakcje o krytycznym znaczeniu (przeciwwskazane)

Iwabradyna – przeciwwskazane ze względu na addycyjne działanie spowalniające czynność serca¹²
Sok grejpfrutowy – nie należy stosować razem z werapamilem ze względu na znaczące zwiększenie jego biodostępności¹³

Interakcje wysokiego ryzyka (wymagające dostosowania dawki i monitorowania)

Dabigatran i inne bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOACs) – znacząco zwiększone ryzyko krwawień, wymagana redukcja dawki antykoagulantu¹⁴
Digoksyna i inne glikozydy nasercowe – znaczące zwiększenie stężenia, wymagana redukcja dawki glikozydu i monitorowanie jego stężenia¹⁵
Statyny (szczególnie symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna) – zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy, konieczne znaczące zmniejszenie dawki statyny¹⁶
Leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus) – znaczące zwiększenie stężenia, konieczne monitorowanie stężenia i dostosowanie dawki¹⁷
Leki β-adrenolityczne – nasilone działanie hipotensyjne i ujemne działanie inotropowe, wymagane dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie¹⁸

Interakcje umiarkowanego ryzyka (wymagające ostrożności)

Benzodiazepiny (midazolam, buspiron) – nasilone działanie sedatywne, może być konieczna redukcja dawki¹⁹
Karbamazepina – zwiększone stężenie karbamazepiny, ryzyko działań niepożądanych²⁰
Leki α-adrenolityczne (prazosyna, terazosyna) – nasilone działanie hipotensyjne²¹
Alkohol – zwiększone stężenie alkoholu w osoczu, nasilone działanie depresyjne na OUN i hipotensyjne²²

Interakcje niskiego ryzyka (wymagające świadomości)

Leki przeciwdepresyjne (imipramina) – umiarkowane zwiększenie stężenia²³
Teofilina – umiarkowane zwiększenie stężenia²⁴
Almotryptan – umiarkowane zwiększenie stężenia²⁵

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.