Isoptin SR
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu, 120 mg
Produkt leczniczy zawiera werapamil chlorowodorek w ilości 120 mg w tabletce o przedłużonym uwalnianiu. Lek stosowany jest u dorosłych w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej, w tym różnych typów dławicy piersiowej. Wskazany jest także przy zaburzeniach rytmu serca, takich jak napadowy częstoskurcz nadkomorowy czy migotanie przedsionków z szybkim przewodzeniem. Dzięki przedłużonemu uwalnianiu zapewnia stopniowe działanie terapeutyczne przez dłuższy czas.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Interakcje leku
Werapamil, metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C18), wykazuje działanie inhibitora CYP3A4 oraz glikoproteiny P, co istotnie wpływa na farmakokinetykę wielu leków. Interakcje z lekami hamującymi CYP3A4 prowadzą do wzrostu stężenia werapamilu w osoczu, natomiast induktory CYP3A4 obniżają jego poziom. Werapamil zwiększa stężenia leków takich jak prazosyna (Cmax +40%), terazosyna (AUC +24%, Cmax +25%), karbamazepina (AUC +46%), kolchicyna (AUC x2, Cmax x1,3), dabigatran (Cmax +90%, AUC +70%), midazolam (AUC x3, Cmax x2), metoprolol (AUC +32,5%, Cmax +41%), digoksyna (Cmax +44%, AUC +50%) oraz statyn (np. symwastatyna AUC x2,6, Cmax x4,6), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak miopatia, rabdomioliza, toksyczność doksorubicyny czy krwawienia. Z kolei fenytoina obniża stężenie werapamilu, potencjalnie osłabiając jego efekt terapeutyczny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, ewerolimus, syrolimus), gdzie wzrost AUC sięga nawet 3,5-krotnie, wymagając monitorowania stężeń i dostosowania dawek.
Farmakodynamiczne interakcje werapamilu obejmują nasilenie działania leków hipotensyjnych, moczopędnych i rozszerzających naczynia, co wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego. Przeciwwskazane jest łączenie werapamilu z iwabradyną ze względu na addycyjne działanie bradykardyzujące. Spożycie alkoholu podczas terapii werapamilem zwiększa stężenie etanolu w osoczu, nasilając depresję OUN, hipotensję, ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz hepatotoksyczność, dlatego zaleca się abstynencję lub ograniczenie spożycia alkoholu. Ponadto, sok grejpfrutowy znacząco zwiększa biodostępność werapamilu (AUC R-werapamilu +49%, Cmax +75%), co jest przeciwwskazane. Werapamil może również nasilać działanie leków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe oraz zwiększać ryzyko neurotoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu litu. W związku z licznymi i potencjalnie poważnymi interakcjami, pacjenci powinni być pod ścisłą kontrolą lekarską, a dawki leków współstosowanych odpowiednio dostosowywane.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Isoptin SR 120 mg
benzodiazepina, dławica piersiowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hepatotoksyczne, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kardiomiopatia przerostowa, lek depolaryzujący, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek kuraropodobny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający oskrzela, lek α-adrenolityczny, lek β-adrenolityczny, miopatia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, padaczka ogniskowa, rabdomioliza, statyna -
Profil bezpieczeństwa leku
Werapamil wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u wybranych grup pacjentów. U kobiet karmiących lek przenika do mleka matki, z względną dawką dla dziecka wynoszącą 0,1-1% dawki matki, co może wiązać się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych u niemowląt. U seniorów zaleca się stosowanie mniejszych dawek ze względu na zwiększoną wrażliwość, zwłaszcza przy współistniejącym zespole chorego węzła zatokowego. U pacjentów z niewydolnością wątroby metabolizm werapamilu jest upośledzony, co skutkuje nasilonym i przedłużonym działaniem leku, dlatego dawkę należy ustalać ostrożnie, zaczynając od niskich wartości. W przypadku zaburzeń czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak wymagana jest dokładna kontrola stanu pacjenta ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych.
Werapamil może wpływać na zdolności psychomotoryczne, dlatego pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku terapii, przy zmianie dawki lub leku oraz w połączeniu z alkoholem. Lek może powodować zawroty głowy, senność i inne objawy upośledzające sprawność. Ponadto, interakcja z alkoholem prowadzi do zwiększenia stężenia etanolu we krwi i opóźnienia jego eliminacji, co nasila działanie alkoholu. W związku z tym zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii werapamilem lub zachowanie szczególnej ostrożności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Isoptin SR 120 mg
-
Przeciwwskazania
Lek Isoptin SR zawierający 120 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu posiada liczne przeciwwskazania, które należy starannie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na werapamil lub substancje pomocnicze, wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II° lub III° bez stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową <35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg (z wyjątkiem niewydolności wtórnej do częstoskurczu nadkomorowego), a także migotanie lub trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (np. WPW, LGL). Werapamil, jako bloker kanału wapniowego, może nasilać zaburzenia przewodzenia i prowadzić do groźnych arytmii, w tym całkowitego bloku AV czy tachyarytmii komorowych zagrażających życiu.
Istotne jest również przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania werapamilu z iwabradyną ze względu na ryzyko nadmiernego zwolnienia akcji serca. Przed wdrożeniem terapii konieczna jest dokładna ocena kardiologiczna pacjenta, w tym EKG w celu wykluczenia zaburzeń przewodzenia i arytmii. Warto zwrócić uwagę, że jedna tabletka Isoptin SR zawiera 18,6 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów z restrykcją sodową, choć nie stanowi formalnego przeciwwskazania. Prawidłowa identyfikacja przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia werapamilem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Isoptin SR 120 mg
arytmia, badanie elektrokardiograficzne, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, bradykardia, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, działanie inotropowe ujemne, efekt chronotropowy ujemny, frakcja wyrzutowa, iwabradyna, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na werapamil, niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia komorowa, werapamil, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin SR, wykazały dobrą tolerancję u zwierząt laboratoryjnych (szczury: 10-62,5 mg/kg mc., psy Beagle: 10-85 mg/kg mc.). Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotensja oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych (≥60 mg/kg mc.). Badania teratogenności u królików (5-15 mg/kg mc.) i szczurów (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach przekraczających 60 mg/kg mc. zaobserwowano embriotoksyczność manifestującą się zwiększoną resorpcją płodów. W badaniach reprodukcyjnych dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²) nie wykazały teratogenności, jednak u szczurów dawka 360 mg/m² indukowała letalne działanie na zarodki, opóźnienie wzrostu i rozwoju płodu, powiązane z toksycznością u samic (hipotensja, zmniejszony apetyt, ograniczony przyrost masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.
Ocena genotoksyczności werapamilu obejmowała test Amesa, test aberracji chromosomalnej na ludzkich limfocytach in vitro, test indukcji siostrzanych chromatyd (ludzkie limfocyty i komórki szpiku chomika) oraz test transformacji komórkowej na embrionalnych komórkach chomika syryjskiego. We wszystkich testach nie wykazano działania genotoksycznego, co wskazuje na brak potencjału mutagennego. Długoterminowe badania karcynogenności u szczurów (10-120 mg/kg mc. przez 24 miesiące) nie wykazały ryzyka rakotwórczości związanej z werapamilem. Podsumowując, werapamil charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w zakresie toksyczności, teratogenności, genotoksyczności i karcynogenności, choć należy zachować ostrożność przy stosowaniu dawek przekraczających zakres terapeutyczny, zwłaszcza w okresie ciąży.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin SR 120 mg
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, bradykardia, działanie genotoksyczne, działanie letalne na zarodki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hipotensja, indukcja siostrzanych chromatyd, karcynogeneza, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, opóźnienie rozwoju płodu, opóźnienie wzrostu płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodów, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamilu chlorowodorek -
Skład i postać leku
Isoptin SR to preparat zawierający 120 mg chlorowodorku werapamilu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne. Tabletki są białe, okrągłe i obustronnie wypukłe, zawierają 18,6 mg sodu, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, sodu alginian, powidon, magnezu stearynian oraz składniki otoczki takie jak hypromeloza, makrogole, talk, tytanu dwutlenek (E171) i wosk glikolowy. Produkt dostępny jest w opakowaniach po 40 lub 100 tabletek, pakowanych w blistry PCW/PVDC/Al umieszczone w tekturowych pudełkach.
Isoptin SR należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25°C, a okres ważności wynosi 2 lata od daty produkcji przy zachowaniu zalecanych warunków. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych wpływających na stabilność lub właściwości terapeutyczne leku. Preparat nie wymaga specjalnych środków ostrożności dotyczących usuwania, jednak należy stosować się do lokalnych przepisów dotyczących utylizacji leków, aby minimalizować wpływ na środowisko.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Isoptin SR 120 mg
alginian sodu, blister, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek werapamilu, dieta niskosodowa, dwutlenek tytanu, hypromeloza, niezgodność farmaceutyczna, ochrona środowiska, powidon, przedłużone uwalnianie, stearynian magnezu, substancja czynna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, werapamil, właściwość terapeutyczna -
Specjalne ostrzeżenia
Werapamil chlorowodorek, składnik leku Isoptin SR, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy współistnieniu rzadkoskurczu, znacznego niedociśnienia tętniczego oraz zaburzeń czynności lewej komory. Lek wpływa na przewodzenie przedsionkowo-komorowe, wydłużając czas przewodzenia, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych II° lub III°, stanowiących przeciwwskazanie do dalszej terapii. W rzadkich przypadkach obserwuje się asystolię, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, częstszym u osób starszych. W przypadku braku spontanicznego przywrócenia rytmu konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia. Równoczesne stosowanie werapamilu z β-adrenolitykami lub lekami przeciwarytmicznymi może nasilać działania niepożądane, takie jak blok przedsionkowo-komorowy wyższego stopnia, znaczne bradykardie, niewydolność serca oraz niedociśnienie tętnicze. Udokumentowano przypadek bezobjawowego rzadkoskurczu (36 uderzeń/min) u pacjenta stosującego jednocześnie werapamil i tymolol w kroplach do oczu.
U pacjentów z niewydolnością serca i frakcją wyrzutową powyżej 35% konieczne jest stabilne wyrównanie stanu klinicznego przed rozpoczęciem terapii werapamilem, a leczenie niewydolności serca powinno być kontynuowane podczas stosowania leku. Werapamil, zwłaszcza podawany dożylnie, często powoduje krótkotrwałe, bezobjawowe obniżenie ciśnienia tętniczego, które może wywoływać zawroty głowy. Istotne są również interakcje z digoksyną, wymagające zmniejszenia dawki digoksyny, oraz z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami), które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami zaburzającymi przewodzenie nerwowo-mięśniowe, takimi jak miastenia gravis, zespół Lamberta i Eatona oraz późne stadia dystrofii mięśniowej Duchenne’a, ze względu na potencjalne nasilenie objawów tych schorzeń.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Isoptin SR
asystolia, beta-adrenolityk, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, lek przeciwarytmiczny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, statyna, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona -
Właściwości farmakodynamiczne
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna Isoptin SR (120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu), jest selektywnym antagonistą kanałów wapniowych działającym głównie na mięsień sercowy. Mechanizm działania polega na blokowaniu napływu jonów wapnia przez wolne kanały w komórkach mięśnia sercowego oraz mięśniówki gładkiej naczyń, co prowadzi do spowolnienia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, wydłużenia okresu refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym oraz zmniejszenia częstości skurczów komór u pacjentów z trzepotaniem lub migotaniem przedsionków. Werapamil przerywa również pobudzenie nawrotne w węźle przedsionkowo-komorowym, co jest korzystne w leczeniu napadowych częstoskurczów nadkomorowych (PSVT). Lek nie wpływa na przewodzenie dodatkowymi drogami, nie zmienia czasu trwania potencjału czynnościowego przedsionków ani przewodzenia wewnątrzkomorowego, co podkreśla jego selektywność działania.
Pod względem hemodynamicznym werapamil zmniejsza obciążenie następcze serca poprzez rozszerzenie naczyń obwodowych oraz wykazuje ujemne działanie inotropowe, redukując kurczliwość mięśnia sercowego. U większości pacjentów, w tym z chorobą organiczną serca, efekt ten jest kompensowany przez zmniejszenie obciążenia następczego, co pozwala na utrzymanie prawidłowego wskaźnika sercowego. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego zaburzeniem czynności serca, zwłaszcza przy ciśnieniu zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg oraz frakcji wyrzutowej <30%, gdyż może dojść do pogorszenia niewydolności serca. Werapamil nie powoduje skurczu tętnic obwodowych ani nie zmienia całkowitego stężenia wapnia w surowicy, co minimalizuje ryzyko zaburzeń gospodarki wapniowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Isoptin SR 120 mg
ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, depolaryzacja, działanie inotropowe ujemne, frakcja wyrzutowa, kurczliwość mięśnia sercowego, migotanie przedsionków, niewydolność serca, obciążenie następcze, okres refrakcji, organiczna choroba serca, pęczek Hisa, pobudzenie nawrotne, potencjał czynnościowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, przewodzenie wewnątrzkomorowe, selektywny antagonista wapnia, skurcz tętnic obwodowych, stężenie wapnia w surowicy, trzepotanie przedsionków, układ przewodzący serca, werapamilu chlorowodorek, węzeł zatokowo-przedsionkowy, włókna przedsionków, włókna węzła zatokowo-przedsionkowego, wskaźnik sercowy, zaburzenie rytmu serca -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Werapamil (chlorowodorek werapamilu) w dawce 120 mg, stosowany w preparacie Isoptin SR, może istotnie wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi urządzeń mechanicznych. Działanie przeciwnadciśnieniowe leku może powodować upośledzenie reakcji psychomotorycznych, szczególnie w początkowym okresie terapii, podczas zwiększania dawki oraz przy zmianie leku. Lekarz powinien poinformować pacjenta o konieczności obserwacji własnych reakcji organizmu oraz o przeciwwskazaniu do łączenia terapii z alkoholem etylowym, który może zwiększać stężenie alkoholu we krwi i opóźniać jego eliminację, co potęguje ryzyko zaburzeń funkcji psychomotorycznych.
W ramach edukacji pacjenta zaleca się powstrzymanie od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w pierwszych 3-5 dniach leczenia oraz podczas każdej zmiany dawkowania, a także całkowitą abstynencję od alkoholu na co najmniej 24 godziny przed planowanym prowadzeniem pojazdu. Pacjent powinien być również poinformowany o konieczności zgłaszania lekarzowi objawów takich jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia czy senność. Właściwe przekazanie tych informacji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i osób w jego otoczeniu, zwłaszcza w kontekście pracy z urządzeniami stwarzającymi zagrożenie. Ponadto, w przypadku pracy wymagającej obsługi maszyn, pacjent powinien poinformować o stosowanej terapii swojego pracodawcę.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Isoptin SR 120 mg
adaptacja do substancji czynnej, chlorowodorek werapamilu, działanie przeciwnadciśnieniowe, interakcja z alkoholem, modyfikacja dawkowania, początkowy okres leczenia, senność, stężenie alkoholu we krwi, stężenie leku w organizmie, wydalanie alkoholu, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna, zmiana leku, zwiększanie dawki