stężenie niezwiązanego leku
Stężenie niezwiązanego leku (ang. unbound drug concentration) odnosi się do ilości substancji leczniczej, która krąży we krwi w formie wolnej, niezwiązanej z białkami osocza. Ta frakcja leku jest aktywna farmakologicznie, ponieważ tylko niezwiązana cząsteczka może przenikać przez błony komórkowe, oddziaływać z receptorami i wywierać efekt terapeutyczny.
Większość leków w różnym stopniu wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminą i α1-kwaśną glikoproteiną. Stopień wiązania z białkami może wahać się od kilku do ponad 99% całkowitego stężenia leku. Na wiązanie z białkami wpływają różne czynniki, takie jak pH osocza, stężenie białek, obecność innych leków konkurujących o miejsca wiążące oraz stany chorobowe (np. niewydolność wątroby, nerek).
Pomiar stężenia niezwiązanego leku ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu terapeutycznym leków o wąskim indeksie terapeutycznym, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek lub wątroby, hipoalbuminemią czy podczas terapii wielolekowej. Metody oznaczania obejmują ultrafiltrację, dializę równowagową oraz mikroekstrakcję do fazy stałej. Znajomość stężenia wolnej frakcji leku pozwala na optymalizację dawkowania i minimalizację ryzyka działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole STADA 100 mg
Pozakonazol w formie tabletek dojelitowych 100 mg wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin i okresem półtrwania około 29 godzin. Biodostępność leku znacząco wzrasta po podaniu z posiłkiem wysokotłuszczowym (AUC0-72h +51%, Cmax +16%), co przekłada się na wyższe średnie stężenia w osoczu (Cav +20%). Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (średnio 394 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98%). Metabolizm pozakonazolu jest ograniczony, głównie do glukuronidacji, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (77% dawki, z czego 66% w formie niezmienionej), natomiast wydalanie nerkowe stanowi jedynie 14% dawki, z minimalnym udziałem niezmienionego leku (<0,2%). W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 300 mg dwa razy na dobę) osiągane są stężenia Cav w zakresie 1550-2240 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego.
Aspergillus, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawka nasycająca, glukuronidacja, hemodializa, infekcja grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, maksymalne stężenie leku, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, profil farmakokinetyczny, przełomowe zakażenie grzybicze, stan stacjonarny, stężenie niezwiązanego leku, terapia przeciwgrzybicza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna