synteza hormonów tarczycowych
Synteza hormonów tarczycowych to złożony proces biochemiczny zachodzący w gruczole tarczowym. Proces ten obejmuje wychwyt jodu z krwiobiegu, jego oksydację, organifikację tyrozyny oraz sprzęganie jodotyrozyn, prowadzące do powstania głównych hormonów tarczycy: tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3).
Kluczowym elementem syntezy jest białko tyreoglobulina, które stanowi matrycę dla procesu jodowania. Wychwyt jodu jest możliwy dzięki symporterowi sodowo-jodowemu (NIS), znajdującemu się w błonie podstawno-bocznej tyreocytów. Jod zostaje utleniony przez peroksydazę tarczycową (TPO), która następnie katalizuje przyłączenie jodu do reszt tyrozynowych tyreoglobuliny, tworząc monojodotyrozynę (MIT) i dijodotyrozynę (DIT).
W kolejnym etapie dochodzi do sprzęgania jodotyrozyn – dwie cząsteczki DIT tworzą tyroksynę (T4), natomiast połączenie MIT i DIT prowadzi do powstania trijodotyroniny (T3). Hormony te pozostają związane z tyreoglobuliną w świetle pęcherzyków tarczycowych, tworząc koloid. Pod wpływem TSH dochodzi do endocytozy koloidu, proteolitycznego trawienia tyreoglobuliny i uwolnienia hormonów do krwiobiegu.
Zaburzenia syntezy hormonów tarczycowych mogą wynikać z defektów genetycznych dotyczących białek uczestniczących w tym procesie (NIS, TPO, tyreoglobulina), niedoboru jodu w diecie lub działania substancji wolotwórczych. Prowadzą one najczęściej do niedoczynności tarczycy, często z towarzyszącym wolem.