tetrachlorek węgla

Tetrachlorek węgla (CCl₄) to związek chemiczny należący do grupy halogenoalkanów, który historycznie był stosowany jako rozpuszczalnik w przemyśle, środek czyszczący oraz w gaśnicach. Ze względu na jego wysoką toksyczność, obecnie jego zastosowanie zostało znacznie ograniczone.

Z medycznego punktu widzenia tetrachlorek węgla stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Ekspozycja na tę substancję prowadzi do uszkodzenia wątroby poprzez indukcję stresu oksydacyjnego i peroksydacji lipidów. W metabolizmie CCl₄ uczestniczy cytochrom P450, co prowadzi do powstawania wolnych rodników trichlorometylowych, które uszkadzają komórki wątrobowe. Ostre zatrucie może skutkować masywną martwicą centrolobularną wątroby.

Narażenie na tetrachlorek węgla może nastąpić drogą inhalacyjną, przez skórę lub poprzez spożycie. Objawy zatrucia obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunkę, zawroty głowy, a w ciężkich przypadkach niewydolność wątroby i nerek. Długotrwała ekspozycja jest związana z rozwojem zwłóknienia i marskości wątroby oraz potencjalnym działaniem rakotwórczym.

W diagnostyce zatrucia tetrachlorkiem węgla kluczowe znaczenie ma oznaczenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGT), badania obrazowe wątroby oraz, w wybranych przypadkach, biopsja wątroby. Leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący, nie istnieje swoista odtrutka. W ciężkich przypadkach może być konieczne rozważenie przeszczepu wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl