pierwotny hepatocyt
Pierwotny hepatocyt to dojrzała komórka wątrobowa pozyskana bezpośrednio z wątroby, która zachowuje swoje naturalne funkcje metaboliczne i enzymatyczne. W przeciwieństwie do linii komórkowych, pierwotne hepatocyty nie są zmienione genetycznie ani transformowane, co czyni je cennym narzędziem badawczym do oceny metabolizmu leków i toksyczności wątrobowej.
Pierwotne hepatocyty zawierają pełny zestaw enzymów cytochromu P450 oraz innych enzymów biorących udział w metabolizmie ksenobiotyków, co umożliwia wiarygodne badania farmakologiczne in vitro. Izoluje się je zazwyczaj z wątroby ludzkiej lub zwierzęcej poprzez perfuzję kolagenazą, która trawi macierz pozakomórkową, umożliwiając uwolnienie pojedynczych komórek.
W badaniach klinicznych i laboratoryjnych pierwotne hepatocyty stanowią złoty standard do oceny metabolizmu leków, interakcji lek-lek oraz hepatotoksyczności. Ich ograniczeniem jest jednak krótka żywotność w hodowli (zwykle 4-7 dni) oraz szybka utrata funkcji specyficznych dla wątroby (dediferencjacja). Obecnie rozwija się techniki hodowli 3D, kokultury oraz bioreaktory, które pozwalają na dłuższe utrzymanie funkcjonalności pierwotnych hepatocytów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Alax® (tabletki drażowane zawierające wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg suchy z kory kruszyny) opierają się na charakterystyce substancji czynnych, gdyż brak jest bezpośrednich badań gotowego produktu. Dla kory kruszyny nie dysponujemy danymi dotyczącymi toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na układ rozrodczy ani potencjału karcynogennego. Badania in vitro wykazały podwyższone ryzyko genotoksyczności, zwłaszcza emodyny, która wykazała silne działanie mutagenne w teście mutacji V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Wyniki badań karcynogenności na szczurach i myszach były niejednoznaczne, z brakiem jednoznacznych dowodów na działanie karcynogenne u samców szczurów i samic myszy, natomiast u samic szczurów i samców myszy obserwowano sprzeczne wyniki.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, chryzofanol, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, hepatocyt szczura, kora kruszyny, model mikrosomalny Salmonelli, nieplanowa synteza DNA, pierwotny hepatocyt, rak okrężnicy, Salmonella typhimurium, środek przeczyszczający, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, związek antrachinowy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały brak mutagenności in vitro oraz niskie ryzyko genotoksyczności przy doustnym podaniu, co jest zgodne z główną drogą podania u ludzi. Jednakże podanie dootrzewnowe indukowało uszkodzenia DNA u gryzoni, co ma ograniczone znaczenie kliniczne. Badania kancerogenności nie wskazały na istotne ryzyko nowotworowe. Istotnym zagrożeniem jest teratogenność walproinianu, potwierdzona u myszy, szczurów i królików, manifestująca się wadami rozwojowymi wielu narządów oraz długotrwałymi zaburzeniami neurobehawioralnymi w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, narażenie prenatalne powodowało zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u zwierząt, co może mieć implikacje kliniczne dla rozwoju sensorycznego.
aberracja chromosomowa, badanie kliniczne, badanie płodności, dominująca cecha letalna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, narażenie na walproinian, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie DNA, pierwotny hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zagrożenie dla człowieka, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solu-Medrol 500 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bursztynianu metyloprednizolonu (substancji czynnej Solu-Medrol) nie wykazały nieoczekiwanych zagrożeń w konwencjonalnych testach farmakologicznych i toksyczności po podaniu wielokrotnym. Działania toksyczne odpowiadały typowym efektom długotrwałej ekspozycji na egzogenne glikokortykosteroidy. Metyloprednizolon nie był bezpośrednio oceniany pod kątem potencjału rakotwórczego, jednak dane z badań pokrewnych steroidów (budezonid, prednizolon, acetonid triamcynolonu) wskazują na ryzyko onkogenne, w tym zwiększoną częstość gruczolaków i nowotworów wątrobowokomórkowych u szczurów przy dawkach niższych niż kliniczne (w przeliczeniu na mg/m²). W zakresie mutagenności, metyloprednizolon nie był bezpośrednio badany, ale sulfonian metyloprednizolonu i farnezylian prednizolonu nie wykazały działania mutagennego w testach Amesa i in vitro, choć PNF indukował aberracje chromosomowe w fibroblastach chomika chińskiego przy dawce 1500 µg/ml z aktywacją metaboliczną.
aberracja chromosomowa, acetonid triamcynolonu, budezonid, bursztynian metyloprednizolonu, działanie teratogenne, Escherichia coli, glikokortykosteroid, gruczolak wątrobowokomórkowy, kortykosteron, metyloprednizolon, mutacja genetyczna in vitro, nieplanowa synteza DNA, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego, pierwotny hepatocyt, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, śmiertelność płodowa, steroid nadnerczy, test genotoksyczności, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solu-Medrol 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metyloprednizolonu w postaci Solu-Medrol nie wykazały nieoczekiwanych zagrożeń, a obserwowane działania toksyczne odpowiadają typowym efektom długotrwałej ekspozycji na egzogenne steroidy nadnerczy. Nie przeprowadzono bezpośrednich badań rakotwórczości metyloprednizolonu u gryzoni, jednak dane dotyczące pokrewnych glikokortykosteroidów wskazują na możliwość zwiększenia częstości gruczolaków i nowotworów wątrobowokomórkowych u samców szczura przy dawkach niższych niż kliniczne (mg/m²). Badania genotoksyczności metyloprednizolonu nie były bezpośrednio wykonane, lecz testy na metyloprednizolonie sulfonianie i prednizolonie farnezylanie wykazały brak mutagenności w szerokim zakresie dawek (250–10 000 µg/ml), z wyjątkiem wzrostu aberracji chromosomowych w fibroblastach chomika chińskiego przy najwyższych stężeniach PNF (1500 µg/ml) z aktywacją metaboliczną.
aberracja chromosomowa, acetonid triamcynolonu, budezonid, czop kopulacyjny, działanie teratogenne, Escherichia coli, glikokortykosteroid, gruczolak, kortykosteroid, kortykosteron, metyloprednizolon, metyloprednizolonu sulfonian, nieplanowa synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, pierwotny hepatocyt, prednizolon, prednizolonu farnezylan, rozszczep podniebienia, rozwój wewnątrzmaciczny, Salmonella typhimurium, śmiertelność płodu, SOLU-MEDROL, steroid nadnerczy, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine 400 mg (400 mg/4 ml)
Przedkliniczne badania walproinianu sodu (Depakine) wykazały brak działania mutagennego in vitro oraz brak indukcji aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, choć podanie dootrzewnowe wiązało się z uszkodzeniami DNA u gryzoni. Badania kliniczne wskazują na zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne. Walproinian nie wykazuje działania rakotwórczego, natomiast jest teratogenny u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, obserwowane nawet w kolejnych pokoleniach. Ponadto, narażenie prenatalne prowadzi do zmian morfologicznych i funkcjonalnych układu słuchowego u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawkowanie leku, Depakine, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, naprawa DNA, narażenie na walproinian, narządy rozrodcze męskie, niepłodność męska, NOAEL, padaczka, pęknięcie nici DNA, pierwotny hepatocyt, spermatogeneza, szpik kostny, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zanik jąder, zwyrodnienie jąder