przerost nabłonka
Przerost nabłonka (hiperplazja nabłonkowa) to patologiczne zwiększenie liczby komórek w tkance nabłonkowej, prowadzące do pogrubienia warstwy nabłonka. Jest to proces adaptacyjny będący odpowiedzią na przewlekłe drażnienie, stany zapalne lub zaburzenia hormonalne, który może dotyczyć nabłonków różnych narządów, w tym skóry, błon śluzowych jamy ustnej, dróg oddechowych, przewodu pokarmowego czy narządów płciowych.
W przeciwieństwie do neoplazji, przerost nabłonka jest procesem odwracalnym – po usunięciu czynnika wywołującego, tkanka może powrócić do stanu prawidłowego. Histologicznie charakteryzuje się zwiększoną liczbą komórek przy zachowaniu prawidłowej architektury tkankowej i dojrzewania komórkowego. Komórki w tkance z przerostem nabłonka zachowują swoje cechy morfologiczne i funkcjonalne.
Klinicznie przerost nabłonka może manifestować się jako pogrubienie błony śluzowej, tworzenie zmian polipowatych lub białawych płytek (np. w jamie ustnej). W niektórych przypadkach, szczególnie przy długotrwałym utrzymywaniu się przerostu, może on stanowić stan przedrakowy, wymagający regularnej obserwacji i monitorowania. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu histopatologicznym materiału biopsyjnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glukofrangulina A – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Glukofrangulina A, pochodna hydroksyantracenowa obecna w korze kruszyny (Rhamnus frangula L.), wykazuje potencjał mutagenny i genotoksyczny w testach in vitro, jednak te właściwości nie zostały potwierdzone w badaniach in vivo, co ma kluczowe znaczenie dla oceny bezpieczeństwa klinicznego. Długoterminowe badania rakotwórczości wskazują na ryzyko uszkodzeń nerek oraz jelita grubego, a badania toksyczności reprodukcyjnej z emodyną wykazały wpływ na cykl rujowy u myszy, głównie wtórny do toksyczności matczynej związanej z biegunką. Nefrotoksyczność, w tym przerost nabłonka nerek i kanalikowe nacieki bazofilowe, obserwowano przy dawkach ≥300 mg/kg/dzień w modelach zwierzęcych, z częściową odwracalnością zmian po okresie zdrowienia.
aloe-emodyna, bez czarny, emodyna, Frangula alnus, frangulina, genotoksyczność, glukofrangulina A, kora kruszyny, mięta pieprzowa, model mikrosomalny Salmonelli, mutagenność, naciek bazofilowy, naprawa DNA, nefropatia, nefrotoksyczność, NOEL, pierwotne hepatocyty, pochodna hydroksyantracenowa, przerost nabłonka, rakotwórczość, Rhamnus frangula, splot nerwowy okrężnicy, strąki senesu, test mutagenności, toksyczność długoterminowa, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, wpust żołądka, związek hydroksyantracenowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xenna Extra Comfort 150 – 220 mg
Badania przedkliniczne dotyczące preparatu Xenna Extra Comfort, zawierającego 1,4-3,5% antranoidów (w tym 0,9-2,3% reiny, 0,05-0,15% aloe-emodyny oraz 0,001-0,006% emodyny), wykazały niską toksyczność ostrą przy podaniu doustnym u szczurów i myszy. W 90-dniowym badaniu toksyczności na szczurach stosujących dawki 100-1500 mg/kg m.c. odnotowano odwracalną hiperplazję nabłonka jelita grubego i żołądka oraz zmiany w nerkach przy dawkach ≥300 mg/kg, bez wpływu na funkcję nerek. Nie stwierdzono specyficznej toksyczności przy podaniu sennozydów do 500 mg/kg u psów i 100 mg/kg u szczurów. Badania genotoksyczności wykazały mutagenność in vitro wyciągu i aloe-emodyny, natomiast sennozydy A i B oraz reina nie wykazały działania mutagennego; testy in vivo z wyciągiem ze strąków senesu były negatywne pod kątem mutagenności.
aloe-emodyna, antrachinony, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emodyna, genotoksyczność, hiperplazja nabłonka jelita, kanaliki nerkowe, naciek bazofilów, przerost nabłonka, rak jelita grubego, reina, sennozydy, śmierć zarodka, splot nerwowy okrężnicy, strąki senesu, toksyczność, toksyczność ostra, zaparcie, zmiany w nerkach - Leksykon substancji czynnych
Linezolid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa linezolidu wykazały istotne ryzyko wpływu na funkcje rozrodcze, zwłaszcza u samców szczurów, u których stężenia leku w osoczu odpowiadały poziomom możliwym do osiągnięcia u ludzi. Zaobserwowano zmniejszenie płodności, nieprawidłowości w obrazie spermy i przerost nabłonka najądrza, z mechanizmem działania niezależnym od poziomu testosteronu. U ciężarnych myszy i szczurów stwierdzono toksyczne efekty na rozwój płodu, takie jak zmniejszenie masy ciała, opóźnienie kostnienia mostka oraz obniżona przeżywalność potomstwa, przy stężeniach do 4-krotnie wyższych niż u ludzi. U królików toksyczność płodowa pojawiła się przy niskim poziomie narażenia (0,06 AUC przewidywanego u ludzi). Linezolid i jego metabolity przenikają do mleka szczurów w stężeniach przekraczających poziomy osocza matki, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią.
antybiotyk, badania toksyczności, dojrzewanie płciowe, działania hematologiczne niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, linezolid, neurotoksyczność, nieprawidłowości mostka, nieprawidłowości spermy, płodność, przenikanie do mleka, przerost nabłonka, śmierć zarodka, spermatogeneza, stężenie osoczowe leku, toksyczność płodowa, utrata przedimplantacyjna zarodka, zaburzenie kostnienia mostka, zahamowanie szpiku kostnego, zwyrodnienie aksonów, zwyrodnienie nerwu wzrokowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linezolid Polpharma 2 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności linezolidu wykazały istotny wpływ na płodność samców szczurów przy stężeniach w osoczu zbliżonych do ludzkich, obejmujący zmniejszenie płodności, nieprawidłowości spermy i jąder oraz przerost nabłonka najądrza. Efekty te były przemijające u dojrzałych zwierząt, natomiast u młodych szczurów utrzymywały się po długotrwałym podawaniu. U psów obserwowano zmiany masy gruczołu krokowego, jąder i najądrzy, bez przerostu nabłonka. Badania teratogenności na myszach i szczurach nie wykazały działania teratogennego przy stężeniach do 4-krotności ludzkich, jednak odnotowano toksyczne efekty u ciężarnych samic, takie jak zwiększona śmiertelność zarodków, zmniejszenie masy ciała płodów oraz nasilenie genetycznych nieprawidłowości kostnych. U szczurów przy niższych stężeniach zaobserwowano lekkie toksyczne działania na matki i płody, w tym zmniejszenie przyrostu masy ciała i opóźnienie dojrzewania potomstwa.
działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczoł krokowy, kostnienie mostka, linezolid, mielosupresja, nabłonek najądrzy, nerw wzrokowy, nieprawidłowości mostka, nieprawidłowości spermy, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie do mleka, przerost nabłonka, śmierć zarodka, spermatogeneza, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, utrata przedimplantacyjna zarodka, wpływ na płodność, zahamowanie szpiku kostnego, zmiany neurotoksyczne, zwyrodnienie aksonów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linezolid Kabi 2 mg/ml
Linezolid Kabi (2 mg/ml, roztwór do infuzji) poddano szerokim badaniom przedklinicznym, które wykazały wpływ leku na układ rozrodczy zwierząt. U samców szczurów stwierdzono zmniejszenie płodności i zaburzenia spermatogenezy przy stężeniach porównywalnych do ludzkich, z przemijającym efektem u dorosłych, ale trwałym u młodych osobników. U psów obserwowano zmiany masy gruczołu krokowego, jąder i najądrzy, choć bez przerostu nabłonka najądrzy. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego przy stężeniach 4-krotnie wyższych lub porównywalnych do ludzkich, jednak u ciężarnych myszy odnotowano toksyczność objawiającą się zwiększoną śmiertelnością zarodków, zmniejszeniem masy ciała płodów oraz nasileniem wad budowy mostka. U szczurów zaobserwowano podobne, choć łagodniejsze efekty toksyczne, w tym zmniejszenie masy ciała płodów i opóźnienie dojrzewania. W badaniach na królikach zmniejszenie masy płodowej występowało jedynie przy toksycznym działaniu u matek, przy niskim poziomie narażenia (0,06 wartości AUC przewidywanej u ludzi). Linezolid i jego metabolity przenikają do mleka szczurów, osiągając wyższe stężenia niż w osoczu matki.
badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczoł krokowy, linezolid, nabłonek najądrzy, nerw kulszowy, nerw wzrokowy, onkogenność, płodność, potencjał teratogenny, przenikanie do mleka, przerost nabłonka, rakotwórczość, roztwór do infuzji, śmierć zarodka, sperma, spermatogeneza, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, utrata przedimplantacyjna zarodków, zwyrodnienie aksonów