miejsce pozareceptorowe

Miejsce pozareceptorowe, znane również jako miejsce allosteryczne, to region w strukturze białka (np. enzymu, receptora), który różni się od głównego miejsca wiązania ligandu (miejsca aktywnego lub ortosterycznego). Wiązanie cząsteczek do miejsc pozareceptorowych może powodować zmiany konformacyjne białka, wpływając na jego aktywność.

W farmakologii klinicznej leki działające na miejsca pozareceptorowe mogą wywoływać modulację allosteryczną receptora – pozytywną (wzmocnienie działania naturalnego ligandu) lub negatywną (osłabienie działania). Przykładem są benzodiazepiny, które wiążą się z miejscem pozareceptorowym receptora GABA-A, zwiększając powinowactwo kwasu gamma-aminomasłowego do miejsca receptorowego.

Miejsca pozareceptorowe stanowią istotny cel w projektowaniu leków, umożliwiając bardziej selektywne i subtelne modyfikacje funkcji białek niż bezpośrednie działanie na miejsce aktywne. Leki działające na te miejsca często charakteryzują się „efektem sufitowym” (ograniczeniem maksymalnego efektu), co zwiększa ich profil bezpieczeństwa w praktyce klinicznej.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl