odczyn oponowy
Odczyn oponowy to zespół objawów klinicznych wynikających z podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych, występujący w przebiegu zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych lub procesów niezakaźnych, takich jak krwawienie podpajęczynówkowe czy proces nowotworowy.
Charakterystycznymi objawami odczynu oponowego są: sztywność karku, objaw Brudzińskiego (zgięcie szyi powoduje zgięcie kończyn dolnych) oraz objaw Kerniga (niemożność wyprostowania kończyny dolnej w kolanie przy zgiętym biodrze). Mogą towarzyszyć im bóle głowy, światłowstręt, nudności, wymioty oraz zaburzenia świadomości.
Diagnostyka odczynu oponowego obejmuje badanie neurologiczne, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pobranego podczas punkcji lędźwiowej, badania obrazowe (TK, MRI) oraz badania laboratoryjne. W płynie mózgowo-rdzeniowym obserwuje się zwiększoną pleocytozę, podwyższony poziom białka oraz zmiany stężenia glukozy zależne od etiologii.
Leczenie odczynu oponowego jest ukierunkowane na eliminację czynnika wywołującego, a jego skuteczność zależy od szybkości wdrożenia odpowiedniej terapii. W przypadku zakażeń bakteryjnych kluczowa jest antybiotykoterapia empiryczna, modyfikowana następnie zgodnie z wynikami posiewów i antybiogramu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Metotreksat Accord 100 mg/ml
Metotreksat Accord, stosowany do infuzji, może wywoływać liczne działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu ekspozycji oraz drogi podania. Najczęściej obserwuje się wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, leukopenię, nudności i wzdęcia, a także objawy ogólne takie jak gorączka, dreszcze i zmęczenie. Wysokie dawki metotreksatu wymagają stosowania kwasu folinowego w celu łagodzenia toksyczności. W przypadku leukopenii zaleca się tymczasowe przerwanie terapii, a wznowienie leczenia powinno odbywać się z dużą ostrożnością. Metotreksat może powodować poważne powikłania hematologiczne (np. pancytopenia, agranulocytoza), zakażenia oportunistyczne, zaburzenia neurologiczne (w tym leukoencefalopatię), uszkodzenia wątroby (w tym marskość po dawce skumulowanej >1,5 g) oraz nefrotoksyczność, wymagającą monitorowania czynności nerek i stężenia leku w surowicy. Działania niepożądane mogą wystąpić w każdym momencie terapii i są w większości odwracalne przy wczesnym rozpoznaniu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, azotemia, białkomocz, chłoniak, dyzartria, encefalopatia, hematopoeza, hepatotoksyczność, herpes zoster, hiperurykemia, hipogammaglobulinemia, immunosupresja, kwas folinowy, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica kości szczęki, mielopatia, niedokrwistość aplastyczna, odczyn oponowy, oligospermia, pancytopenia, pleocytoza, Pneumocystis jirovecii, posocznica, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja rzekomoanafilaktyczna, retinopatia, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, śródmiąższowe zapalenie płuc, tamponada serca, toksyczna martwica naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wirus cytomegalii, włóknienie płuc, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, wysięk osierdziowy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Encepur K 0,75 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,25 ml; 1 dawka (0,25 ml), dawka dla dzieci
Szczepionka Encepur K, stosowana u dzieci, zawiera 0,25 ml inaktywowanego wirusa szczepu K23 w dawce 0,75 µg. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy (u dzieci ≥3 lat), senność (u dzieci <3 lat), ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia oraz gorączka >38°C, zwłaszcza u dzieci w wieku 1-2 lat. Objawy grypopodobne, takie jak dreszcze i nadmierne pocenie się, występowały szczególnie po pierwszym podaniu i ustępowały zwykle w ciągu 72 godzin. Rzadziej notowano nudności, wymioty, biegunkę, bóle mięśni i stawów oraz reakcje alergiczne, w tym uogólnioną pokrzywkę, obrzęk błon śluzowych i skurcz oskrzeli. Parestezje, drgawki gorączkowe oraz omdlenia również zostały odnotowane, choć rzadko.
badanie kliniczne, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, ból w miejscu wstrzyknięcia, choroba grypopodobna, dreszcze, drgawka gorączkowa, duszność, gorączka, inaktywowany wirus, kleszczowe zapalenie mózgu, monitorowanie bezpieczeństwa, nagromadzenie płynu surowiczego, nudności, obrzęk błon śluzowych, obrzęk w miejscu podania, odczyn oponowy, ogólne osłabienie, omdlenie, parestezja, podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych, pokrzywka uogólniona, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, rumień wysiękowy wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi, świst oddechowy, system MedDRA, trombocytopenia, zaburzenie układu krążenia, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie w miejscu podania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Encepur Adults 1,5 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dawka dla dorosłych
Szczepionka Encepur Adults zawiera 1,5 µg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23) w dawce 0,5 ml i może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się ból głowy, ból mięśni, ból w miejscu wstrzyknięcia oraz ogólne osłabienie (≥1/10). Często występują nudności, gorączka powyżej 38ºC, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania oraz choroba grypopodobna, która zwykle ustępuje w ciągu 72 godzin. Rzadziej pojawiają się wymioty, a bardzo rzadko odczyn oponowy manifestujący się bólem mięśni i stawów w okolicy szyi, ustępujący samoistnie w ciągu kilku dni. W trakcie nadzoru po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także parestezje, zawroty głowy, omdlenia, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, reakcje alergiczne oraz przemijającą trombocytopenię, które mogą mieć ciężki przebieg i wymagają monitorowania.
biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ból w miejscu wstrzyknięcia, choroba grypopodobna, duszność, działanie niepożądane, inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk w miejscu podania, odczyn oponowy, omdlenie, osłabienie ogólne, parestezja, podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych, pokrzywka uogólniona, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi, stan przedomdleniowy, świst oddechowy, trombocytopenia przemijająca, wymioty, zaczerwienienie w miejscu podania, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawrót głowy, ziarniniak