zapalenie kości i szpiku kręgosłupa
Zapalenie kości i szpiku kręgosłupa (spondylodiscitis, vertebral osteomyelitis) to poważne schorzenie infekcyjne, obejmujące kręgi kręgosłupa i przylegające przestrzenie międzykręgowe. Proces zapalny prowadzi do destrukcji tkanki kostnej, chrząstki i krążków międzykręgowych, co może skutkować niestabilnością kręgosłupa i uciskiem na struktury nerwowe.
Najczęstszymi patogenami wywołującymi zapalenie kości i szpiku kręgosłupa są bakterie Staphylococcus aureus, bakterie Gram-ujemne, a także prątki gruźlicy. Zakażenie może szerzyć się drogą krwiopochodną z odległych ognisk zapalnych, przez ciągłość z sąsiednich tkanek lub jako powikłanie procedur inwazyjnych (np. operacji kręgosłupa).
Klinicznie schorzenie manifestuje się uporczywym bólem kręgosłupa, często o charakterze nocnym, niezależnym od aktywności fizycznej, gorączką, osłabieniem, zmniejszeniem masy ciała oraz ograniczeniem ruchomości kręgosłupa. W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić deficyty neurologiczne związane z uciskiem na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (podwyższone parametry zapalne: CRP, OB, leukocytoza), badania obrazowe (MRI z kontrastem jako metoda z wyboru, CT, RTG) oraz mikrobiologiczne (posiewy krwi, biopsja kierowana). Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania powikłaniom neurologicznym i strukturalnym.
Leczenie zapalenia kości i szpiku kręgosłupa wymaga długotrwałej antybiotykoterapii celowanej (zwykle 6-12 tygodni), unieruchomienia oraz, w wybranych przypadkach, interwencji chirurgicznej (drenaż ropni, stabilizacja kręgosłupa, dekompresja struktur nerwowych). Rokowanie zależy od czasu rozpoczęcia terapii, patogenu, obecności powikłań neurologicznych oraz chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie kości i szpiku – Epidemiologia
Zapalenie kości i szpiku (osteomyelitis) to infekcja tkanki kostnej charakteryzująca się zapalnym niszczeniem i tworzeniem nowej kości. Roczna zapadalność w USA wynosi około 21,8/100 000 osobolat, z około 50 000 przypadków rocznie, a w Niemczech obserwuje się wzrost z 15,5 do 16,7/100 000 mieszkańców w latach 2008-2018. Zapadalność jest wyższa u dorosłych (~90/100 000) niż u dzieci (8,2-13/100 000), a w krajach rozwijających się, np. w Afryce Subsaharyjskiej, sięga 43-200/100 000. Wzrost częstości występowania obserwuje się zwłaszcza u osób powyżej 60. roku życia, co wiąże się m.in. z lepszą diagnostyką (MRI), wzrostem cukrzycy, starzeniem się populacji oraz wzrostem zakażeń szpitalnych i użycia narkotyków dożylnych. Zapalenie kości i szpiku dzieli się na krwiopochodne, przez ciągłość i po bezpośrednim zaszczepieniu, z różnym profilem epidemiologicznym i lokalizacją zmian (np. kość piszczelowa 31-35%, kość udowa, kręgosłup u dorosłych). Najczęstszym patogenem jest Staphylococcus aureus (60-80% przypadków), w tym MSSA i MRSA, a także bakterie Gram-ujemne i Kingella kingae u dzieci.
bakteriemia, biopsja, choroba naczyń obwodowych, choroba sierpowatokrwinkowa, gronkowiec złocisty, Kingella kingae, martwica kości, MRSA, neuropatia obwodowa, ostre zapalenie kości i szpiku, pałeczka hemofilna, pałeczka ropy błękitnej, płytka wzrostowa, posiew krwi, prątki niegruźlicze, przetoka, przewlekłe zapalenie kości i szpiku, rak płaskonabłonkowy, septyczne zapalenie stawów, urazy komunikacyjne, zahamowanie wzrostu, zakażenia szpitalne, zapadalność, zapalenie kości i szpiku, zapalenie kości i szpiku kręgosłupa, złamania patologiczne