mutacja missensowna
Mutacja missensowna to rodzaj mutacji punktowej, w której dochodzi do zamiany jednego nukleotydu na inny, co prowadzi do zmiany kodonu i w konsekwencji do wbudowania innego aminokwasu w strukturę białka. W przeciwieństwie do mutacji nonsensownych, które wprowadzają przedwczesny kodon stop, mutacje missensowne zmieniają jedynie pojedynczy aminokwas w łańcuchu peptydowym.
Konsekwencje kliniczne mutacji missensownych zależą od lokalizacji zmiany w białku oraz od właściwości fizykochemicznych nowego aminokwasu. Niektóre z nich mogą być neutralne (tzw. polimorfizmy), inne zaś prowadzić do poważnych zaburzeń struktury i funkcji białka. Mutacje zlokalizowane w centrach aktywnych enzymów, domenach wiążących ligand czy regionach odpowiedzialnych za fałdowanie białka mają zwykle istotne znaczenie kliniczne.
W diagnostyce molekularnej mutacje missensowne klasyfikuje się według ich potencjalnego wpływu na funkcję białka za pomocą algorytmów bioinformatycznych (np. SIFT, PolyPhen-2) oraz badań funkcjonalnych. Obecność patogennych mutacji missensownych stwierdza się w wielu chorobach genetycznych, takich jak mukowiscydoza (mutacje w genie CFTR), niedokrwistość sierpowata (mutacja w genie HBB) czy rodzinna hipercholesterolemia (mutacje w genie LDLR).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wolffa-parkinsona-white’a (wpw) – Epidemiologia
Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) to wrodzone zaburzenie elektrofizjologiczne serca, charakteryzujące się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia, która omija fizjologiczne opóźnienie w węźle przedsionkowo-komorowym, co predysponuje do nawracających tachyarytmii i ryzyka nagłego zgonu sercowego. Częstość występowania zespołu WPW w populacji ogólnej wynosi 0,1-0,3%, z dwumodalnym szczytem zachorowań w okresie niemowlęcym oraz u dzieci i nastolatków, a najwyższa częstość (0,61/1000) obserwowana jest między 20 a 24 rokiem życia. Mężczyźni są dotknięci częściej (1,4/1000) niż kobiety (0,9/1000), a około 25% pacjentów traci cechy preekscytacji w ciągu 10 lat. Zespół WPW może współistnieć z wrodzonymi wadami serca, takimi jak anomalia Ebsteina (10% pacjentów z tą wadą ma WPW), ubytki przegrody czy skorygowane przełożenie wielkich naczyń, a także z kardiomiopatią przerostową i innymi chorobami genetycznymi. Ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów z WPW wynosi około 0,1% rocznie, a częstość zagrażających życiu zdarzeń u dzieci sięga 0,8-1,9 na 1000 osobolat.
ablacja cewnikowa, ablacja przezskórna, anomalia Ebsteina, badanie elektrofizjologiczne, choroba Danona, choroba Fabry’ego, choroba Pompego, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz nawrotny, droga dodatkowa, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, migotanie przedsionków, mutacja missensowna, nagłe zatrzymanie krążenia, nagły zgon sercowy, preekscytacja, przełożenie wielkich naczyń, tachyarytmia, trzepotanie przedsionków, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wypadanie płatka zastawki mitralnej, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Neurofibromatoza typu 2 – Objawy
Neurofibromatoza typu 2 (NF2) to rzadkie, genetyczne schorzenie charakteryzujące się rozwojem mnogich, łagodnych guzów w układzie nerwowym, w tym obustronnych osłoniaków nerwów przedsionkowych (schwannoma vestibulare) na VIII nerwie czaszkowym, które występują u około 87% dorosłych pacjentów i powodują stopniową utratę słuchu, szumy uszne oraz zaburzenia równowagi. Objawy pojawiają się najczęściej między 18. a 24. rokiem życia, choć u 10% pacjentów mogą wystąpić już w dzieciństwie, co wiąże się z cięższym przebiegiem choroby. Oprócz osłoniaków, u 50-58% pacjentów rozwijają się oponiaki, a u około połowy wyściółczaki rdzenia kręgowego, które mogą powodować objawy neurologiczne takie jak bóle głowy, napady padaczkowe, osłabienie mięśni czy zaburzenia czucia. Problemy okulistyczne, w tym zaćma (60-85% pacjentów), zez i błony nasiatkówkowe, są szczególnie częste u dzieci, podobnie jak zmiany skórne i neuropatia obwodowa, występująca u około 40% pacjentów.
afazja, anosmia, błona nasiatkówkowa, dysfagia, ependymoma, jaskra, meningioma, mutacja missensowna, mutacja nonsensowna, mutacja przesunięcia ramki odczytu, napad padaczkowy, nerwiak nerwu słuchowego, nerwiak osłonkowy, neurofibromatoza typu 2, neuropatia obwodowa, opadanie stopy, oponiak, osłoniak nerwu przedsionkowego, osteoporoza, porażenie nerwu twarzowego, szum uszny, tinnitus, transformacja złośliwa, ucisk rdzenia kręgowego, utrata słuchu, wodogłowie, wyściółczak, zaburzenie równowagi, zaćma podtorebkowa tylna, zanik mięśniowy, zawrót głowy, zez - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół retta – Epidemiologia
Zespół Retta jest rzadkim, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem neurorozwojowym, występującym głównie u dziewcząt, z częstością szacowaną na 5-10 przypadków na 100 000 osób płci żeńskiej. Choroba jest spowodowana mutacjami w genie MECP2 na chromosomie X, co tłumaczy dominujące występowanie u kobiet oraz ciężki przebieg u mężczyzn, często prowadzący do śmierci prenatalnej lub we wczesnym dzieciństwie. Średni wiek diagnozy zespołu Retta wynosi obecnie około 2,5 roku dla typowej formy i 3,8 roku dla formy atypowej, co jest efektem udoskonalenia kryteriów diagnostycznych oraz powszechniejszego stosowania testów genetycznych. Epidemiologiczne dane z USA, Australii, Japonii i innych krajów potwierdzają stabilność rozpowszechnienia choroby na przestrzeni ostatnich dwóch dekad, bez istotnych różnic regionalnych. Przeżywalność do 20 roku życia wynosi około 77,6%, a do wczesnego wieku średniego około 60%, z główną przyczyną zgonów w postaci chorób układu oddechowego oraz 1-2% roczną śmiertelnością z powodu nagłych zdarzeń.
choroba układu oddechowego, chromosom X, częstość występowania, fizjoterapia, genetyk kliniczny, inaktywacja chromosomu X, logopedia, mutacja MECP2, mutacja missensowna, mutacja nonsensowna, nagła śmierć, neurolog dziecięcy, niepełnosprawność intelektualna, obciążenie kliniczne, płeć żeńska, progresja choroby, regresja rozwojowa, skolioza, śmiertelność, terapia zajęciowa, test genetyczny, zaburzenie chodu, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapadalność, zespół multidyscyplinarny, zespół Retta - Leksykon chorób i schorzeń
Schwannomatosis – Etiologia i przyczyny
Schwannomatosis to rzadka choroba genetyczna, należąca do grupy neurofibromatoz, charakteryzująca się występowaniem mnogich łagodnych guzów osłonek nerwowych – schwannoma. Etiologia schorzenia wiąże się z mutacjami genów supresorowych nowotworów zlokalizowanych na chromosomie 22: NF2, SMARCB1 oraz LZTR1. Mechanizm patogenetyczny jest złożony i obejmuje tzw. model czteroetapowy (4-hit/3-step), w którym mutacje zarodkowe w SMARCB1 lub LZTR1 oraz somatyczne mutacje i utraty heterozygotyczności w genie NF2 prowadzą do rozwoju guzów. Schwannomatosis dziedziczy się autosomalnie dominująco, jednak penetracja jest niepełna, a większość przypadków (75-85%) ma charakter sporadyczny. Mutacje SMARCB1 i LZTR1 wykrywane są odpowiednio w około 48% przypadków rodzinnych i 9,8% sporadycznych, a mutacje NF2 związane są z postacią NF2-zależną schwannomatosis, charakteryzującą się obustronnym schwannoma nerwu przedsionkowego.
białko merlin, gen supresorowy nowotworu, guz osłonki nerwowej, korelacja genotyp-fenotyp, model dwuuderzeniowy, mutacja missensowna, mutacja nonsensowna, mutacja somatyczna, nerwiak osłonkowy, neurofibromatoza, neurofibromatoza typu 1, neurofibromatoza typu 2, oponiak, przesunięcie ramki odczytu, schwannoma, schwannoma nerwu przedsionkowego, schwannomatosis, utrata heterozygotyczności - Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Patofizjologia i mechanizm
Miksyfibrosarkom (MFS) to jeden z najczęstszych mięsaków tkanek miękkich u dorosłych, cechujący się złożonym kariotypem z licznymi aberracjami genomowymi, w tym mutacjami TP53 (występującymi u 44% pacjentów) oraz utratą genów CDKN2A/CDKN2B i RB1, które korelują z wyższym stopniem złośliwości i gorszym rokowaniem. Charakterystyczne są amplifikacje regionów chromosomów 1, 5p, 7p21-22, 20q oraz mutacje w genach takich jak NTRK1, MDM2, PTEN, a także nowo odkryty gen fuzyjny SLC37A3-BRAF. Ekspresja ITGA10 i współamplifikacja TRIO/RICTOR (w 42% MFS G3) wskazują na istotną rolę szlaku integryna-alfa10/TRIO/RICTOR w progresji guza, co stanowi potencjalny cel terapeutyczny. Miksyfibrosarkom wykazuje niską liczbę mutacji somatycznych (44% pacjentów), ale wysoką heterogenność wewnątrzguza i złożoność cytogenetyczną, z liczbą chromosomów w zakresie triploidalnym lub tetraploidalnym, co utrudnia opracowanie skutecznych terapii. Ponadto, mutacja receptora kinazy tyrozynowej AXL W451C, specyficzna dla MFS, powoduje nieregulowaną dimeryzację i aktywację sygnalizacji ERK, co może być celem terapii celowanych.
angiogeneza, chromotrypsja, cykl komórkowy, cytoszkielet, delecja chromosomowa, geny supresorowe, inhibitor mTOR, kariotyp, komórka macierzysta nowotworowa, komórka wielojądrowa, macierz pozakomórkowa, makrofag związany z nowotworem, marker immunohistochemiczny, metylacja promotora, mięsak tkanek miękkich, miksyfibrosarkom, mutacja missensowna, mutacja TP53, płaszczyzna powięziowa, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, szlak AKT/mTOR, szlak Hippo, szlak sygnałowy, tkanka łączna