działanie β-adrenergiczne

Działanie β-adrenergiczne to efekt pobudzenia receptorów β-adrenergicznych przez katecholaminy (adrenalinę, noradrenalinę) lub leki sympatykomimetyczne. Receptory te należą do rodziny receptorów związanych z białkami G i dzielą się na trzy podtypy: β1, β2 i β3, każdy o odmiennej lokalizacji tkankowej i funkcji fizjologicznej.

Stymulacja receptorów β1, zlokalizowanych głównie w sercu, powoduje zwiększenie częstości akcji serca (działanie chronotropowe dodatnie), siły skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe dodatnie) oraz przyspieszenie przewodnictwa w układzie bodźcoprzewodzącym (działanie dromotropowe dodatnie). Receptory β2, obecne przede wszystkim w mięśniach gładkich oskrzeli, naczyń krwionośnych i macicy, po pobudzeniu wywołują rozkurcz tych struktur. Aktywacja receptorów β3, występujących głównie w tkance tłuszczowej, stymuluje lipolizę.

W praktyce klinicznej wykorzystuje się zarówno leki pobudzające receptory β-adrenergiczne (β-mimetyki), jak i blokujące je (β-adrenolityki). β-mimetyki stosowane są m.in. w leczeniu astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz w zapobieganiu przedwczesnemu porodowi. Z kolei β-adrenolityki znajdują zastosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca oraz jaskry.