działanie fetotoksyczne i teratogenne

Działanie fetotoksyczne odnosi się do szkodliwego wpływu substancji chemicznych, leków lub innych czynników na rozwijający się płód. Substancje fetotoksyczne mogą powodować zaburzenia wzrostu płodu, dysfunkcje narządów lub nawet śmierć płodu, bez wywoływania wad strukturalnych. Efekty te najczęściej występują w drugim i trzecim trymestrze ciąży, gdy narządy płodu są już uformowane, ale nadal się rozwijają.

Działanie teratogenne natomiast dotyczy zdolności czynnika do wywoływania wad rozwojowych (malformacji) podczas organogenezy, czyli w pierwszym trymestrze ciąży. Teratogeny zaburzają prawidłowy rozwój tkanek i narządów, prowadząc do powstania wad wrodzonych. Wśród znanych teratogenów znajdują się niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina), alkohol, promieniowanie jonizujące oraz niektóre infekcje (np. różyczka).

Ocena potencjału fetotoksycznego i teratogennego stanowi kluczowy element badań przedklinicznych nowych leków. W praktyce klinicznej stosuje się klasyfikację FDA lub kategorie ryzyka dla leków w ciąży, aby minimalizować ekspozycję płodu na potencjalnie szkodliwe substancje. Istotne jest, aby kobiety w ciąży konsultowały z lekarzem wszystkie przyjmowane leki, również te dostępne bez recepty.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl