nadwrażliwość na antygeny

Nadwrażliwość na antygeny to patologiczna reakcja układu odpornościowego na obcy antygen, który dla większości osób jest nieszkodliwy. Stanowi podstawę mechanizmu alergii i chorób autoimmunologicznych. W klasyfikacji Gella i Coombsa wyróżnia się cztery typy nadwrażliwości: typ I (natychmiastowa, IgE-zależna), typ II (cytotoksyczna), typ III (kompleksów immunologicznych) oraz typ IV (komórkowa, opóźniona).

Nadwrażliwość typu I jest związana z produkcją przeciwciał IgE i degranulacją komórek tucznych, co prowadzi do uwalniania mediatorów zapalnych, takich jak histamina. Objawia się to reakcjami alergicznymi od łagodnych (katar sienny) po zagrażające życiu (wstrząs anafilaktyczny). Nadwrażliwości typu II i III są zależne od przeciwciał innych klas i mogą prowadzić do uszkodzenia tkanek poprzez aktywację dopełniacza lub rekrutację komórek zapalnych.

Nadwrażliwość typu IV jest mediowana przez limfocyty T i makrofagi, bez udziału przeciwciał. Jej klasycznym przykładem jest reakcja na tuberkulinę, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry czy odrzucanie przeszczepów. Diagnostyka nadwrażliwości obejmuje testy skórne, oznaczanie specyficznych przeciwciał, próby prowokacyjne oraz badania histopatologiczne. Leczenie zależy od typu nadwrażliwości i obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię (leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy, immunosupresanty) oraz immunoterapię swoistą.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl