przewlekła porfiria
Przewlekła porfiria to grupa rzadkich zaburzeń metabolicznych charakteryzujących się nieprawidłową produkcją hemu – kluczowego składnika hemoglobiny. W przeciwieństwie do ostrych postaci porfirii, przewlekłe formy manifestują się głównie objawami skórnymi, a nie neurologicznymi czy trzewnymi.
Do najczęstszych typów przewlekłej porfirii należą porfiria skórna późna (PCT), porfiria mieszana (VP) oraz rzadziej występująca dziedziczna koproporfiria (HCP). Główne objawy obejmują nadwrażliwość skóry na światło, tworzenie pęcherzy, nadmierne owłosienie oraz zmiany pigmentacyjne na obszarach eksponowanych na słońce.
Diagnostyka przewlekłej porfirii opiera się na oznaczaniu stężenia porfiryn w moczu, kale i krwi. Leczenie obejmuje unikanie czynników wywołujących (np. alkohol, estrogeny), flebotomię w PCT oraz suplementację beta-karotenu. Ważna jest ochrona przeciwsłoneczna i unikanie leków mogących nasilać objawy choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Glipizide BP 5 mg
Glipizide BP (glipizyd, 5 mg) wykazuje działania niepożądane głównie o charakterze przemijającym, ściśle zależne od dawki. Najistotniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, występująca często, objawiająca się osłabieniem, sennością, zaburzeniami orientacji, nadmiernym poceniem, drżeniami, głodem, pobudzeniem, nerwowością, zawrotami głowy oraz zaburzeniami widzenia, a w ciężkich przypadkach prowadząca do utraty przytomności lub śpiączki hipoglikemicznej. Inne działania niepożądane o nieznanej częstości to poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Często obserwuje się również nudności, biegunkę, ból w nadbrzuszu oraz hiponatremię. Objawy neurologiczne i okulistyczne, takie jak zawroty głowy, senność, bóle głowy, niewyraźne widzenie czy podwójne widzenie, są najczęściej przemijające i mogą wskazywać na hipoglikemię.
agranulocytoza, aminotransferaza asparaginianowa, dehydrogenaza mleczanowa, dysfagia, fosfataza zasadowa, glipizyd, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, przewlekła porfiria, reakcja alergiczna skórna, reakcja disulfiramowa, śpiączka hipoglikemiczna, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, złe samopoczucie, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Glipizyd – Działania niepożądane
Glipizyd, pochodna sulfonylomocznika stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najpoważniejszą i najczęściej występującą jest hipoglikemia (≥1/100 do <1/10), mogąca prowadzić do śpiączki hipoglikemicznej. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub wątroby, niedożywieni oraz stosujący duże dawki leku lub inne środki hipoglikemizujące. Ponadto glipizyd może wywoływać poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, aplastyczna oraz pancytopenia, które stanowią zagrożenie życia. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, ból brzucha) występują często i są zwykle zależne od dawki, ustępując po jej zmniejszeniu lub podaniu w dawkach podzielonych.
agranulocytoza, aminotransferaza asparaginianowa, cukrzyca typu 2, dehydrogenaza mleczanowa, encefalopatia wątrobowa, fosfataza zasadowa, glipizyd, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, porfiria nieostra, przewlekła porfiria, reakcja anafilaktyczna, reakcja disulfiramowa, śpiączka hipoglikemiczna, toksyczne zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, żółtaczka cholestatyczna