enzym CYP1A1
Enzym CYP1A1 (cytochrom P450 1A1) to kluczowy komponent rodziny enzymów cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm wielu związków egzogennych, w tym leków, toksyn i kancerogenów. Jest kodowany przez gen CYP1A1 zlokalizowany na chromosomie 15q24.1 i wykazuje szczególnie wysoką ekspresję w tkance płucnej oraz wątrobie.
CYP1A1 odgrywa istotną rolę w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków, katalizując reakcje hydroksylacji węglowodorów aromatycznych, w tym policyklicznych węglowodorów aromatycznych (PAH) obecnych w dymie tytoniowym i zanieczyszczeniach środowiskowych. Metabolity powstałe w wyniku aktywności tego enzymu mogą wykazywać właściwości mutagenne i kancerogenne.
Polimorfizmy genu CYP1A1 są przedmiotem intensywnych badań w kontekście indywidualnej podatności na nowotwory, szczególnie raka płuc. Warianty genetyczne tego enzymu mogą wpływać na wydajność metaboliczną i zdolność organizmu do detoksykacji lub, przeciwnie, aktywacji prokancerogenów do ich aktywnych form. Ponadto aktywność CYP1A1 może być indukowana przez liczne czynniki środowiskowe za pośrednictwem receptora węglowodorów aromatycznych (AhR).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg
Dessette forte to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 30 µg etynyloestradiolu oraz 150 µg dezogestrelu, który po podaniu ulega szybkiemu i całkowitemu wchłanianiu. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego etonogestrelu, osiągającego maksymalne stężenie około 1,5 godziny po podaniu, z biodostępnością 62-81%. Etonogestrel wiąże się w 40-70% z SHBG, którego stężenie jest trzykrotnie zwiększane przez etynyloestradiol, co wpływa na dystrybucję i farmakokinetykę progestagenu. Okres półtrwania etonogestrelu wynosi około 30 godzin, a klirens metaboliczny dezogestrelu to około 2 ml/min/kg mc. Etynyloestradiol osiąga Tmax w 1-2 godziny, ma biodostępność około 60% i wiąże się w 98,5% z albuminami. Jego metabolizm obejmuje przedsystemowe sprzęganie i hydroksylację, a klirens metaboliczny wynosi około 5 ml/min/kg mc. Okres półtrwania etynyloestradiolu to około 24 godziny, a metabolity są eliminowane z moczem i żółcią w stosunku 4:6.
albumina, biodostępność, cytochrom P450, Dessette forte, dezogestrel, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2J2, enzym CYP3A4/5, etonogestrel, etynyloestradiol, farmakokinetyka, globulina wiążąca hormony płciowe, inhibitor nieodwracalny, inhibitor odwracalny, interakcja farmakokinetyczna, klirens metaboliczny, metabolizm, okres półtrwania, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wchłanianie, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Sental 3 mg
Melatonina zawarta w preparacie Sental jest metabolizowana głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymy CYP1A. Substancje hamujące CYP1A2 i CYP2C19, takie jak fluwoksamina, mogą znacząco zwiększać stężenie melatoniny w osoczu (17-krotnie AUC, 12-krotnie Cmax), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP1A2, estrogeny oraz 5- i 8-metoksypsoraleny również podwyższają poziomy melatoniny, natomiast induktory CYP1A2, takie jak karbamazepina, ryfampicyna czy palenie tytoniu, mogą obniżać jej stężenie, co może wymagać dostosowania dawki. Pokarm wpływa na wchłanianie melatoniny, zwłaszcza na jej maksymalne stężenie (Cmax), dlatego zaleca się stosowanie leku zgodnie z instrukcjami dotyczącymi posiłków.
benzodiazepina, chinolon, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, działanie uspokajające, enzym CYP1A, enzym CYP1A1, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP3A, karbamazepina, metabolizm melatoniny, metoksypsoralen, niebenzodiazepinowy lek nasenny, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, stężenie Cmax, stężenie melatoniny, tiorydazyna, warfaryna, wartość INR, właściwość sedatywna, zaburzenie snu, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon leków
Interakcje leku – Epilantin 100 mg
Lakozamid, substancja czynna leku Epilantin, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR, w tym przeciwpadaczkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, ze względu na potencjalne ryzyko dalszego wydłużenia odstępu PR. Analizy kliniczne nie wykazały jednak istotnego wydłużenia odstępu PR u pacjentów jednocześnie leczonych karbamazepiną lub lamotryginą. Lakozamid charakteryzuje się niewielką liczbą interakcji farmakokinetycznych; nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz nie jest transportowany przez glikoproteinę P w jelicie. Metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak w warunkach in vivo nie obserwuje się klinicznie istotnej indukcji lub hamowania tych enzymów. W badaniach klinicznych lakozamid nie wpływał na AUC midazolamu (substrat CYP3A4), omeprazolu (substrat CYP2C19 i CYP3A4), ani na ekspozycję na warfarynę, digoksynę, metforminę czy doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol, lewonorgestrel). Lakozamid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<15%), co zmniejsza ryzyko interakcji wynikających z wypierania z miejsc wiązania białkowego.
AUC midazolamu, badania in vitro, badania in vivo, badanie in vitro, badanie in vivo, blokery kanałów sodowych, Cmax midazolamu, doustne środki antykoncepcyjne, doustny środek antykoncepcyjny, działania niepożądane OUN, EKG, ekspozycja układowa, elektrokardiogram, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2A6, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP2E1, enzym CYP3A4, epilantin, etynyloestradiol, farmakodynamika, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka omeprazolu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C19, itrakonazol, kanał sodowy, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, leki indukujące enzymy, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, monitorowanie EKG, odstęp PR, próg drgawkowy, progesteron, rytonawir, silny inhibitor CYP2C9, stężenie progesteronu, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu PR - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Marvelon 0,15 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Marvelon zawiera 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, które po podaniu doustnym wykazują szybkie i całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego metabolitu etonogestrelu, którego maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 1,5 godziny, z biodostępnością 62-81%. Etonogestrel wiąże się głównie z SHBG (40-70%) oraz albuminami, a etynyloestradiol zwiększa stężenie SHBG, co wpływa na farmakokinetykę etonogestrelu, powodując 2-3-krotne zwiększenie jego stężenia w stanie stacjonarnym, osiąganym w drugiej połowie cyklu podawania. Dezogestrel charakteryzuje się objętością dystrybucji 1,5 l/kg masy ciała, klirensem osocza około 2 ml/min/kg oraz okresem półtrwania eliminacji około 30 godzin. Eliminacja metabolitów zachodzi zarówno przez nerki (60%), jak i układ żółciowy (40%).
biodostępność, biodostępność całkowita, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2J2, enzym CYP3A4/5, etonogestrel, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hydroksylacja aromatyczna, inhibitor nieodwracalny, inhibitor odwracalny, interakcja lekowa, klirens osocza, Marvelon, metabolizm dezogestrelu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Trelema 150 mg
Lakozamid, substancja czynna leku Trelema, wykazuje potencjał do interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp PR (w tym przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe) oraz lekami przeciwarytmicznymi, co niesie wysokie ryzyko dalszego wydłużenia odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono dodatkowego wydłużenia odstępu PR u pacjentów stosujących jednocześnie karbamazepinę lub lamotryginę. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP1A1, CYP2A6, CYP2C8, CYP2D6 i CYP2E1 w stężeniach klinicznych, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Podawanie lakozamidu w dawce 200 mg dwa razy na dobę nie wpływa istotnie na AUC midazolamu, choć obserwuje się 30% wzrost Cmax midazolamu, a także nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu (300 mg dwa razy na dobę). Omeprazol (40 mg raz na dobę) nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje ograniczony wpływ umiarkowanych inhibitorów CYP2C19 na farmakokinetykę lakozamidu.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2A6, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP2E1, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, koordynacja psychoruchowa, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, warfaryna, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sental 5 mg
Produkt leczniczy Sental zawierający melatoninę w dawkach 3 mg lub 5 mg charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, jednak jego dostępność biologiczna wynosi około 15% z powodu silnego efektu pierwszego przejścia (80-90%). Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest średnio po 50 minutach (zakres 15-90 minut). Melatonina wiąże się z białkami osocza w około 60%, a jej metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, głównie przez enzymy CYP1A1, CYP1A2 oraz prawdopodobnie CYP2C19, prowadząc do powstania nieaktywnego metabolitu 6-sulfatoksy-melatoniny. Eliminacja odbywa się głównie przez wydalanie metabolitów z moczem, z okresem półtrwania eliminacji około 45 minut, przy dużych różnicach osobniczych. Kinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 0,1-8 mg, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia melatoniny w osoczu wraz ze wzrostem dawki.
6-sulfatoksy-melatonina, AUC, biodostępność, całkowite wchłanianie, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, hemodializa, kinetyka leku, klirens leku, maksymalne stężenie osoczowe, marskość wątroby, metabolizm melatoniny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, przemiany metaboliczne, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, wydalanie metabolitów, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby