Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania interakcji dla melatoniny zawartej w preparacie Sental przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące potencjalnych interakcji farmakologicznych.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm melatoniny zachodzi przede wszystkim przy udziale enzymów cytochromu P450, głównie izoenzymów CYP1A. Z tego względu substancje wpływające na aktywność tych enzymów mogą znacząco modyfikować stężenie melatoniny w organizmie.²

W badaniach in vitro zaobserwowano, że melatonina może indukować izoenzym CYP3A, jednak tylko w stężeniach przekraczających zakresy terapeutyczne. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało w pełni określone, ale potencjalnie może prowadzić do zmniejszenia stężeń w osoczu innych jednocześnie stosowanych leków metabolizowanych przez CYP3A.³

Nie wykazano natomiast, aby melatonina indukowała enzymy CYP1A w zakresie stężeń terapeutycznych, co sugeruje, że interakcje wynikające z wpływu melatoniny na te enzymy najprawdopodobniej nie mają istotnego znaczenia klinicznego.⁴

Substancje zwiększające stężenie melatoniny

Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące leki, które mogą podwyższać stężenie melatoniny:

• Fluwoksamina – znacząco zwiększa stężenie melatoniny (17-krotnie wartość AUC i 12-krotnie stężenie Cmax w surowicy) poprzez hamowanie jej metabolizmu przez izoenzymy CYP1A2 i CYP2C19. Jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.⁵
• 5- i 8-metoksypsoralen (5 i 8-MOP) – zwiększają stężenie melatoniny poprzez hamowanie jej metabolizmu. Wymaga zachowania ostrożności podczas jednoczesnego stosowania.⁶
• Estrogeny (np. środki antykoncepcyjne lub hormonalna terapia zastępcza) – zwiększają stężenie melatoniny poprzez hamowanie jej metabolizmu przez enzymy CYP1A1 i CYP1A2.⁷
• Chinolony i inne inhibitory CYP1A2 – mogą prowadzić do zwiększonej ekspozycji na melatoninę.⁸

Substancje zmniejszające stężenie melatoniny

• Palenie tytoniu – może zmniejszać stężenie melatoniny poprzez indukcję CYP1A2.⁹
• Karbamazepina, ryfampicyna i inne induktory CYP1A2 – mogą powodować zmniejszenie stężenia melatoniny w osoczu.¹⁰

Interakcje farmakodynamiczne

Oprócz interakcji wpływających na stężenie melatoniny, istotne znaczenie kliniczne mają również interakcje wynikające z działania farmakodynamicznego:¹¹

• Benzodiazepiny i niebenzodiazepinowe leki nasenne (zolpidem, zaleplon, zopiklon) – melatonina może nasilać ich działanie uspokajające. W badaniu klinicznym udokumentowano wyraźne interakcje farmakodynamiczne między melatoniną a zolpidemem, które prowadziły do nasilonych zaburzeń uwagi, pamięci i koordynacji, w porównaniu do stosowania samego zolpidemu.¹²
• Tiorydazyna i imipramina – badania wykazały, że jednoczesne stosowanie melatoniny z tymi lekami, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych, prowadziło do nasilonego uczucia rozluźnienia i trudności z wykonywaniem zadań (w przypadku imipraminy) oraz nasilonego „zamroczenia” (w przypadku tiorydazyny).¹³
• Warfaryna – jednoczesne stosowanie melatoniny i warfaryny może nasilać działanie przeciwzakrzepowe. W przypadku łącznego stosowania tych leków należy monitorować wartość INR.¹⁴

Wpływ pokarmu na stężenie melatoniny

Należy również zwrócić uwagę, że pokarm może wpływać na stężenie melatoniny w osoczu, szczególnie na jej maksymalne stężenie (Cmax). Z tego względu zaleca się przyjmowanie melatoniny zgodnie z zaleceniami dotyczącymi spożywania posiłków podanymi w informacji o leku.¹⁵

Interakcje melatoniny z alkoholem

Należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas stosowania melatoniny. Alkohol etylowy wykazuje istotne interakcje z melatoniną, znacząco zmniejszając jej skuteczność jako leku nasennego.¹⁶

Interakcja między melatoniną a alkoholem ma złożony charakter. Z jednej strony alkohol może zaburzać rytm wydzielania endogennej melatoniny, z drugiej – może osłabiać terapeutyczne działanie egzogennej melatoniny przyjmowanej w postaci preparatu Sental. Efektem klinicznym takiej interakcji może być zmniejszenie skuteczności leczenia zaburzeń snu.

Pomimo że alkohol wykazuje właściwości sedatywne, jego spożywanie w połączeniu z melatoniną nie prowadzi do wzmocnienia efektu nasennego, a wręcz przeciwnie – może powodować jego osłabienie i zmniejszenie skuteczności terapii.

Tabela interakcji z melatoniną

Powyższa tabela przedstawia najbardziej istotne klinicznie interakcje melatoniny zawartej w preparacie Sental z innymi lekami i substancjami. Podczas terapii melatoniną należy zawsze uwzględniać potencjalne interakcje, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie.¹⁷