zaburzenie snu związane ze zmianą stref czasowych
Wskazanie
Zaburzenie snu związane ze zmianą stref czasowych (jet lag) to tymczasowe zakłócenie cyklu snu i czuwania, które występuje gdy osoba podróżuje przez wiele stref czasowych. Stan ten powstaje w wyniku desynchronizacji wewnętrznego zegara biologicznego (rytmu dobowego) z lokalnym czasem w miejscu docelowym. Objawy obejmują trudności z zasypianiem, przedwczesne budzenie się, sen przerywany, zmęczenie w ciągu dnia, osłabienie koncentracji, rozdrażnienie oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Nasilenie objawów zwykle zależy od liczby przekroczonych stref czasowych oraz kierunku podróży – podróże na wschód są zazwyczaj trudniejsze do adaptacji niż podróże na zachód. U większości osób objawy ustępują samoistnie w ciągu 2-7 dni, gdy organizm dostosuje się do nowego rytmu dobowego.
W farmakoterapii zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych stosuje się kilka grup leków. Melatonina (dostępna jako Melatonina LEK-AM, Circadin, Melatonina Healthaid) jest najczęściej rekomendowanym środkiem, pomagającym w regulacji rytmu okołodobowego. W krótkotrwałym leczeniu bezsenności związanej z jet lag można zastosować leki nasenne z grupy niebenzodiazepinowych – zolpidem (Stilnox, Nasen, Zolpic) czy zopiklon (Imovane, Somnol, Zopiratio). W niektórych przypadkach rozważa się krótkotrwałe stosowanie benzodiazepin o krótkim czasie działania jak temazepam (Signopam).
Największym wyzwaniem w leczeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych jest znalezienie równowagi między skutecznym łagodzeniem objawów a unikaniem działań niepożądanych leków nasennych, takich jak senność w ciągu dnia czy ryzyko uzależnienia. Istotne jest, aby farmakoterapia była stosowana krótkotrwale, gdyż długotrwałe stosowanie leków nasennych może prowadzić do uzależnienia i pogłębienia zaburzeń snu. Trudnością jest również właściwe zaplanowanie dawkowania melatoniny, która musi być podana o odpowiedniej porze, aby skutecznie przesunąć fazę snu.
Kompleksowe podejście do jet lag powinno łączyć farmakoterapię z metodami niefarmakologicznymi, takimi jak odpowiednia ekspozycja na światło, dostosowanie pór posiłków do nowej strefy czasowej, umiarkowana aktywność fizyczna oraz techniki relaksacyjne. Istotna jest też profilaktyka – stopniowe dostosowywanie rytmu snu do czasu docelowego już przed podróżą oraz utrzymanie nawodnienia i unikanie alkoholu podczas lotu.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Melabiorytm B6 – Tabletki – 3 mg + 10 mg
Produkt leczniczy zawiera melatoninę oraz witaminę B6, które wspomagają regulację rytmu dobowego organizmu. Składnikami aktywnymi są 3 mg melatoniny oraz 10 mg pirydoksyny chlorowodorku. Preparat stosuje się jako środek pomocniczy przy zaburzeniach snu wynikających ze zmiany stref czasowych lub pracy zmianowej. Tabletki mają formę owalną i są barwy białej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Sental – Tabletki – 3 mg
Produkt zawiera melatoninę w dawkach 3 mg lub 5 mg. Stosowany jest krótkotrwale w leczeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych u dorosłych podróżujących przez co najmniej 5 stref czasowych. Jest również wskazany dzieciom i młodzieży z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), gdy standardowe metody poprawy snu nie przynoszą efektów. Tabletki dostępne są w formie ułatwiającej podzielenie dawki dla osób mających trudności z połykaniem.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Sental – Tabletki – 5 mg
Produkt zawiera melatoninę w dawkach 3 mg lub 5 mg i jest stosowany w krótkotrwałym leczeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych u osób dorosłych. Zalecany jest szczególnie dla podróżnych przekraczających 5 lub więcej stref czasowych, zwłaszcza w kierunku wschodnim. Ponadto, może być stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej i deficytem uwagi (ADHD) w przypadku bezsenności, gdy inne metody higieny snu są niewystarczające. Preparat dostępny jest w formie tabletek o różnych kształtach i dawkach melatoniny.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Melabiorytm – Tabletki – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg melatoniny w każdej tabletce. Stosuje się go jako środek pomocniczy w zaburzeniach snu związanych ze zmianą stref czasowych lub pracą zmianową. Ponadto pomaga regulować rytm dobowy snu i czuwania u pacjentów niewidomych. Tabletki są białe, okrągłe i niepowlekane.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku