wysięk parapneumoniczny
Wysięk parapneumoniczny to gromadzenie się płynu w jamie opłucnowej towarzyszące zapaleniu płuc. Występuje u około 20-40% pacjentów hospitalizowanych z powodu pozaszpitalnego zapalenia płuc i stanowi ważny problem kliniczny.
Patofizjologicznie, wysięk rozwija się wskutek zwiększonej przepuszczalności naczyń płucnych i opłucnowych w odpowiedzi na proces zapalny. Klasyfikuje się go jako niepowikłany (przejrzysty płyn o pH>7,2) lub powikłany (mętny płyn, pH<7,2, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej, obniżone stężenie glukozy). Powikłany wysięk może ewoluować do ropniaka opłucnej, jeśli nie zostanie odpowiednio leczony.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (RTG klatki piersiowej, USG, TK) oraz analizie płynu pobranego podczas torakocentezy. Ocenie podlegają parametry biochemiczne, mikrobiologiczne oraz cytologiczne. Najczęstszymi patogenami są Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus i bakterie beztlenowe.
Leczenie wysięku parapneumonicznego zależy od jego charakteru. Niepowikłany wysięk często ustępuje po samej antybiotykoterapii skierowanej przeciwko patogenowi wywołującemu zapalenie płuc. Powikłany wysięk wymaga drenażu opłucnowego, a w przypadku ropniaka opłucnej – dodatkowo podania fibrinolityków doopłucnowych lub interwencji chirurgicznej (torakoskopia, dekortykacja).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Atelektaza – Epidemiologia
Atelektaza, definiowana jako częściowy lub całkowity kolaps tkanki płucnej, charakteryzuje się globalną częstością występowania około 79/100 000 osób, z wyższą częstością u osób starszych (średni wiek około 60 lat) oraz u dzieci poniżej 10 roku życia, szczególnie tych poddanych wentylacji mechanicznej (8-15%). Szczególnie wysoka częstość atelektazy pooperacyjnej sięga do 90% u pacjentów po znieczuleniu ogólnym, zwłaszcza po zabiegach kardiochirurgicznych (90%), chirurgii kręgosłupa (75%) oraz operacjach w górnej części jamy brzusznej (25%). W kontekście COVID-19, atelektaza występuje u 24% pacjentów z zapaleniem płuc, gdzie większe obszary kolapsu korelują z niższym stosunkiem SatO2/FiO2, wyższą częstością przyjęć na OIT oraz dłuższym czasem hospitalizacji. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 65 lat, otyłość, POChP, niedokrwistość (Hb <10 g/dl), znieczulenie ogólne, wentylację mechaniczną, długotrwałe operacje (>2-3 godziny), wysokie FiO2, pozycję leżącą na plecach oraz choroby restrykcyjne płuc.
ARDS, atelektaza, atelektaza pooperacyjna, choroba śródmiąższowa płuc, czynnościowa pojemność zalegająca, gruźlica, krążenie pozaustrojowe, narażenie na azbest, nerw przeponowy, niedodma płuca, niedrobnokomórkowy rak płuca, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, odma opłucnowa, operacja kardiochirurgiczna, POChP, schyłkowa niewydolność nerek, torakotomia, wentylacja mechaniczna, wentylacja oboczna, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zakażenie układu oddechowego, zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał płuca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Empyema – Etiologia i przyczyny
Empyema, definiowana jako obecność ropy w jamie opłucnowej, najczęściej rozwija się jako powikłanie bakteryjnego zapalenia płuc, z wysiękiem parapneumonicznym występującym u 20-40% hospitalizowanych pacjentów, a empyema u 5-10% z nich. Dominujące patogeny różnią się w zależności od miejsca nabycia infekcji: pozaszpitalnie najczęściej izoluje się Streptococcus pneumoniae i Staphylococcus aureus, natomiast w środowisku szpitalnym częściej występują MRSA oraz bakterie Gram-ujemne, takie jak Pseudomonas i Enterobacteriaceae. Beztlenowce, które są trudne do wykrycia w hodowlach, zyskują na znaczeniu, zwłaszcza w przypadkach wymagających leczenia chirurgicznego. Empyema może również wynikać z innych infekcji, takich jak gruźlica, ropień płuca czy zakażenia rozprzestrzeniające się drogą krwiopochodną, a także z powikłań procedur medycznych i urazów klatki piersiowej. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek poniżej 60 lat, słabą higienę jamy ustnej, zaburzenia predysponujące do aspiracji, dożylne używanie narkotyków oraz stany immunosupresji, w tym cukrzycę i zakażenie HIV.
bakterie beztlenowe, drenaż klatki piersiowej, empyema, faza włóknisto-ropna, faza wysiękowa, gruźlica, inwazyjna choroba pneumokokowa, krwiak opłucnej, MRSA, perforacja przełyku, POChP, przestrzeń opłucnowa, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień płuca, ropień podprzeponowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, ropniak podtwardówkowy, rozsiew krwiopochodny, rozstrzenie oskrzeli, Staphylococcus aureus, Streptococcus milleri, Streptococcus pneumoniae, torakocenteza, wysięk parapneumoniczny, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie płuc bakteryjne, zapalenie śródpiersia, zapalenie ucha, zapalenie zatok, zawał płuca - Leksykon chorób i schorzeń
Empyema – Epidemiologia
Ropniak opłucnej (empyema thoracis) wykazuje rosnącą częstość występowania w ostatnich dekadach, zarówno w populacji dorosłych, jak i dzieci, co potwierdzają dane epidemiologiczne z różnych krajów. W Anglii liczba hospitalizacji wzrosła z 4447 przypadków w 2008 do 7268 w 2017 roku, a w USA częstość hospitalizacji zwiększyła się z 3,04 do 11,1 na 100 000 mieszkańców w latach 1996-2016. W Japonii śmiertelność szpitalna wynosi 6,9%, natomiast w USA u dorosłych sięga 16,1%. Ropniak opłucnej częściej dotyka mężczyzn (około 67-68%), a ryzyko zachorowania jest wyższe u dzieci poniżej 5. roku życia (7,6/100 000) oraz osób powyżej 64. roku życia (9,9/100 000), ze szczególnym wzrostem w grupie >80 lat (z 20,4 do 38,2/100 000). Występuje sezonowość z nasileniem w miesiącach zimowych, powiązaną z epidemiami grypy. Najczęstszą przyczyną jest powikłanie bakteryjnego zapalenia płuc, z wysiękiem parapneumonicznym u 35-40% pacjentów, z czego 5-10% rozwija ropniak opłucnej. Czynniki ryzyka obejmują cukrzycę, choroby przewlekłe płuc, alkoholizm, immunosupresję, nowotwory oraz jatrogenne przyczyny (20% przypadków).
bakterie beztlenowe, bakteryjne zapalenie płuc, ciężka sepsa, empyema, immunosupresja, jatrogenny, nadzór epidemiologiczny, PCR, pneumokokowe zapalenie płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, resekcja płuca, ropniak opłucnej, śmiertelność szpitalna, Staphylococcus aureus, Streptococcus milleri, Streptococcus pneumoniae, szczepionka pneumokokowa, technika molekularna, torakocenteza, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie opłucnej – Epidemiologia
Zapalenie opłucnej charakteryzuje się zróżnicowaną etiologią, z dominującą rolą chorób nowotworowych (55,9%), w tym międzybłoniaka złośliwego (22,5%), raka płuca (15,7%) oraz chłoniaka (2,5%). Choroby zakaźne stanowią 24% przypadków, z gruźlicą jako główną przyczyną (16,2%). Choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów (1,3%) i toczeń rumieniowaty układowy (0,3%), odpowiadają za 2,8% przypadków. Epidemiologia zapalenia opłucnej jest silnie związana z podstawowymi schorzeniami, a zatorowość płucna występuje u 5-20% pacjentów, z bólem opłucnowym u 75% z nich. Występowanie zapalenia opłucnej w przebiegu SLE sięga 40-60%, a w reumatoidalnym zapaleniu stawów objawy pojawiają się u 3-5% pacjentów mimo wysokiego odsetka wysięków opłucnowych w badaniach autopsyjnych.
biopsja opłucnej, ból opłucnowy, choroba IgG4-zależna, gruźlica, idiopatyczne włóknienie płuc, infekcja dolnych dróg oddechowych, międzybłoniak, mukowiscydoza, Mycobacterium tuberculosis, mykobakterioza niegruźlicza, neuralgia popółpaścowa, odma opłucnowa, pneumokok, półpasiec, pozaszpitalne zapalenie płuc, prątek gruźlicy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, szczepionka Hib, toczeń rumieniowaty układowy, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zapalenie opłucnej, zatorowość płucna, zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc