szczepionka Hib
Szczepionka Hib (Haemophilus influenzae typu b) to preparat immunologiczny stosowany w profilaktyce zakażeń wywołanych przez bakterię Haemophilus influenzae typu b. Patogen ten jest odpowiedzialny za szereg poważnych infekcji inwazyjnych, szczególnie u dzieci poniżej 5. roku życia, w tym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie nagłośni, sepsę, zapalenie płuc oraz zapalenie stawów.
Szczepionka Hib zawiera oczyszczony polisacharyd otoczkowy bakterii (fosforan polirybozylorybitolu – PRP) skoniugowany z białkiem nośnikowym, co znacząco zwiększa jej immunogenność, szczególnie u niemowląt. Dostępne są preparaty monowalentne oraz szczepionki skojarzone zawierające komponent Hib (np. DTP-Hib, DTaP-IPV-Hib, DTaP-IPV-Hib-HBV).
W Polsce szczepienie przeciw Hib jest obowiązkowe i wykonywane w schemacie podstawowym składającym się z trzech dawek w 2., 4. i 6. miesiącu życia, z dawką uzupełniającą w 16-18 miesiącu życia. Wprowadzenie powszechnych szczepień przeciwko Hib doprowadziło do dramatycznego spadku zachorowań na inwazyjną chorobę Hib w krajach stosujących te szczepienia, w niektórych regionach nawet o ponad 95%.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Interakcje
Żywy atenuowany wirus różyczki (szczep Wistar RA 27/3), stosowany w szczepionkach MMR i MMRV, może wchodzić w interakcje z innymi szczepionkami oraz produktami leczniczymi, co ma istotne znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa szczepień. Szczepionki zawierające wirus różyczki mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, w tym sześcioskładnikowymi (DTPa-HBV-IPV/Hib), przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, Hib, IPV, OPV, HBV, HAV, meningokokom (MenB, MenC, MenACWY), ospie wietrznej (VZV) oraz pneumokokom. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu szczepionki Bexsero (MenB) ze szczepionkami zawierającymi wirus różyczki ze względu na zwiększone ryzyko gorączki i innych działań niepożądanych. W przypadku braku danych klinicznych dotyczących innych szczepionek, zaleca się podawanie ich w różne miejsca ciała oraz zachowanie odstępu co najmniej 1 miesiąca między szczepieniami zawierającymi żywe atenuowane wirusy, aby uniknąć interferencji wirusowych.
atenuowany wirus różyczki, immunogenność, immunoglobulina ludzka, interakcja lekowa, odpowiedź immunologiczna, próba tuberkulinowa, reakcja poszczepienna, szczep Wistar RA 27/3, szczepionka DTP, szczepionka Hib, szczepionka IPV, szczepionka MenB, szczepionka meningokokowa skoniugowana, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, szczepionka OPV, szczepionka pneumokokowa skoniugowana, szczepionka przeciw ospie wietrznej, test tuberkulinowy, transfuzja krwi, układ odpornościowy, wirus różyczki, wynik fałszywie ujemny, WZW typu A, WZW typu B, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie nagłośni – Epidemiologia
Zapalenie nagłośni (epiglottitis) to potencjalnie zagrażająca życiu infekcja, której epidemiologia uległa istotnym zmianom po wprowadzeniu szczepionki przeciwko Haemophilus influenzae typu B (Hib). Obecnie choroba ta występuje rzadko, z częstością około 1-4 przypadków na 100 000 osób w populacji ogólnej, a u dorosłych utrzymuje się na poziomie około 1 przypadku na 100 000 rocznie. Wprowadzenie szczepień Hib spowodowało dramatyczny spadek zachorowań u dzieci (np. w Danii z 4,9 do 0,02/100 000 rocznie), a średni wiek chorych dzieci wzrósł z 3,5 do 14,6 lat. Obecnie dominują przypadki u dorosłych, zwłaszcza mężczyzn w wieku 40-50 lat, z przewagą zachorowań u mężczyzn (stosunek 3:1). Zmieniło się także spektrum patogenów – najczęściej izolowane są gatunki Streptococcus (w tym S. pneumoniae) i Staphylococcus aureus, a H. influenzae typu B ustąpił miejsca szczepom nietypowalnym. Czynniki ryzyka obejmują m.in. palenie tytoniu, cukrzycę, immunosupresję oraz POChP (z RR 1,76; 95% CI: 1,15-2,70), szczególnie u mężczyzn w wieku 40-64 lat.
anemia sierpowata, asplenia, białaczka, cukrzyca, dysfagia, gruźlica płuc, Haemophilus influenzae typu B, Haemophilus parainfluenzae, immunosupresja, infekcja grzybicza, intubacja, kandydoza, Klebsiella pneumoniae, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, nikotynizm, nowotwór hematologiczny, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ślinotok, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szczepionka Hib, tracheotomia, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej, wirus paragrypy, zapalenie nagłośni - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie nagłośni – Zapobieganie i profilaktyka
Zapalenie nagłośni (epiglottitis) jest stanem zagrożenia życia, wywołanym najczęściej przez Haemophilus influenzae typu b (Hib), prowadzącym do obrzęku i niedrożności dróg oddechowych. Podstawową metodą profilaktyki jest szczepienie przeciwko Hib, które wykazuje skuteczność powyżej 95% i jest włączone do rutynowych programów szczepień. Zalecany schemat CDC obejmuje dawki w 2, 4, 6 miesiącu życia oraz dawkę przypominającą w 12-15 miesiącu. W niektórych krajach, np. Wielkiej Brytanii, stosuje się szczepionki skojarzone podawane w 8., 12. i 16. tygodniu życia z dawką przypominającą w 1 roku. Szczepienia nie są rutynowo zalecane u dzieci powyżej 5. roku życia i dorosłych, z wyjątkiem osób z immunosupresją (np. HIV/AIDS, splenektomia, chemioterapia), które powinny być zaszczepione. W przypadku kontaktu z chorym na zapalenie nagłośni wywołane przez Hib, wskazana jest chemoprofilaktyka rifampicyną: 600 mg/dobę u dorosłych lub 20 mg/kg/dobę (max 600 mg) u dzieci przez 4 dni, najlepiej rozpoczęta do 14 dni od ekspozycji.
cefotaksym, ceftriakson, chemioterapia, chemoprofilaktyka, choroba inwazyjna, czynnik etiologiczny, dawka przypominająca, diagnostyka różnicowa, Haemophilus influenzae typu B, niedokrwistość sierpowata, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk nagłośni, odrzucenie przeszczepu, pneumokoki, profilaktyka poekspozycyjna, rifampicyna, splenektomia, szczepienie ochronne, szczepionka Hib, układ immunologiczny, zakażenie HIV, zakażenie SARS-CoV-2, zapalenie nagłośni - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie opłucnej – Epidemiologia
Zapalenie opłucnej charakteryzuje się zróżnicowaną etiologią, z dominującą rolą chorób nowotworowych (55,9%), w tym międzybłoniaka złośliwego (22,5%), raka płuca (15,7%) oraz chłoniaka (2,5%). Choroby zakaźne stanowią 24% przypadków, z gruźlicą jako główną przyczyną (16,2%). Choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów (1,3%) i toczeń rumieniowaty układowy (0,3%), odpowiadają za 2,8% przypadków. Epidemiologia zapalenia opłucnej jest silnie związana z podstawowymi schorzeniami, a zatorowość płucna występuje u 5-20% pacjentów, z bólem opłucnowym u 75% z nich. Występowanie zapalenia opłucnej w przebiegu SLE sięga 40-60%, a w reumatoidalnym zapaleniu stawów objawy pojawiają się u 3-5% pacjentów mimo wysokiego odsetka wysięków opłucnowych w badaniach autopsyjnych.
biopsja opłucnej, ból opłucnowy, choroba IgG4-zależna, gruźlica, idiopatyczne włóknienie płuc, infekcja dolnych dróg oddechowych, międzybłoniak, mukowiscydoza, Mycobacterium tuberculosis, mykobakterioza niegruźlicza, neuralgia popółpaścowa, odma opłucnowa, pneumokok, półpasiec, pozaszpitalne zapalenie płuc, prątek gruźlicy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, szczepionka Hib, toczeń rumieniowaty układowy, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zapalenie opłucnej, zatorowość płucna, zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Właściwości farmakokinetyczne
Toksoid tężcowy, stosowany w profilaktyce tężca, występuje w szczepionkach monowalentnych oraz wieloskładnikowych w dawkach najczęściej od 20 do 40 j.m. Jego farmakokinetyka nie jest standardowo badana ani wymagana przez organy regulacyjne, co wynika z mechanizmu działania szczepionek – toksoid pełni funkcję antygenu stymulującego odpowiedź immunologiczną, a nie działa bezpośrednio farmakologicznie na tkanki czy narządy. Skuteczność preparatów ocenia się na podstawie miana przeciwciał, a nie parametrów farmakokinetycznych. Toksoid tężcowy jest często adsorbowany na wodorotlenku glinu, co spowalnia jego uwalnianie i wzmacnia odpowiedź immunologiczną, jednak ten proces nie podlega klasycznej ocenie farmakokinetycznej.
adjuwant glinowy, antygen T-niezależny, antygen T-zależny, charakterystyka produktu leczniczego, Haemophilus influenzae typu B, immunogenność szczepionki, jednostka międzynarodowa, meningokok grupy C, miano przeciwciał, nośnik białkowy, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka tężca, przeciwciało przeciwtężcowe, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, szczepionka DTP, szczepionka durowo-tężcowa, szczepionka dwuwalentna, szczepionka Hib, szczepionka przeciwtężcowa, szczepionka skoniugowana, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu