zaburzenia psychotyczne polekowe
Zaburzenia psychotyczne polekowe to zespół objawów psychotycznych, które rozwijają się jako bezpośredni skutek działania substancji farmakologicznych. Objawy te mogą obejmować halucynacje, urojenia, dezorganizację myślenia, zaburzenia świadomości oraz nieprawidłowe zachowania, które pojawiają się podczas lub krótko po ekspozycji na lek lub w trakcie odstawiania substancji.
Do leków najczęściej powodujących zaburzenia psychotyczne należą kortykosteroidy, leki przeciwparkinsonowskie (zwłaszcza lewodopa), leki przeciwpadaczkowe, antybiotyki (w tym chinolony i niektóre cefalosporyny), leki przeciwmalaryczne, leki sympatykomimetyczne oraz substancje psychoaktywne. Mechanizm powstawania objawów psychotycznych różni się w zależności od grupy leków i często wiąże się z wpływem na układy neuroprzekaźników, szczególnie dopaminergiczny i serotoninergiczny.
Diagnostyka zaburzeń psychotycznych polekowych opiera się na dokładnym wywiadzie, ze szczególnym uwzględnieniem przyjmowanych leków, czasu wystąpienia objawów oraz ich charakteru. Istotne jest różnicowanie z pierwotnym schorzeniem psychicznym, zaburzeniami organicznymi i innymi stanami powodującymi objawy psychotyczne. Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu lub modyfikacji dawki leku wywołującego objawy, a w razie potrzeby na krótkotrwałym zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych.
Rokowanie w zaburzeniach psychotycznych polekowych jest zazwyczaj dobre, a objawy ustępują po eliminacji czynnika wywołującego. Jednakże w niektórych przypadkach, szczególnie u osób z predyspozycjami genetycznymi lub wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi, polekowy epizod psychotyczny może zapoczątkować rozwój przewlekłej choroby psychicznej. Istotna jest więc staranność w doborze farmakoterapii, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Atomoksetyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Atomoksetyna, stosowana w leczeniu ADHD, wiąże się z ryzykiem wystąpienia zachowań samobójczych, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, gdzie odnotowano ich większą częstość w porównaniu do placebo. U dorosłych nie stwierdzono istotnych różnic w tym zakresie. Lek może powodować niewielkie przyspieszenie tętna (średnio <10 uderzeń/min) oraz wzrost ciśnienia tętniczego (średnio <5 mm Hg), jednak u 8-12% dzieci i młodzieży oraz 6-10% dorosłych obserwuje się znaczne zmiany tętna (≥20 uderzeń/min) i ciśnienia (≥15-20 mm Hg), które u 15-26% dzieci i młodzieży oraz 27-32% dorosłych utrzymują się lub nasilają. Z tego powodu konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych przed i w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia lub czynnikami ryzyka. Atomoksetyna jest przeciwwskazana u osób z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i wymaga konsultacji kardiologicznej w przypadku poważnych wad serca.
agresja, atomoksetyna, ciśnienie tętnicze, halucynacje, kołatanie serca, labilność emocjonalna, mania, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność wątroby, pokrzywka, przerost mięśnia sercowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, tiki ruchowe, układ sercowo-naczyniowy, urojenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenia psychotyczne polekowe, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe, zachowania samobójcze, zespół Tourette’a, zespół wydłużonego odstępu QT, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Auroxetyn
Atomoksetyna, stosowana w leczeniu ADHD, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych, szczególnie u dzieci i młodzieży. U dorosłych nie zaobserwowano istotnej różnicy w częstości tych zachowań w porównaniu z placebo. Lek może powodować niewielkie przyspieszenie tętna (<10 uderzeń/min) oraz wzrost ciśnienia tętniczego (<5 mmHg), jednak u 8-12% dzieci i nastolatków oraz 6-10% dorosłych obserwuje się znaczące zmiany (tętno o ≥20 uderzeń/min, ciśnienie o 15-20 mmHg lub więcej), które mogą utrzymywać się lub nasilać (15-26% dzieci i nastolatków, 27-32% dorosłych). Przed terapią konieczne jest wykluczenie ciężkich chorób układu krążenia, a podczas leczenia zaleca się regularne monitorowanie tętna i ciśnienia tętniczego (przed rozpoczęciem, po każdej zmianie dawki oraz co 6 miesięcy). Atomoksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i naczyniami mózgowymi oraz wymaga ostrożności u osób z nadciśnieniem, częstoskurczem, zespołem wydłużonego QT czy ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego.
ADHD, atomoksetyna, choroba naczyń mózgowych, chwiejność emocjonalna, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, halucynacja, hiperbilirubinemia, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pobudzenie maniakalne, pokrzywka, próba samobójcza, przerost mięśnia sercowego, reakcja anafilaktyczna, stan lękowy, tik ruchowy, urojenie, uszkodzenie wątroby, zaburzenia psychotyczne polekowe, zachowanie samobójcze, zespół Tourette’a, zespół wydłużonego QT, żółtaczka