Specjalne ostrzeżenia
Auroxetyn
Atomoksetyna, stosowana w leczeniu ADHD, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych, szczególnie u dzieci i młodzieży. U dorosłych nie zaobserwowano istotnej różnicy w częstości tych zachowań w porównaniu z placebo. Lek może powodować niewielkie przyspieszenie tętna (<10 uderzeń/min) oraz wzrost ciśnienia tętniczego (<5 mmHg), jednak u 8-12% dzieci i nastolatków oraz 6-10% dorosłych obserwuje się znaczące zmiany (tętno o ≥20 uderzeń/min, ciśnienie o 15-20 mmHg lub więcej), które mogą utrzymywać się lub nasilać (15-26% dzieci i nastolatków, 27-32% dorosłych). Przed terapią konieczne jest wykluczenie ciężkich chorób układu krążenia, a podczas leczenia zaleca się regularne monitorowanie tętna i ciśnienia tętniczego (przed rozpoczęciem, po każdej zmianie dawki oraz co 6 miesięcy). Atomoksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i naczyniami mózgowymi oraz wymaga ostrożności u osób z nadciśnieniem, częstoskurczem, zespołem wydłużonego QT czy ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Auroxetyn
- Ryzyko zachowań samobójczych
- Wpływ na układ krążenia
- Ocena kardiologiczna przed rozpoczęciem leczenia
- Zalecenia dotyczące monitorowania parametrów układu krążenia
- Objawy wymagające pilnej oceny kardiologicznej
- Wpływ na naczynia mózgowe
- Wpływ na pracę wątroby
- Objawy psychotyczne i maniakalne
- Agresywne zachowanie, wrogość i chwiejność emocjonalna
- Możliwe reakcje alergiczne
- Napady drgawek
- Wpływ na wzrost i rozwój
- Współistniejące zaburzenia psychiczne
- Inne ważne ostrzeżenia
- Przypadki nagłej śmierci u pacjentów z wadami serca
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Auroxetyn
Podczas stosowania atomoksetyny w leczeniu ADHD należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwe działania niepożądane i ryzyka związane z terapią. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które powinny być uwzględnione przez lekarzy przepisujących produkt leczniczy Auroxetyn.1
Ryzyko zachowań samobójczych
U pacjentów stosujących atomoksetynę odnotowano przypadki zachowań samobójczych, obejmujących zarówno myśli, jak i próby samobójcze. Badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą wykazały, że zachowania te występowały niezbyt często, jednak częściej u dzieci i młodzieży leczonych atomoksetyną w porównaniu do grupy placebo, gdzie takich działań nie zgłaszano. W przypadku dorosłych pacjentów nie stwierdzono różnic w częstości zachowań samobójczych między grupą otrzymującą lek a placebo. Pacjenci rozpoczynający leczenie ADHD powinni być uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia lub nasilenia zachowań samobójczych.2
Wpływ na układ krążenia
Atomoksetyna może wywierać wpływ na parametry układu krążenia, w tym na tętno i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących atomoksetynę obserwuje się niewielkie przyspieszenie tętna (średnio <10 uderzeń/min) i/lub zwiększenie ciśnienia krwi (średnio <5 mmHg). Należy jednak pamiętać, że zebrane dane z kontrolowanych i niekontrolowanych badań klinicznych wskazują, że znaczące zmiany tętna (o 20 uderzeń/min lub więcej) i ciśnienia tętniczego (o 15-20 mmHg lub więcej) występują u około:3
- 8-12% dzieci i nastolatków
- 6-10% dorosłych
Analiza wyników badań klinicznych wykazała, że u znaczącego odsetka pacjentów (15-26% dzieci i nastolatków oraz 27-32% dorosłych) zmiany te utrzymywały się lub nasilały w trakcie leczenia atomoksetyną. Długotrwale utrzymujące się zmiany ciśnienia tętniczego mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak przerost mięśnia sercowego.4
Ocena kardiologiczna przed rozpoczęciem leczenia
Przed rozpoczęciem terapii atomoksetyną należy przeprowadzić szczegółowy wywiad oraz badania przedmiotowe i podmiotowe w celu wykrycia potencjalnych chorób układu krążenia. Jeżeli wstępna ocena sugeruje możliwość występowania takich chorób, konieczne jest przeprowadzenie specjalistycznego badania kardiologicznego.5
Istotne jest, aby podkreślić, że atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub zaburzeniami naczyń mózgowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, u których współistniejące stany chorobowe mogłyby się nasilić w razie zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi lub tętna, np. u pacjentów z:6
- nadciśnieniem tętniczym
- częstoskurczem
- chorobą układu krążenia
- chorobą naczyń mózgowych
Zalecenia dotyczące monitorowania parametrów układu krążenia
W trakcie leczenia atomoksetyną zaleca się regularne monitorowanie parametrów układu krążenia. Należy wykonywać i zapisywać pomiary:7
- tętna
- ciśnienia tętniczego krwi
Pomiary te powinny być wykonywane:
- przed rozpoczęciem leczenia
- w czasie leczenia
- po każdej modyfikacji dawki
- następnie nie rzadziej niż co 6 miesięcy
U dzieci zaleca się stosowanie siatki centylowej do interpretacji wyników, natomiast u dorosłych należy postępować zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi nadciśnienia tętniczego.8
Objawy wymagające pilnej oceny kardiologicznej
Pacjenci, u których podczas leczenia atomoksetyną wystąpią jakiekolwiek objawy sugerujące problemy kardiologiczne, powinni zostać pilnie skierowani na specjalistyczne badanie kardiologiczne. Do objawów tych należą:9
- kołatanie serca
- powysiłkowy ból w klatce piersiowej
- omdlenie o niewyjaśnionej przyczynie
- duszność
- inne objawy choroby serca
Należy również zachować szczególną ostrożność stosując atomoksetynę u pacjentów z wrodzonym lub nabytym zespołem wydłużonego odstępu QT lub u pacjentów, u których w rodzinie stwierdzono występowanie tego zespołu. Odnotowano również przypadki niedociśnienia ortostatycznego, dlatego atomoksetynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami predysponującymi do niedociśnienia lub związanymi z możliwością nagłych zmian rytmu serca lub ciśnienia krwi.10
Wpływ na naczynia mózgowe
Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka chorób naczyń mózgowych wymagają szczególnej uwagi. Do czynników tych należą:11
- zaburzenia sercowo-naczyniowe w wywiadzie
- jednoczesne stosowanie leków, które zwiększają ciśnienie tętnicze krwi
Pacjenci z powyższymi czynnikami ryzyka powinni być badani w kierunku występowania objawów neurologicznych podczas każdej wizyty lekarskiej po rozpoczęciu leczenia atomoksetyną.12
Wpływ na pracę wątroby
W związku ze stosowaniem atomoksetyny bardzo rzadko zgłaszano uszkodzenie wątroby, które manifestowało się:13
- zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych
- zwiększeniem stężenia bilirubiny
- żółtaczką
Odnotowano również bardzo rzadkie przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym ostrej niewydolności wątroby. Jeśli u pacjenta wystąpi żółtaczka lub wyniki badań laboratoryjnych wskazujące na uszkodzenie wątroby, należy natychmiast przerwać stosowanie atomoksetyny i nie rozpoczynać ponownie leczenia tym lekiem.14
Objawy psychotyczne i maniakalne
Stosowanie atomoksetyny w zalecanych dawkach może spowodować wystąpienie polekowych zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych u pacjentów bez wcześniej stwierdzonej psychozy czy manii. Zaburzenia te mogą obejmować:15
- halucynacje
- urojenia
- stan pobudzenia maniakalnego
- ogólne pobudzenie
W przypadku wystąpienia takich objawów należy rozważyć rolę atomoksetyny w ich powstawaniu i ewentualne przerwanie leczenia. Nie można również wykluczyć, że atomoksetyna może powodować zaostrzenie już istniejących zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych.16
Agresywne zachowanie, wrogość i chwiejność emocjonalna
Badania kliniczne wykazały, że u pacjentów leczonych atomoksetyną częściej niż w grupie placebo obserwowano:17
- wrogość (szczególnie agresję, zachowania buntownicze i przejawy gniewu) u dzieci, młodzieży i dorosłych
- chwiejność emocjonalną u dzieci
Należy uważnie obserwować pacjentów pod kątem wystąpienia lub nasilenia tych objawów podczas leczenia atomoksetyną.18
Możliwe reakcje alergiczne
Choć występują niezbyt często, u pacjentów przyjmujących atomoksetynę raportowano reakcje alergiczne, takie jak:19
- reakcje anafilaktyczne
- wysypka
- obrzęk naczynioruchowy
- pokrzywka
Napady drgawek
Atomoksetyna może wiązać się z ryzykiem wystąpienia napadów drgawek. Należy zachować szczególną ostrożność podczas rozpoczynania leczenia u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie. W przypadku wystąpienia napadów drgawek lub zwiększenia ich częstości bez ustalonej przyczyny należy rozważyć przerwanie stosowania atomoksetyny.20
Wpływ na wzrost i rozwój
Podczas terapii atomoksetyną u dzieci i młodzieży konieczne jest monitorowanie wzrostu i rozwoju pacjenta. W przypadku pacjentów wymagających długotrwałego leczenia, u których obserwuje się niewystarczający wzrost lub przyrost masy ciała, należy rozważyć:21
- zmniejszenie dawki leku
- przerwanie leczenia
Dostępne dane kliniczne nie wykazują szkodliwego wpływu atomoksetyny na funkcje poznawcze i dojrzewanie płciowe. Jednak dane dotyczące długotrwałego stosowania produktu leczniczego są ograniczone, dlatego pacjenci wymagający długotrwałego leczenia powinni być uważnie obserwowani.22
Współistniejące zaburzenia psychiczne
Badania kontrolowane nie wykazały nasilenia tików u pacjentów z ADHD i współistniejącymi przewlekłymi tikami ruchowymi lub zespołem Tourette’a leczonych atomoksetyną w porównaniu z grupą placebo. Nie zaobserwowano również nasilenia depresji u dorosłych pacjentów z ADHD i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi ani nasilenia stanów lękowych u pacjentów z ADHD i współistniejącymi stanami lękowymi.23
Należy jednak zaznaczyć, że po wprowadzeniu produktu do obrotu u pacjentów leczonych atomoksetyną rzadko zgłaszano przypadki stanów lękowych i depresji lub obniżonego nastroju oraz bardzo rzadko – tiki. Dlatego należy uważnie monitorować pacjentów z ADHD leczonych atomoksetyną pod kątem pojawienia się lub nasilenia objawów lękowych, obniżonego nastroju, depresji lub tików.24
Inne ważne ostrzeżenia
Dzieci poniżej 6 lat
Atomoksetyny nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat, ponieważ nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności produktu w tej grupie wiekowej.25
Inne wskazania do stosowania
Produkt Auroxetyn nie jest wskazany do stosowania w leczeniu epizodów dużej depresji i (ani) lęku. Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem osób dorosłych w tych wskazaniach, ale bez ADHD, nie wykazały różnic w działaniu w porównaniu z placebo.26
Podrażnienie oczu
Atomoksetyna działa drażniąco na oczy, dlatego kapsułek nie należy otwierać. W przypadku kontaktu zawartości kapsułek z oczami, należy natychmiast:27
- przepłukać chore oko wodą
- uzyskać poradę medyczną
Ręce i wszelkie potencjalnie zanieczyszczone powierzchnie należy umyć tak szybko, jak to możliwe.28
Przypadki nagłej śmierci u pacjentów z wadami serca
U pacjentów z wadami serca stosujących atomoksetynę w zalecanych dawkach zgłaszano przypadki nagłej śmierci. Poważne wady serca same w sobie zwiększają ryzyko nagłej śmierci, dlatego u pacjentów ze stwierdzonymi wadami serca atomoksetynę można stosować wyłącznie z zachowaniem ostrożności i po konsultacji z kardiologiem.29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania