Działania niepożądane leku Auroxetyn

Lek Auroxetyn zawierający atomoksetynę w postaci atomoksetyny chlorowodorku wykazuje szereg działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u dorosłych pacjentów. Profil bezpieczeństwa preparatu wymaga dokładnej analizy i monitorowania podczas terapii.¹

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

W populacji pediatrycznej najczęściej raportowane działania niepożądane obejmują ból głowy (19% pacjentów), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%). Warto podkreślić, że chociaż częstość występowania tych objawów jest stosunkowo wysoka, rzadko stanowią one powód przerwania leczenia. Odsetek rezygnacji z terapii wynosi odpowiednio: 0,1% w przypadku bólu głowy, 0,2% dla bólu brzucha i 0,0% dla zmniejszenia łaknienia.²

Na szczególną uwagę zasługuje wpływ leku na przyrost masy ciała i wzrost u dzieci. U niektórych pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, obserwuje się opóźnienie przyrostu masy ciała i wzrostu. Jest to związane ze zmniejszeniem łaknienia. Zazwyczaj jednak, w trakcie długotrwałej terapii, parametry te normalizują się, a pacjenci osiągają przeciętne wartości wzrostu i masy ciała przewidywane względem wartości wyjściowych w badanej grupie.³

Również często raportowane są nudności, wymioty i senność, które występują u około 10-11% pacjentów, głównie w pierwszym miesiącu leczenia. Objawy te mają zazwyczaj charakter łagodny lub umiarkowany, są przemijające i rzadko prowadzą do przerwania leczenia (częstość rezygnacji ≤0,5%).⁴

Profil bezpieczeństwa u dorosłych

U dorosłych pacjentów z ADHD działania niepożądane dotyczą przede wszystkim układu żołądkowo-jelitowego, układu nerwowego oraz zaburzeń psychicznych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥5%) są: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, suchość w jamie ustnej i nudności. W większości przypadków zdarzenia te mają nasilenie łagodne lub umiarkowane. Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi o dużym nasileniu są: nudności, bezsenność, osłabienie i ból głowy.⁵

Wpływ na układ krążenia

Zarówno u dzieci, jak i u dorosłych stosujących atomoksetynę zaobserwowano wpływ na parametry układu krążenia. Odnotowano przyspieszenie tętna oraz zwiększenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi. Ze względu na działanie leku na układ noradrenergiczny, u pacjentów przyjmujących Auroxetyn może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne (0,2%) oraz omdlenia (0,8%). Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z chorobami predysponującymi do niedociśnienia.⁶

Szczególne ryzyko u pacjentów wolno metabolizujących

U pacjentów wolno metabolizujących z udziałem enzymu CYP2D6 (PM) mogą występować działania niepożądane z większą częstością niż u pacjentów intensywnie metabolizujących ten enzym. W badaniach klinicznych zaobserwowano istotne statystycznie różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych między tymi grupami pacjentów.⁷

Tabela działań niepożądanych Auroxetyn

Poniżej przedstawiono kompleksowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania leku Auroxetyn. Dane pochodzą z badań klinicznych oraz spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁸

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Stosowanie atomoksetyny wiąże się ze zwiększeniem parametrów hemodynamicznych, takich jak tętno oraz ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. U pacjentów z współistniejącymi schorzeniami układu krążenia lub predyspozycją do niedociśnienia tętniczego, lek należy stosować ze szczególną ostrożnością ze względu na ryzyko wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego (0,2%) i omdleń (0,8%).⁹

Szczególnie istotne jest monitorowanie wydłużenia odstępu QT, które może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko to wzrasta zwłaszcza u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami przewodnictwa lub przyjmujących jednocześnie inne leki wydłużające odstęp QT.¹⁰

Ryzyko hepatotoksyczności

Atomoksetyna może powodować różnego stopnia uszkodzenie wątroby – od bezobjawowego podwyższenia enzymów wątrobowych, przez żółtaczkę i zapalenie wątroby, aż po bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu przypadki ostrej niewydolności wątroby. Pacjenci przyjmujący Auroxetyn powinni być monitorowani pod kątem objawów uszkodzenia wątroby, takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, niewyjaśnione objawy grypopodobne.¹¹

Ryzyko psychiatryczne

Atomoksetyna może wywoływać lub nasilać zaburzenia psychiczne, takie jak lęk, depresja, pobudzenie, agresja, wrogość, czy psychoza z halucynacjami. Szczególnie niepokojącym działaniem niepożądanym są myśli i zachowania samobójcze zgłaszane u pacjentów przyjmujących lek. Pacjenci, zwłaszcza z istniejącymi wcześniej zaburzeniami psychicznymi, powinni być uważnie monitorowani podczas terapii Auroxetynem.¹²

Ryzyko urologiczne i seksuologiczne

Wśród poważnych działań niepożądanych należy wymienić zatrzymanie moczu, które może prowadzić do powikłań infekcyjnych i innych zaburzeń układu moczowego. U mężczyzn poważnym zagrożeniem jest priapizm (długotrwały, bolesny wzwód), który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż może prowadzić do trwałego uszkodzenia tkanek prącia i zaburzeń funkcji seksualnych.¹³

Ryzyko neurologiczne

Rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym są napady drgawkowe, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do ich występowania lub wcześniejszymi incydentami padaczkowymi. Omdlenia zgłaszane podczas terapii atomoksetyną mogą mieć różną etiologię, w tym podłoże neurologiczne lub sercowo-naczyniowe, i wymagają dokładnej diagnostyki.¹⁴

Szczególne grupy ryzyka

Pacjenci wolno metabolizujący CYP2D6

Pacjenci z genetycznie uwarunkowanym wolnym metabolizmem z udziałem enzymu CYP2D6 stanowią grupę szczególnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. W tej populacji obserwowano istotnie statystycznie częstsze występowanie niektórych działań niepożądanych w porównaniu do pacjentów szybko metabolizujących. Wynika to z wyższych stężeń atomoksetyny osiąganych w osoczu przy tej samej dawce leku.¹⁵

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na szerokie spektrum możliwych działań niepożądanych Auroxetynu, istotne jest dokładne monitorowanie pacjentów, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz po każdej zmianie dawki. Należy poinformować pacjentów i ich opiekunów o możliwych działaniach niepożądanych oraz konieczności niezwłocznego zgłaszania niepokojących objawów.

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁶