białko serwatkowe
Białko serwatkowe to pełnowartościowe białko pochodzące z serwatki, płynnej części mleka pozostającej po procesie produkcji sera. Stanowi około 20% białka zawartego w mleku krowim, podczas gdy pozostałe 80% to kazeina. Jest szczególnie bogate w aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach (BCAA), zwłaszcza leucynę, która odgrywa kluczową rolę w syntezie białek mięśniowych.
W praktyce klinicznej białko serwatkowe wykazuje liczne właściwości prozdrowotne. Charakteryzuje się wysoką wartością biologiczną i szybką przyswajalnością, co czyni je efektywnym w regeneracji mięśni po wysiłku fizycznym. Badania kliniczne wskazują na jego potencjał w regulacji apetytu, kontroli masy ciała oraz poprawie wrażliwości na insulinę, co może być istotne w terapii żywieniowej pacjentów z cukrzycą typu 2 i otyłością.
Białko serwatkowe zawiera także bioaktywne peptydy o właściwościach immunomodulujących, przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych. Wzbogaca organizm w aminokwasy siarkowe, zwłaszcza cysteinę, która jest prekursorem glutationu – kluczowego przeciwutleniacza endogennego. W medycynie sportowej i rehabilitacyjnej białko serwatkowe jest wykorzystywane do wspomagania odbudowy tkanki mięśniowej, a w geriatrii może przeciwdziałać sarkopenii – utracie masy mięśniowej związanej z wiekiem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na mleko – Etiologia i przyczyny
Alergia na mleko krowie (ABMK) jest reakcją immunologiczną na białka mleka, głównie kazeinę (80% białka mleka) oraz białka serwatkowe (20%, w tym beta-laktoglobulina i alfa-laktoalbumina). Mechanizmy alergii dzielą się na IgE-zależne (reakcje natychmiastowe, pojawiające się do 2 godzin po ekspozycji) oraz nie-IgE-zależne (reakcje opóźnione, rozwijające się do kilku dni). Występuje wysoka reaktywność krzyżowa między mlekiem krowim a mlekiem innych ssaków (owcze, kozie, bawole), z ryzykiem reakcji około 90%. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, wczesną ekspozycję na białka mleka, krótszy okres karmienia piersią, atopowe choroby współistniejące oraz dysbiozę mikrobioty jelitowej. Alergia manifestuje się różnorodnie, od zespołu enteroproktitis indukowanego białkami pokarmowymi (FPIES), przez alergiczne zapalenie jelita grubego, po eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE). W diagnostyce pomocne są testy serologiczne na obecność przeciwciał IgE oraz próby prowokacyjne, zwłaszcza w kontekście tolerancji na białka mleka poddane obróbce termicznej.
alergia IgE-zależna, alergia na białko mleka krowiego, alergia na mleko, alergia nie-IgE-zależna, alfa-laktoalbumina, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, beta-laktoglobulina, białko serwatkowe, celiakia, choroba atopowa, doustna próba prowokacyjna, dysbioza, dysbioza mikrobioty jelitowej, eozynofil, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipoteza higieny, histamina, immunoglobulina E, kazeina, mediator zapalny, mikrobiota jelitowa, nietolerancja laktozy, obróbka cieplna, reakcja immunologiczna, reaktywność krzyżowa, układ immunologiczny, układ odpornościowy, zespół FPIES