lek α-adrenomimetyczny
Lek α-adrenomimetyczny (α-adrenergiczny) to substancja farmakologiczna, która naśladuje działanie katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny) poprzez selektywne pobudzanie receptorów α-adrenergicznych. Leki te dzielą się na dwie główne podgrupy: działające na receptory α1 (postsynaptyczne) oraz α2 (presynaptyczne).
Pobudzenie receptorów α1-adrenergicznych powoduje skurcz mięśni gładkich naczyń, co prowadzi do wzrostu oporu obwodowego i podwyższenia ciśnienia tętniczego. Leki te wykorzystuje się w leczeniu niedociśnienia, we wstrząsie oraz jako dodatek do leków miejscowo znieczulających w celu wydłużenia ich działania. Przykłady to fenylefryna, metoksyamina czy midodryna.
Agoniści receptorów α2-adrenergicznych wywołują natomiast efekt hipotensyjny poprzez hamowanie uwalniania noradrenaliny i zmniejszenie aktywności układu współczulnego. Znajdują zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego (klonidyna, metylodopa), jako leki przeciwbólowe (deksmedetomidyna) oraz w okulistyce do obniżania ciśnienia śródgałkowego (apraklonidyna, brymonidyna).
Leki α-adrenomimetyczne stosowane są również w okulistyce jako środki zwężające naczynia krwionośne i rozszerzające źrenice (fenylefryna), w terapii zapalenia błony śluzowej nosa (oksymetazolina, ksylometazolina) oraz w leczeniu chorób układu oddechowego. Ich działanie jest ściśle powiązane z fizjologiczną rolą receptorów adrenergicznych w regulacji funkcji układu sercowo-naczyniowego oraz innych układów organizmu.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Ksylometazolina, α-adrenomimetyczna pochodna imidazoliny, jest skutecznym środkiem zmniejszającym przekrwienie błony śluzowej nosa, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęstsze objawy dotyczą układu oddechowego i obejmują suchość błony śluzowej nosa, uczucie dyskomfortu, pieczenie oraz kichanie (często), a także krwawienia z nosa (niezbyt często). Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują ból głowy (często), zawroty głowy (rzadko), a bardzo rzadko obserwuje się pobudzenie, bezsenność, zmęczenie, halucynacje i drgawki, szczególnie u dzieci. Działania sercowo-naczyniowe, takie jak palpitacje, tachykardia (rzadko), arytmie i nadciśnienie tętnicze (bardzo rzadko), stanowią istotne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia. U niemowląt i noworodków odnotowano bardzo rzadkie przypadki bezdechu, co wymaga szczególnej ostrożności.
arytmia serca, atrofia błony śluzowej, bezdech, bezsenność, błona śluzowa nosa, ból głowy, drgawki, duszność, efekt z odbicia, halucynacje, imidazolina, kołatanie serca, krwawienie z nosa, ksylometazolina, lek sympatykomimetyczny, lek α-adrenomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przekrwienie reaktywne, reakcja nadwrażliwości, rhinitis medicamentosa, suche zapalenie błony śluzowej nosa, suchość błony śluzowej, tachykardia, zaburzenia akomodacji, zawroty głowy -
Leksykon leków
Ksylometazolina chlorowodorek, zawarta w kroplach do nosa Xylometazolin WZF 0,1% (1 mg/ml), jest alfa-adrenomimetykiem o określonych przeciwwskazaniach, których przestrzeganie jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na ksylometazolinę lub chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml), stany po zabiegach neurochirurgicznych takich jak usunięcie przysadki mózgowej oraz zabiegi z odsłonięciem opony twardej, a także zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis atrophicans). W tych przypadkach stosowanie leku może prowadzić do poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych, zaburzeń hormonalnych, penetracji do ośrodkowego układu nerwowego oraz nieodwracalnego uszkodzenia błony śluzowej nosa. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miejscowego podrażnienia i obrzęku błony śluzowej, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu preparatu zawierającego chlorek benzalkoniowy.
chlorek benzalkoniowy, ksylometazoliny chlorowodorek, lek α-adrenomimetyczny, nadwrażliwość, niedrożność nosa, obrzęk śluzówki, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej nosa, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, polip nosa, przewlekły nieżyt nosa, reakcja nadwrażliwości, rhinitis atrophicans, tachyfilaksja, usunięcie przysadki mózgowej, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie hormonalne, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa
