AMD
Zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD – Age-related Macular Degeneration) to przewlekła choroba degeneracyjna siatkówki, dotykająca centralną jej część, czyli plamkę żółtą odpowiedzialną za centralne widzenie i ostrość wzroku. AMD jest główną przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób powyżej 50. roku życia w krajach rozwiniętych.
Wyróżniamy dwie główne postaci AMD: suchą (zanikową), stanowiącą około 85-90% przypadków, oraz wysiękową (mokrą), która występuje rzadziej, ale charakteryzuje się szybszym postępem i gorszym rokowaniem. Postać sucha manifestuje się obecnością druzów, zaburzeniami nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE) i zanikiem geograficznym. Postać wysiękowa cechuje się tworzeniem nieprawidłowych naczyń krwionośnych pod siatkówką (neowaskularyzacja podsiatkówkowa), które mogą powodować wylewy i obrzęk.
W diagnostyce AMD kluczowe znaczenie mają: badanie dna oka, OCT (optyczna koherentna tomografia), angiografia fluoresceinowa oraz indocyjaninowa. Leczenie suchej postaci AMD opiera się głównie na suplementacji antyoksydantów, cynku i kwasów tłuszczowych omega-3. Postać wysiękowa wymaga bardziej agresywnego podejścia, najczęściej w postaci doszklistkowych iniekcji inhibitorów VEGF (czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego), takich jak ranibizumab, aflibercept czy bewacyzumab.
Profilaktyka AMD obejmuje modyfikację stylu życia: zaprzestanie palenia tytoniu, regularna aktywność fizyczna, dieta bogata w antyoksydanty, ochrona oczu przed promieniowaniem UV oraz regularne badania okulistyczne, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka (wiek powyżej 50 lat, obciążenie rodzinne, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Sucha degeneracja plamki żółtej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Sucha degeneracja plamki żółtej (dry AMD) jest główną przyczyną nieodwracalnej utraty widzenia centralnego w krajach rozwiniętych, dotykając centralnej części siatkówki. Choroba ta charakteryzuje się powolnym postępem, który może trwać wiele lat, a jej przebieg jest zróżnicowany między pacjentami. Wczesne przesunięcie o co najmniej dwa stopnie na 9-stopniowej skali nasilenia AMD w ciągu pierwszych dwóch lat jest silnym predyktorem progresji do późnego stadium choroby w ciągu kolejnych pięciu lat. Nowoczesne modele oparte na uczeniu głębokim osiągają wysoką dokładność prognostyczną (C-statystyka 86,4; 95% CI 86,2-86,6) i przewyższają tradycyjne metody kliniczne, co może znacząco usprawnić podejmowanie decyzji terapeutycznych. Obecnie brak jest skutecznych terapii zatrzymujących postęp suchej AMD, jednak suplementacja witaminami i minerałami wg formuły AREDS zmniejsza ryzyko progresji o 25%.
AMD, analiza przeżycia, atrofia plamki, badanie obrazowe, halucynacje wzrokowe, kwasy tłuszczowe omega-3, luteina, plamka żółta, późne stadium AMD, środek neuroprotekcyjny, sucha degeneracja plamki żółtej, terapia genowa, terapia komórkowa, uczenie głębokie, widzenie centralne, widzenie obwodowe, wysiękowa postać AMD, zdjęcie dna oka, zespół Charlesa Bonneta - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne widzenie – Epidemiologia
Podwójne widzenie (diplopia) stanowi istotny problem kliniczny, z roczną liczbą około 804 647 wizyt ambulatoryjnych i 49 790 wizyt na oddziałach ratunkowych w USA, gdzie 70,4% wizyt ambulatoryjnych odbywa się u okulistów. Diplopia dzieli się na jednooczną (25,1%) i dwuoczną (74,9%), z dominującą etiologią naczyniową (28,66%) i pourazową (24,66%). W oddziałach ratunkowych około 15% przypadków wiąże się z poważnymi diagnozami neurologicznymi, takimi jak udar niedokrwienny mózgu. Częstość występowania diplopii wzrasta z wiekiem, szczególnie u osób powyżej 60. roku życia, bez predylekcji płciowej czy rasowej. Wśród chorób współistniejących istotne są cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, jaskra, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane oraz nowotwory, które mogą powodować diplopię poprzez różne mechanizmy patogenetyczne, w tym porażenia nerwów czaszkowych, zwłaszcza nerwu VI.
AMD, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyniowa, choroba tarczycy, diplopia, diplopia jednooczna, heteroforia, meningitis, miastenia, nadciśnienie, niedowidzenie, oczopląs, podwójne widzenie, porażenie nerwu czaszkowego, porażenie nerwu odwodzącego, prezbiopia, przemijający atak niedokrwienny, retinopatia, SM, strabizm, TIA, udar niedokrwienny, zapalenie oczodołu, zapalenie tętnicy skroniowej