proliferacyjna retinopatia cukrzycowa
Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa (PDR) stanowi zaawansowane stadium retinopatii cukrzycowej, charakteryzujące się patologicznym tworzeniem nowych naczyń krwionośnych (neowaskularyzacją) na powierzchni siatkówki. Jest to ciężkie powikłanie długotrwałej cukrzycy, występujące jako konsekwencja niedotlenienia tkanek siatkówki, spowodowanego zamknięciem drobnych naczyń krwionośnych.
W odpowiedzi na niedotlenienie, siatkówka produkuje czynniki angiogenne, w tym przede wszystkim czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który stymuluje powstawanie nowych, nieprawidłowych naczyń. Te kruche naczynia mogą łatwo pękać, prowadząc do wylewów do ciała szklistego, trakcji witreoretinopatycznych, a w konsekwencji do odwarstwienia siatkówki i nieodwracalnej utraty widzenia.
Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, angiografię fluoresceinową oraz optyczną koherentną tomografię (OCT). Leczenie PDR koncentruje się na fotokoagulacji laserowej panretinalnej, iniekcjach doszklistkowych anty-VEGF, a w zaawansowanych przypadkach – witrektomii. Kluczowe znaczenie ma także ścisła kontrola glikemii, ciśnienia tętniczego i parametrów lipidowych, co może spowolnić progresję choroby.
Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa pozostaje jedną z głównych przyczyn utraty wzroku u osób w wieku produkcyjnym w krajach rozwiniętych, dlatego tak istotne są regularne badania okulistyczne u pacjentów z cukrzycą w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian siatkówkowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Retinopatia cukrzycowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Retinopatia cukrzycowa (RC) jest istotnym powikłaniem mikronaczyniowym cukrzycy, prowadzącym do uszkodzenia naczyń i neuronów siatkówki, stanowiąc jedną z głównych przyczyn ślepoty w populacji osób w wieku produkcyjnym (20-64 lata). Rokowanie zależy od stadium choroby i obecności cukrzycowego obrzęku plamki, który jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku. Wczesne wykrycie i interwencja mogą zapobiec upośledzeniu widzenia w ponad 90% przypadków. U pacjentów z proliferacyjną retinopatią cukrzycową (PDR) 10-letnie przeżycie wynosi 76% (95% CI: 63-85%), a ryzyko zgonu jest czterokrotnie wyższe u osób ≥50 lat. Leczenie laserowe i witrektomia pozostają kluczowymi metodami terapeutycznymi, redukując ryzyko ciężkiej utraty wzroku (≤ 5/200) o ponad 50%. Obrzęk plamki wymaga często powtarzanych iniekcji leków, a laseroterapia zmniejsza częstość umiarkowanej utraty wzroku z 30% do 15% w ciągu 3 lat.
cukrzycowy obrzęk plamki, głębokie uczenie, konwolucyjna sieć neuronowa, nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa, obraz siatkówki, obrzęk plamki żółtej, program badań przesiewowych, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, retinopatia cukrzycowa, skurczowe ciśnienie tętnicze, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, uszkodzenie naczyń krwionośnych, witrektomia, zabieg laserowy, zmiana naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cilozek 50 mg
Lek Cilozek (cylostazol) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min) oraz umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenie działań niepożądanych. Ponadto, nie powinien być stosowany u chorych z zastoinową niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca (w tym częstoskurczem komorowym, migotaniem komór, wieloogniskową ekstrasystolią komorową, wydłużonym odstępem QTc, ciężką tachyarytmią), a także po ostrych zespołach wieńcowych i niedawnych interwencjach (zawał mięśnia sercowego, PCI, CABG w ciągu ostatnich 6 miesięcy). Ze względu na działanie przeciwpłytkowe, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnikami ryzyka krwawień, takimi jak czynne wrzody trawienne, niedawny udar krwotoczny (do 6 miesięcy), proliferacyjna retinopatia cukrzycowa oraz niekontrolowane nadciśnienie tętnicze. Jednoczesne stosowanie cylostazolu z dwoma lub więcej lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi (np. ASA, klopidogrel, heparyny, antagoniści witaminy K, dabigatran, rywaroksaban, apiksaban) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
acenokumarol, antagonista witaminy K, apiksaban, arytmia, CABG, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, ekstrasystolia komorowa, heparyna, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, interwencja wieńcowa, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niestabilna dławica piersiowa, PCI, powikłanie krwotoczne, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, rywaroksaban, skłonność do krwawień, stabilna choroba wieńcowa, tachyarytmia, udar krwotoczny, warfaryna, wrzód trawienny, wydłużony odstęp QTc, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Retinopatia cukrzycowa – Epidemiologia
Retinopatia cukrzycowa (RC) stanowi główną przyczynę utraty wzroku wśród osób w wieku produkcyjnym, z szacowaną globalną częstością występowania u 22,27% pacjentów z cukrzycą (95% CI: 19,73%-25,03%), a retinopatii zagrażającej utracie wzroku (VTDR) u 6,17% (95% CI: 5,43%-6,98%). W USA w 2021 roku odnotowano 9,6 mln osób z RC, w tym 1,84 mln z VTDR (5,1% osób z cukrzycą). Czynniki ryzyka progresji obejmują długi czas trwania cukrzycy (≥15 lat), hiperglikemię (HbA1c >7%), nadciśnienie tętnicze (ryzyko 2,56-krotnie wyższe), palenie tytoniu, dyslipidemię oraz czynniki demograficzne, takie jak wiek i płeć. Epidemiologia wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne i etniczne, z wyższą częstością w Afryce (35,9%) i Ameryce Północnej (33,3%) oraz wśród populacji afroamerykańskich i latynoskich. Cukrzycowy obrzęk plamki (DME) jest mniej zbadany, z częstością od 1,4% do 12,8% w cukrzycy typu 2 i 4,2%-7,9% w typie 1. Programy badań przesiewowych, w tym teleoftalmologia, znacząco poprawiły wykrywalność i zmniejszyły wskaźniki ślepoty w krajach rozwiniętych, choć w USA nadal tylko 62,3% pacjentów poddaje się corocznym badaniom.
badanie okulistyczne, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, czas trwania cukrzycy, dyslipidemia, fotokoagulacja laserowa, hiperglikemia, inhibitory VEGF, kontrola glikemii, nadciśnienie tętnicze, nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa, obrazowanie siatkówki, ostrość wzroku, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, retinopatia cukrzycowa, retinopatia proliferacyjna, teleoftalmologia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Stepcil 100 mg
Cylostazol w dawce 100 mg (Stepcil) jest wskazany w leczeniu chromania przestankowego, jednak jego stosowanie jest obarczone licznymi bezwzględnymi przeciwwskazaniami. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min), umiarkowana lub ciężka niewydolność wątroby oraz zastoinowa niewydolność serca. Lek jest również przeciwwskazany w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Ze względu na działanie przeciwpłytkowe, cylostazol nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnymi wrzodami trawiennymi, niedawno przebytym udarem krwotocznym (w ciągu ostatnich 6 miesięcy), proliferacyjną retinopatią cukrzycową oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Ponadto, przeciwwskazania obejmują zaburzenia rytmu serca takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór, wieloogniskowa ekstrasystolia komorowa oraz wydłużenie odstępu QTc, niezależnie od leczenia tych arytmii.
acenokumarol, angioplastyka, apiksaban, chromanie przestankowe, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, dysfagia, ekstrasystolia komorowa, heparyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na cylostazol, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, stentowanie, tachyarytmia, udar krwotoczny, warfaryna, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QT, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cilozek 100 mg
Cilozek (cylostazol) w dawce 100 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min) oraz umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i metabolitów. Lek jest również przeciwwskazany u chorych z zastoinową niewydolnością serca oraz ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, takimi jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór, wieloogniskowa ekstrasystolia komorowa, wydłużony odstęp QTc i ciężka tachyarytmia. Ponadto, stosowanie cylostazolu jest niewskazane u pacjentów z niestabilną dławicą piersiową, świeżym zawałem mięśnia sercowego lub po interwencjach wieńcowych w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Ze względu na działanie przeciwpłytkowe, lek jest przeciwwskazany u osób z aktywnymi wrzodami trawiennymi, niedawno przebytym udarem krwotocznym, proliferacyjną retinopatią cukrzycową oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Jednoczesne stosowanie cylostazolu z dwoma lub więcej lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi (np. ASA, klopidogrel, heparyna, warfaryna, acenokumarol, dabigatran, rywaroksaban, apiksaban) znacząco zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazane.
acenokumarol, apiksaban, arytmia, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, działanie inotropowe dodatnie, działanie przeciwpłytkowe, ekstrasystolia komorowa, heparyna, interwencja wieńcowa, klirens kreatyniny, klopidogrel, komorowe zaburzenia rytmu, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, rywaroksaban, skłonność do krwawień, tachyarytmia, udar krwotoczny, warfaryna, wrzód trawienny, wydłużony odstęp QTc, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cilostazol LEK-AM 100 mg
Cylostazol (Cilostazol LEK-AM) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min) oraz umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i zmienioną farmakokinetykę. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami kardiologicznymi, takimi jak zastoinowa niewydolność serca (wszystkie klasy wg NYHA), zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków, wieloogniskowa ekstrasystolia komorowa, wydłużony odstęp QTc), ciężka tachyarytmia oraz w okresie 6 miesięcy po ostrych zespołach wieńcowych lub interwencjach wewnątrznaczyniowych w tętnicach wieńcowych.
acenokumarol, antagonista witaminy K, apiksaban, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, doustny antykoagulant, działanie przeciwpłytkowe, ekstrasystolia komorowa, hemostaza, heparyna, interwencja wewnątrznaczyniowa, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dusznica bolesna, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachyarytmia, udar krwotoczny, warfaryna, wrzód trawienny, wydłużony odstęp QTc, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Nefropatia cukrzycowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Nefropatia cukrzycowa (DN) jest główną przyczyną schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) u pacjentów z cukrzycą typu 2 (T2D). Rokowanie zależy od wielu czynników klinicznych i patologicznych, przy czym pacjenci z czystą DN oraz mieszanymi postaciami DN i niecukrzycowej choroby nerek (NDRD) mają gorsze wyniki niż osoby z samą NDRD. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są m.in. wyjściowy eGFR, nasilenie białkomoczu, poziom hemoglobiny, wiek, płeć męska oraz parametry laboratoryjne takie jak albumina, wapń, wodorowęglany i fosforany. Retinopatia cukrzycowa (DR) jest silnym niezależnym predyktorem progresji do ESRD, z ryzykiem wzrastającym od łagodnej do proliferacyjnej postaci DR (HR 1,69; 95% CI: 1,16-2,45; p=0,006). Modele prognostyczne, takie jak Kidney Failure Risk Equation (KFRE), choć skuteczne, mają ograniczoną wartość predykcyjną w DN w porównaniu do mieszanych postaci CKD. Dodanie danych patologicznych do KFRE nie poprawia istotnie predykcji ESRD.
albumina, albuminuria, białkomocz, biopsja, błona podstawna kłębuszków, cukrzyca typu 2, cystatyna C, EGFR, fosforany, hemoglobina, homocysteina, inhibitory ACE, kreatynina, mezangioliza, nefropatia cukrzycowa, niecukrzycowa choroba nerek, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, przewlekła choroba nerek, retinopatia cukrzycowa, równanie ryzyka niewydolności nerek, schyłkowa niewydolność nerek, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, włóknienie śródmiąższowe, wodorowęglany - Leksykon chorób i schorzeń
Retinopatia cukrzycowa – Objawy
Retinopatia cukrzycowa (RC) jest powikłaniem cukrzycy, prowadzącym do uszkodzenia drobnych naczyń siatkówki i stanowi główną przyczynę utraty wzroku u osób w wieku produkcyjnym. Choroba rozwija się stopniowo, początkowo bezobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę. RC dzieli się na nieproliferacyjną (NPDR) i proliferacyjną (PDR) retinopatię, z różnymi stopniami zaawansowania. NPDR charakteryzuje się mikroaneuryzmami, wyciekami i krwotokami, z ryzykiem progresji do PDR wynoszącym od 6% do 52% w ciągu roku, w zależności od stadium. PDR cechuje się neowaskularyzacją, krwotokami do ciała szklistego oraz ryzykiem odwarstwienia siatkówki i trwałej utraty wzroku. Diabetyczny obrzęk plamki żółtej (DME) i niedokrwienie plamki (DMI) są częstymi powikłaniami, prowadzącymi do zaburzeń widzenia centralnego i barwnego. Kontrola glikemii (HbA1c), ciśnienia tętniczego i lipidów jest kluczowa dla spowolnienia progresji choroby.
angiografia fluoresceinowa, ciało szkliste, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 1, jaskra neowaskularna, krwotok do ciała szklistego, naczynie krwionośne siatkówki, neowaskularyzacja, nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa, NPDR, obrzęk plamki żółtej, OCT, odwarstwienie siatkówki, optyczna koherentna tomografia, PDR, plamka żółta, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, retinopatia cukrzycowa, siatkówka oka, skotoma, widzenie nocne, zaburzenie widzenia kolorów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Decilosal 100 mg
Decilosal, zawierający cylostazol w dawce 100 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min) oraz umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zastoinowa niewydolność serca, niestabilna dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego lub interwencje w obrębie naczyń wieńcowych w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz komorowy, migotanie komór, wieloogniskową ekstrasystolię komorową, wydłużony odstęp QTc oraz ciężką tachyarytmię w wywiadzie.
acenokumarol, apiksaban, ciężka tachyarytmia, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, heparyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, nadwrażliwość na substancję czynną, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, rywaroksaban, skłonność do krwawień, udar krwotoczny, warfaryna, wydłużony odstęp QTc, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego