Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Cylostazol (Cilostazol LEK-AM), dostępny w dawkach 50 mg i 100 mg w postaci białych lub prawie białych, płaskich, okrągłych tabletek, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed podjęciem decyzji o wdrożeniu terapii tym lekiem. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd sytuacji klinicznych, w których stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Leku Cilostazol LEK-AM nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na cylostazol lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi, od łagodnych zmian skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.²

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane w dwóch głównych przypadkach zaburzeń funkcji narządów wydalniczych i metabolizujących:

• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – definiowane jako klirens kreatyniny ≤25 ml/min. Pacjenci z tak znacznie upośledzoną funkcją nerek nie powinni otrzymywać cylostazolu ze względu na ryzyko kumulacji leku i jego metabolitów w organizmie.³
• Umiarkowane do ciężkich zaburzenia czynności wątroby – pacjenci z takimi zaburzeniami nie powinni stosować cylostazolu ze względu na istotnie zmienioną farmakokinetykę leku i zwiększone ryzyko działań niepożądanych.⁴

Schorzenia układu sercowo-naczyniowego

Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów z licznymi schorzeniami kardiologicznymi, w tym:

• Zastoinowa niewydolność serca – niezależnie od nasilenia i klasy czynnościowej według NYHA⁵
• Zaburzenia rytmu serca – w szczególności pacjenci z częstoskurczem komorowym, migotaniem komór lub wieloogniskową ekstrasystolią komorową w wywiadzie, niezależnie od zastosowanego leczenia, a także osoby z wydłużonym odstępem QTc⁶
• Ciężka tachyarytmia – pacjenci z ciężkimi zaburzeniami rytmu serca o charakterze tachyarytmii w wywiadzie⁷
• Ostre zespoły wieńcowe i interwencje kardiologiczne – cylostazol nie powinien być stosowany u pacjentów z niestabilną dusznicą bolesną, a także po przebytym zawale mięśnia sercowego lub interwencji wewnątrznaczyniowej w obrębie tętnic wieńcowych w ciągu ostatnich 6 miesięcy⁸

Pacjenci ze skłonnością do krwawień

Ze względu na działanie przeciwpłytkowe cylostazolu, jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, takich jak:

• Aktywne wrzody trawienne – będące potencjalnym źródłem krwawienia z przewodu pokarmowego⁹
• Niedawno przebyty udar krwotoczny – w ciągu ostatnich 6 miesięcy¹⁰
• Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa – zwiększająca ryzyko krwawień wewnątrzgałkowych¹¹
• Niedostatecznie kontrolowane nadciśnienie tętnicze – które może predysponować do krwawień, szczególnie wewnątrzczaszkowych¹²

Jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych i przeciwzakrzepowych

Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów jednocześnie przyjmujących dwa lub więcej dodatkowych leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych. Do tej grupy należą:

• Leki przeciwpłytkowe – takie jak kwas acetylosalicylowy czy klopidogrel¹³
• Leki przeciwzakrzepowe – w tym heparyna, antagoniści witaminy K (warfaryna, acenokumarol) oraz bezpośrednie doustne antykoagulanty (dabigatran, rywaroksaban, apiksaban)¹⁴

Przeciwwskazanie to wynika z istotnie zwiększonego ryzyka krwawień przy jednoczesnym stosowaniu wielu leków wpływających na hemostazę.

Ciąża

Stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii cylostozolem.¹⁵

Uwagi kliniczne

Przed wdrożeniem terapii cylostozolem należy przeprowadzić szczegółową ocenę pacjenta pod kątem wszystkich wymienionych przeciwwskazań. W przypadku obecności któregokolwiek z nich, należy rozważyć alternatywne metody leczenia. Ponadto, należy regularnie monitorować pacjentów podczas terapii pod kątem wystąpienia nowych schorzeń, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do dalszego stosowania cylostazolu.