kaszel psychogenny
Kaszel psychogenny (określany również jako kaszel nawykowy, kaszel psychiczny lub kaszel funkcjonalny) to rodzaj kaszlu, który nie ma podłoża organicznego, a jego przyczyna ma charakter psychogenny. Występuje najczęściej u dzieci i młodzieży, choć może dotykać również dorosłych.
Charakterystyczną cechą kaszlu psychogennego jest jego ustępowanie podczas snu i nasilanie w sytuacjach stresowych. Kaszel ten zazwyczaj ma suchy, hałaśliwy charakter, często przypomina szczekanie lub chrząkanie. Diagnostyka różnicowa wymaga wykluczenia przyczyn organicznych, takich jak astma, refluks żołądkowo-przełykowy, zapalenie zatok czy przewlekłe infekcje dróg oddechowych.
Leczenie kaszlu psychogennego opiera się głównie na terapii behawioralnej, technikach relaksacyjnych i psychoterapii. W niektórych przypadkach pomocne może być zastosowanie leków przeciwdepresyjnych lub przeciwlękowych. Kluczowe znaczenie ma edukacja pacjenta i jego rodziny odnośnie nieorganicznego podłoża dolegliwości oraz unikanie zbędnych badań i farmakoterapii ukierunkowanej na przyczyny somatyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tussicalin 7,5 mg/5 ml
Tussicalin, zawierający 1,5 mg/ml butamiratu cytrynianu w formie syropu, jest wskazany do objawowego leczenia suchego, drażniącego kaszlu o różnej etiologii. Suchy kaszel, charakteryzujący się brakiem odkrztuszania wydzieliny, jest często uporczywy i męczący dla pacjenta. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu kaszlu związanego z infekcjami górnych dróg oddechowych, zapaleniem tchawicy i oskrzeli, kaszlem podrażnieniowym (np. wywołanym przez dym lub zanieczyszczenia powietrza), kaszlem psychogennym oraz kaszlem towarzyszącym alergicznym schorzeniom dróg oddechowych. Substancje pomocnicze o znanym działaniu to m.in. glikol propylenowy (3,38 mg/ml), sorbitol (450 mg/ml) oraz sodu benzoesan (1 mg/ml).
alergiczne schorzenie dróg oddechowych, butamiratu cytrynian, działanie przeciwkaszlowe, etiologia kaszlu, glikol propylenowy, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel nieproduktywny, kaszel podrażnieniowy, kaszel psychogenny, kaszel suchy, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, sodu benzoesan, sorbitol, suchy drażniący kaszel, syrop - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Etiologia i przyczyny
Przewlekły kaszel definiowany jest jako kaszel trwający ponad 8 tygodni u dorosłych i ponad 4 tygodnie u dzieci, stanowiąc istotny problem kliniczny wpływający na jakość życia pacjentów. Najczęstsze przyczyny u osób niepalących z prawidłowym obrazem radiologicznym klatki piersiowej to zespół kaszlu górnych dróg oddechowych (UACS, ~40%), astma (24-29%), choroba refluksowa przełyku (GERD, 15-20%) oraz nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli (NAEB, 13-33%). U wielu pacjentów współistnieje więcej niż jedna etiologia, co komplikuje diagnostykę i terapię. Charakterystyczne cechy kliniczne, takie jak spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, sezonowość kaszlu, pogorszenie po posiłkach czy reakcja na inhibitory ACE, pomagają w różnicowaniu przyczyn. Ponadto, palenie tytoniu i POChP, infekcje układu oddechowego, leki (inhibitory ACE u 5-35% pacjentów), a także rzadsze schorzenia jak rozstrzenie oskrzeli, choroby śródmiąższowe płuc czy nowotwory, również należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej.
alergiczny nieżyt nosa, aspiracja, astma kaszlowa, astma oskrzelowa, atypowe zapalenie płuc, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, gruźlica, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitory ACE, kaszel psychogenny, krwioplucie, krztusiec, mukowiscydoza, nadreaktywność oskrzeli, niealergiczny nieżyt nosa, nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli, obturacyjny bezdech senny, odma płucna, pierwotna dyskineza rzęsek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekły kaszel, rak płuca, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, tracheobronchomalacja, uchyłek Zenkera, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok przynosowych, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DEXApico (1625 mg + 6,5 mg)/5 ml
DexaPico w formie syropu zawiera dwie substancje o działaniu przeciwkaszlowym: dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml) oraz wyciąg wodny z kwiatu lipy (1625 mg/5 ml). Preparat jest wskazany do leczenia męczącego, suchego (nieproduktywnego) kaszlu różnego pochodzenia, który nie wiąże się z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych. Syrop jest szczególnie zalecany u pacjentów z napadowym, drażniącym kaszlem, który zaburza sen i codzienne funkcjonowanie, a także u osób mających trudności z połykaniem tabletek. Należy zwrócić uwagę na obecność sacharozy (3900 mg/5 ml) oraz sodu benzoesanu (6,25 mg/5 ml), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub ograniczeniami w spożyciu sodu.
benzoesan sodu, dekstrometorfanu bromowodorek, etiologia kaszlu, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel napadowy, kaszel nieproduktywny, kaszel podrażnieniowy, kaszel polekowy, kaszel produktywny, kaszel psychogenny, lipa drobnolistna, lipa pospolita, lipa szerokolistna, odkrztuszanie wydzieliny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, suchy kaszel, wyciąg z kwiatu lipy, wydzielanie śluzu, zaleganie wydzieliny - Leksykon chorób i schorzeń
Kaszel – Etiologia i przyczyny
Kaszel stanowi odruch ochronny układu oddechowego, mający na celu usunięcie czynników drażniących oraz nadmiaru wydzieliny. Jego klasyfikacja opiera się na czasie trwania: ostry (<3 tygodni), podostry (3-8 tygodni) oraz przewlekły (>8 tygodni u dorosłych, >4 tygodni u dzieci). Najczęstsze przyczyny ostrego kaszlu to infekcje wirusowe (przeziębienie, grypa, COVID-19), ostre zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, krup czy aspiracja ciała obcego. Kaszel podostry często wynika z nadwrażliwości dróg oddechowych po infekcji, a przewlekły kaszel u osób niepalących z prawidłowym RTG klatki piersiowej najczęściej związany jest z zespołem kaszlu górnych dróg oddechowych (UACS), astmą oraz chorobą refluksową przełyku (GERD), które odpowiadają za 90-100% przypadków. Diagnostyka powinna uwzględniać badania obrazowe, czynnościowe płuc, alergiczne oraz specjalistyczne, takie jak bronchoskopia czy pH-metria przełyku.
aspiracja ciała obcego, astma kaszlowa, badanie czynnościowe płuc, bakteryjne zapalenie oskrzeli, choroba refluksowa przełyku, droga oddechowa, gruźlica, idiopatyczne włóknienie płuc, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel astmatyczny, kaszel mokry, kaszel napadowy, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel poinfekcyjny, kaszel przewlekły, kaszel psychogenny, kaszel suchy, kaszel szczekający, krup, krwioplucie, krztusiec, mukowiscydoza, nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli, niewydolność serca, obturacyjny bezdech senny, ostre zapalenie oskrzeli, ostre zapalenie zatok, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przewlekłe zapalenie zatok, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, śródmiąższowa choroba płuc, zanieczyszczenie powietrza, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zatorowość płucna, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości kaszlowej, zespół post-COVID - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Objawy
Przewlekły kaszel definiowany jest jako kaszel trwający powyżej 8 tygodni u dorosłych i 4 tygodni u dzieci, z klasyfikacją obejmującą kaszel ostry (<3 tyg.), podostry (3-8 tyg.) oraz przewlekły (≥8 tyg.). Występuje u 10-20% populacji, częściej u kobiet (dwukrotnie częściej niż u mężczyzn), zwłaszcza po menopauzie. Kaszel może mieć charakter suchy (nieproduktywny) lub mokry (produktywny), często towarzyszą mu objawy takie jak spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, chrypka, duszność, zgaga czy ból gardła. Przewlekły kaszel znacząco obniża jakość życia, powodując zaburzenia snu, bóle głowy, nietrzymanie moczu, a także izolację społeczną i zaburzenia psychiczne. Objawy alarmowe wymagające pilnej interwencji to m.in. krwioplucie, gorączka >38,3°C, duszność, utrata masy ciała oraz ból w klatce piersiowej. W diagnostyce istotne jest rozpoznanie przyczyn takich jak astma (w tym wariant z przeważającym kaszlem), refluks żołądkowo-przełykowy, zespół kaszlu górnych dróg oddechowych czy POChP.
duszność, dysfonia, kaszel nieproduktywny, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel poinfekcyjny, kaszel produktywny, kaszel psychogenny, krwioplucie, nietrzymanie moczu, objawy ostrzegawcze, odkrztuszanie plwociny, omdlenie, oporny przewlekły kaszel, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe bakteryjne zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, rozedma płuc, rozstrzenia oskrzeli, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świszczący oddech, wirusowe zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości na kaszel, zgaga, złamanie żeber - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
DexaCaps to preparat w postaci kapsułek twardych, zawierający 20 mg dekstrometorfanu bromowodorku oraz wyciągi roślinne z kwiatostanu lipy (167 mg) i liścia melisy (50 mg). Jest wskazany do leczenia męczącego, suchego kaszlu o różnej etiologii, w tym kaszlu związanego z infekcjami górnych dróg oddechowych bez zalegania wydzieliny, kaszlu podrażnieniowego wywołanego czynnikami środowiskowymi, podrażnieniem gardła i krtani oraz kaszlu psychogennego. Dekstrometorfan działa przeciwkaszlowo poprzez hamowanie ośrodka kaszlu w OUN, natomiast wyciągi roślinne łagodzą podrażnienia błony śluzowej i redukują napięcie nerwowe, co wspomaga kontrolę odruchu kaszlowego.
dekstrometorfan, infekcja górnych dróg oddechowych, kapsułki twarde, kaszel mokry, kaszel napadowy, kaszel nieproduktywny, kaszel psychogenny, lek przeciwkaszlowy, nieżyt górnych dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, ośrodek kaszlu, podrażnienie gardła i krtani, receptory kaszlowe, suchość błony śluzowej, suchy kaszel, wyciąg z lipy, wyciąg z melisy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levofree 6 mg/ml
Lewodropropizyna, substancja czynna leku Levofree (6 mg/ml, roztwór doustny), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, kaszlem produktywnym, zaburzeniami czynności rzęsek nabłonka oskrzelowego (np. zespół Kartagenera, dyskineza rzęsek), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, u dzieci poniżej 2 lat oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Hamowanie odruchu kaszlowego w przypadku kaszlu mokrego lub zaburzeń transportu śluzu może prowadzić do zatrzymania wydzieliny i pogorszenia stanu klinicznego. Metabolizm lewodropropizyny odbywa się głównie w wątrobie, co uzasadnia przeciwwskazanie w ciężkiej niewydolności tego narządu ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych.
antykoncepcja, charakterystyka produktu leczniczego, choroby oskrzelowo-płucne, dyskineza rzęsek, działanie niepożądane, farmakokinetyka leków, infekcja dróg oddechowych, karmienie piersią, kaszel nieproduktywny, kaszel produktywny, kaszel psychogenny, lek przeciwkaszlowy, Levofree, lewodropropizyna, nadmierne wydzielanie śluzu, nadwrażliwość na substancję czynną, odruch kaszlowy, ośrodkowy układ nerwowy, zaburzenia czynności rzęsek nabłonka, zaburzenia czynności wątroby, zespół Kartagenera