przewlekłe bakteryjne zapalenie oskrzeli

Przewlekłe bakteryjne zapalenie oskrzeli (PBZO) to specyficzny fenotyp przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), charakteryzujący się przewlekłym kaszlem produktywnym z ropną wydzieliną oraz obecnością patogenów bakteryjnych w drogach oddechowych przez co najmniej 3 miesiące w ciągu 2 kolejnych lat. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za to schorzenie są Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis i Streptococcus pneumoniae.

Patofizjologia PBZO opiera się na zaburzeniu mechanizmów oczyszczania śluzowo-rzęskowego, przewlekłym stanie zapalnym oraz kolonizacji bakteryjnej. Przewlekła infekcja prowadzi do przebudowy dróg oddechowych, dysfunkcji nabłonka oskrzelowego i nasilenia stanu zapalnego, co tworzy błędne koło patologiczne, trudne do przerwania standardowymi metodami terapeutycznymi.

W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie mikrobiologiczne plwociny, które pozwala na identyfikację patogenów i określenie ich lekowrażliwości. W obrazie klinicznym dominuje przewlekły kaszel z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny, duszność wysiłkowa oraz nawracające zaostrzenia. Diagnostyka różnicowa obejmuje rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydozę oraz przewlekłe zapalenie zatok.

Leczenie PBZO opiera się na długotrwałej antybiotykoterapii, często prowadzonej cyklicznie lub rotacyjnie, aby ograniczyć rozwój lekooporności. Stosuje się również leki mukolityczne, bronchodilatacyjne oraz fizjoterapię układu oddechowego. W przypadkach opornych na leczenie rozważa się stosowanie makrolidów w dawkach przeciwzapalnych przez dłuższy okres. Kluczowe znaczenie ma również eliminacja czynników ryzyka, szczególnie zaprzestanie palenia tytoniu.