mutacja D842V
Mutacja D842V to specyficzna zmiana genetyczna w genie PDGFRA (Platelet Derived Growth Factor Receptor Alpha), polegająca na substytucji aminokwasu kwasu asparaginowego (D) przez walinę (V) w pozycji 842 łańcucha polipeptydowego. Jest to jedna z najczęstszych mutacji PDGFRA występujących w nowotworach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST).
Klinicznie mutacja D842V ma istotne znaczenie terapeutyczne, ponieważ powoduje oporność na standardowe inhibitory kinazy tyrozynowej pierwszej generacji, takie jak imatynib. Guzy GIST z tą mutacją wykazują pierwotną oporność na leczenie imatynibem, co znacząco wpływa na decyzje terapeutyczne i rokowanie pacjentów.
W diagnostyce molekularnej obecność mutacji D842V jest wykrywana za pomocą technik sekwencjonowania DNA. Identyfikacja tej mutacji ma kluczowe znaczenie w planowaniu leczenia, gdyż pacjenci z GIST posiadający mutację D842V wymagają alternatywnych strategii terapeutycznych, takich jak zastosowanie inhibitorów kinaz tyrozynowych nowej generacji (np. avapritinib), które wykazują skuteczność wobec tej konkretnej zmiany genetycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Patofizjologia i mechanizm
Guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) to najczęstsze nowotwory mezenchymalne przewodu pokarmowego, wywodzące się z komórek Cajala lub ich prekursorów, głównie lokalizujące się w żołądku i jelicie cienkim. Patogeneza GIST opiera się na aktywujących mutacjach w genach KIT (75-85% przypadków, głównie ekson 11) oraz PDGFRA (10-15%, eksony 12, 14, 18), które prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptorów kinaz tyrozynowych i uruchomienia kluczowych szlaków sygnałowych: RAS/RAF/MAPK, PI3K/AKT/mTOR oraz JAK/STAT. Około 10-15% GIST to typ dziki (wild-type), bez mutacji KIT/PDGFRA, z alternatywnymi mechanizmami patogenezy, takimi jak niedobór dehydrogenazy bursztynianowej (SDH), mutacje NF1, RAS i BRAF. Mechanizmy epigenetyczne, w tym hipermetylacja DNA i modyfikacje histonów (np. mutacje SETD2), oraz aberracje chromosomowe (utrata 14q, 22q i innych regionów) również odgrywają istotną rolę w rozwoju i progresji GIST. Terapia celowana inhibitorami kinaz tyrozynowych (TKI), takimi jak imatynib, jest skuteczna, jednak wtórne mutacje w KIT i PDGFRA prowadzą do oporności na leczenie, co wymaga stosowania kolejnych generacji TKI (sunitynib, regorafenib, rypretynib).
aberracja chromosomowa, apoptoza, choroba uchyłkowa, czynnik wzrostu komórek macierzystych, GIST typu dzikiego, gruczolak przysadki, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, hipermetylacja DNA, hiperpigmentacja skóry, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa KIT, komórki Cajala, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, metylacja DNA, modyfikacja histonów, mutacja D842V, neurofibromatoza typu 1, niedobór dehydrogenazy bursztynianowej, nowotwór mezenchymalny, przyzwojak, receptor alfa płytkopochodnego czynnika wzrostu, sekwencjonowanie nowej generacji, szlak JAK-STAT, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak RAS/RAF/MAPK, trimetylacja histonu, trudność w połykaniu, zespół Carneya-Stratakisa, zespół dziedziczny, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Etiologia i przyczyny
Gastrointestinal stromal tumor (GIST) to nowotwór wywodzący się z przewodu pokarmowego, powstający najczęściej w wyniku mutacji somatycznych w genach KIT (75-80% przypadków) i PDGFRA (5-10%). Mutacje te prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptorów kinazy tyrozynowej, co skutkuje niekontrolowanym wzrostem komórek. Najczęstsze mutacje w genie KIT dotyczą eksonu 11 (~90%), a w PDGFRA eksonów 12, 14 i 18, z mutacją D842V w PDGFRA (~8%) wiążącą się z opornością na imatynib. Około 10-15% GIST to guzy typu „dzikiego” bez mutacji KIT/PDGFRA, często związane z mutacjami w genach SDH, NF1, BRAF i innych. GIST występuje głównie u osób powyżej 50. roku życia, z nieco wyższą częstością u mężczyzn, a rzadko u dzieci, gdzie dominują guzy typu dzikiego i SDH-niedoborowe, wykazujące oporność na standardowe inhibitory kinazy tyrozynowej.
chemioterapia, choroba von Recklinghausena, czynnik wzrostu komórek macierzystych, dehydrogenaza bursztynianowa, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, hipermetylacja, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórki Cajala, mutacja D842V, mutacja genetyczna, mutacja genu KIT, neurofibromatoza typu 1, perystaltyka jelit, przyzwojak, radioterapia, receptor CD117, receptor kinazy tyrozynowej, triada Carneya, zespół Carneya-Stratakisa - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Diagnostyka i diagnoza
Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) to najczęstsze nowotwory mezenchymalne przewodu pokarmowego, charakteryzujące się często niespecyficznymi objawami, takimi jak krwawienie z przewodu pokarmowego, ból brzucha, masa w jamie brzusznej czy objawy niedrożności. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, przede wszystkim TK jamy brzusznej z kontrastem, które pozwala na ocenę lokalizacji, wielkości i naciekania guza, a także wykrycie przerzutów. MRI i PET z FDG stanowią uzupełnienie diagnostyki w wybranych przypadkach. Endoskopia wraz z ultrasonografią endoskopową (EUS) umożliwia ocenę zmian podśluzówkowych i pobranie materiału do biopsji (EUS-FNA lub EUS-TCB). Histopatologia wykazuje dominację komórek wrzecionowatych (70-80%) lub epitelioidnych (20-30%), a diagnostyka immunohistochemiczna opiera się na markerach CD117 (95% przypadków), DOG1 oraz CD34, SMA, S-100 i desminie. Analiza molekularna wykrywa mutacje w genach KIT (ok. 80%) i PDGFRA (ok. 10%), które mają kluczowe znaczenie dla predykcji odpowiedzi na leczenie inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI).
aktyna mięśni gładkich, anemia, avapritinib, badanie immunohistochemiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, dehydrogenaza bursztynianowa, dysfagia, endoskopowa ultrasonografia, gen KIT, GIST typu dzikiego, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, klasyfikacja TNM, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, masa w jamie brzusznej, mutacja D842V, niedrożność przewodu pokarmowego, nowotwór mezenchymalny przewodu pokarmowego, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, receptor CD117, regorafenib, rezonans magnetyczny, sunitynib, tomografia emisyjna pozytonowa, tomografia komputerowa, wskaźnik mitotyczny