świąd metaboliczny
Świąd metaboliczny to objaw dermatologiczny występujący w przebiegu różnych zaburzeń metabolicznych. Najczęściej towarzyszy przewlekłej chorobie nerek, chorobom wątroby (zwłaszcza cholestazom), zaburzeniom endokrynologicznym (np. niedoczynności lub nadczynności tarczycy, cukrzycy) oraz hematologicznym (np. czerwienicy prawdziwej).
Mechanizm świądu metabolicznego jest złożony i nie do końca poznany. W przypadku chorób nerek może być związany z akumulacją toksyn mocznicowych, zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej i wtórną nadczynnością przytarczyc. W chorobach wątroby przyczyną jest najczęściej wzrost stężenia kwasów żółciowych w surowicy, które odkładają się w skórze i działają drażniąco na zakończenia nerwowe.
Charakterystyczną cechą świądu metabolicznego jest jego uogólniony charakter, nasilenie w godzinach wieczornych oraz uporczywość. Leczenie opiera się przede wszystkim na terapii choroby podstawowej, ale obejmuje również stosowanie preparatów miejscowych (emolienty, środki przeciwświądowe) oraz leków ogólnoustrojowych (leki przeciwhistaminowe, gabapentynoidy, antagoniści receptorów opioidowych).
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) jest powszechnym objawem dermatologicznym o złożonej etiologii, obejmującej przyczyny dermatologiczne, systemowe, neurologiczne, psychogenne oraz środowiskowe. Najczęstszą przyczyną jest xerosis, szczególnie u osób starszych, gdzie czynniki takie jak niska wilgotność i centralne ogrzewanie nasilają suchość skóry. Inne dermatologiczne przyczyny to egzema, łuszczyca, pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry oraz dermatozy takie jak liszaj płaski czy prurigo. Świąd uogólniony bez zmian skórnych wymaga wykluczenia chorób ogólnoustrojowych, w tym cholestazy, przewlekłej niewydolności nerek, chorób hematologicznych (np. czerwienica prawdziwa), endokrynopatii (np. nadczynność i niedoczynność tarczycy) oraz nowotworów (np. chłoniaki, szpiczak). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują interakcje mediatorów takich jak histamina, serotonina, cytokiny (np. IL-31), opioidy oraz neuropeptydy, a także uszkodzenie włókien nerwowych w świądzie neuropatycznym. W diagnostyce kluczowe jest badanie fizykalne, wywiad oraz badania dodatkowe, w tym biopsja skóry i badania laboratoryjne, szczególnie przy utrzymującym się świądzie powyżej 6 tygodni.
atopowe zapalenie skóry, centralna sensytyzacja, chłoniak Hodgkina, cholestaza, cholestaza ciążowa, cholestaza ciężarnych, czerwienica prawdziwa, dermatitis herpetiformis, dermatografizm, grzybica stóp, histamina, immunosenescencja, interleukina 31, kontaktowe zapalenie skóry, leukotrieny, liszaj płaski, łuszczyca, mediatory zapalne, neuropatia cukrzycowa, neuropeptydy, neutrofil, niesteroidowe leki przeciwzapalne, opioidy, paraproteinemia, pierwotna marskość żółciowa, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pokrzywka, półpasiec, serotonina, stwardnienie rozsiane, sucha skóra, świąd metaboliczny, świąd neurogenny, świąd neuropatyczny, świąd psychogenny, świąd skóry, świąd wodny, świerzb, xerosis, zapalenie mieszków włosowych -
Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) jest powszechnym objawem dermatologicznym i ogólnomedycznym, dotykającym 7-17% populacji europejskiej, z przewlekłym świądem (>6 tygodni) występującym u 8-16% dorosłych. Występowanie świądu wzrasta z wiekiem, osiągając około 21% u osób ≥60 lat, a także jest częstsze u kobiet i osób o niższym statusie społeczno-ekonomicznym. Świąd towarzyszy wielu chorobom skóry, takim jak atopowe zapalenie skóry (100% pacjentów), łuszczyca (70-90%) oraz różnym postaciom wyprysku (do 97%). Ponadto, świąd jest objawem chorób ogólnoustrojowych, w tym przewlekłej niewydolności nerek (10-70% pacjentów dializowanych), pierwotnej marskości żółciowej (60% na początku choroby) oraz choroby Hodgkina (35%). Przewlekły świąd o nieznanej przyczynie (CPUO) dotyka 7-46% osób starszych i wiąże się z ciężkim świądem, zaburzeniami snu, depresją i lękiem, co podkreśla potrzebę skutecznych terapii.
atopowe zapalenie skóry, chemioterapia cytotoksyczna, chłoniak nie-Hodgkina, choroba Hodgkina, choroba ogólnoustrojowa, czerwienica prawdziwa, hemodializa, hipoteza higieniczna, immunosenescencja, jakość życia związana ze zdrowiem, łuszczyca, pierwotna marskość żółciowa, prurigo nodularis, przewlekła choroba nerek, przewlekły świąd, świąd cholestatyczny, świąd metaboliczny, świąd mocznicowy, świąd polekowy, świąd skóry, świąd wodny, wyprysk, wyprysk asteatotyczny
