toksyczne działanie salicylanów
Toksyczne działanie salicylanów, znane również jako salicylizm, to zespół objawów występujących po przedawkowaniu leków zawierających kwas salicylowy lub jego pochodne, najczęściej kwasu acetylosalicylowego (aspiryny). Do zatrucia może dojść zarówno po jednorazowym przyjęciu dużej dawki, jak i w wyniku kumulacji leku przy długotrwałym stosowaniu dawek terapeutycznych.
Objawy toksycznego działania salicylanów obejmują: szum w uszach (tinnitus), zaburzenia słuchu, zawroty głowy, nudności, wymioty, hiperwentylację, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo zasadowica oddechowa, następnie kwasica metaboliczna), zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, hiperglikemię lub hipoglikemię, oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić drgawki, śpiączka i niewydolność wielonarządowa.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie, objawach klinicznych oraz oznaczeniu stężenia salicylanów we krwi. Leczenie obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany), korekcję zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych, nawodnienie, alkalizację moczu w celu przyspieszenia wydalania salicylanów, oraz w ciężkich przypadkach – hemodializę. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek lub wątroby.