Przedawkowanie leku Cholinex

Przedawkowanie produktu leczniczego Cholinex (150 mg, pastylki twarde zawierające cholinę salicylanu) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Zagrożenia związane z przedawkowaniem wynikają głównie z działania salicylanów zawartych w leku. Przedawkowanie salicylanów zwykle wiąże się ze stężeniem w organizmie przekraczającym 350 mg/l (2,5 mmol/l). W przypadkach śmiertelnych u dorosłych pacjentów stężenie przekraczało zazwyczaj 700 mg/l (5,1 mmol/l). Należy jednak podkreślić, że pojedyncze dawki salicylanów mniejsze niż 100 mg/kg masy ciała rzadko powodują poważne zatrucie¹.

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie leku Cholinex może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów, które można podzielić na częste i niezbyt częste. Ciężkość objawów zależy od przyjętej dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, w tym wieku. Warto zauważyć, że objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego występują częściej u dzieci niż u dorosłych².

W przedawkowaniu Cholinexu kluczową rolę odgrywają zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej, które mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta. U osób dorosłych i dzieci powyżej 10 lat występuje zwykle mieszana zasadowica oddechowa i kwasica metaboliczna z prawidłowym lub wysokim pH krwi tętniczej. Natomiast u młodszych dzieci (poniżej 4 lat) dominuje kwasica metaboliczna z niskim pH krwi tętniczej. Warto podkreślić, że kwasica może nasilać przenikanie salicylanów przez barierę krew-mózg, co prowadzi do nasilenia objawów neurotoksycznych³.

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leku Cholinex należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Jeżeli salicylany zostały przyjęte w ilości zagrażającej życiu, zaleca się wykonanie płukania żołądka, najlepiej w ciągu godziny od zatrucia. Wskazane jest również podanie węgla aktywowanego w dawkach dostosowanych do wieku pacjenta⁴.

Oceniając ciężkość zatrucia, należy brać pod uwagę nie tylko stężenie salicylanów we krwi, ale również objawy kliniczne oraz parametry biochemiczne. Postępowanie lecznicze obejmuje⁵:

• Monitorowanie pH moczu i alkalizację moczu – co wspomaga usuwanie salicylanów z organizmu⁶
• Wyrównywanie kwasicy metabolicznej – za pomocą dożylnego podania 8,4% wodorowęglanu sodu (przy czym należy wcześniej sprawdzić poziom potasu)⁷
• Unikanie forsowanej diurezy – nie zwiększa ona wydalania salicylanów, a może spowodować obrzęk płuc⁸
• Hemodializa – jest leczeniem z wyboru w przypadku ciężkiego zatrucia salicylanami. Należy ją rozważyć u pacjentów ze stężeniem salicylanów powyżej 700 mg/l (5,1 mmol/l) lub z niższym stężeniem, ale z ciężkimi objawami klinicznymi lub metabolicznymi⁹

Istotną informacją jest to, że pacjenci w wieku poniżej 10 lat lub powyżej 70 lat są bardziej narażeni na toksyczne działanie salicylanów, dlatego w ich przypadku może być konieczne wcześniejsze zastosowanie dializy¹⁰.

Ze względu na potencjalnie ciężkie powikłania przedawkowania salicylanów, leczenie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem specjalistów. Należy systematycznie monitorować parametry życiowe pacjenta, stan świadomości, gospodarkę kwasowo-zasadową, równowagę elektrolitową oraz funkcję nerek i wątroby.