supresja czynności nadnerczy
Supresja czynności nadnerczy to zjawisko zahamowania prawidłowego funkcjonowania gruczołów nadnerczowych, które może wystąpić w wyniku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów lub jako efekt chorób endokrynologicznych. W warunkach fizjologicznych nadnercza produkują hormony steroidowe, w tym kortyzol, aldosteron oraz androgeny nadnerczowe, pod kontrolą osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Najczęstszą przyczyną supresji nadnerczy jest egzogenna sterydoterapia, która prowadzi do zmniejszenia endogennej produkcji kortyzolu poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego. Przy nagłym odstawieniu leków steroidowych może dojść do przełomu nadnerczowego, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie życia, dlatego redukcja dawek powinna odbywać się stopniowo.
Diagnostyka supresji czynności nadnerczy obejmuje badanie stężenia kortyzolu w surowicy oraz test stymulacji ACTH (synactenowy). Leczenie polega na stopniowym odstawianiu sterydów, substytucji hormonalnej oraz eliminacji przyczyny, jeśli jest to możliwe. Czas powrotu prawidłowej funkcji nadnerczy zależy od czasu trwania i nasilenia supresji i może wynosić od kilku miesięcy do ponad roku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisone Pharmis 100 mg
Przedawkowanie hydrokortyzonu, mimo braku wyraźnych objawów klinicznych w ostrej fazie, stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA). Produkt Hydrocortisone Pharmis zawiera 100 mg hydrokortyzonu (odpowiadającego 133,7 mg hydrokortyzonu sodu bursztynianu) w każdej fiolce. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum, a leczenie opiera się na terapii podtrzymującej i objawowej, z naciskiem na stopniowe zmniejszanie dawek oraz monitorowanie funkcji nadnerczy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z dodatkowymi obciążeniami, takimi jak urazy, infekcje czy zabiegi chirurgiczne, ze względu na ryzyko niewydolności nadnerczy i konieczność wdrożenia specjalistycznego leczenia podtrzymującego.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Przedawkowanie Hydrocortisonum Amara (5 mg/g, krem) może prowadzić do nasilonego wchłaniania hydrokortyzonu octanu i wywołania ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, uszkodzonej skórze lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Szczególnie narażone są dzieci, u których większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała sprzyja intensywniejszemu wchłanianiu, co może skutkować szybszym i cięższym przebiegiem objawów przedawkowania. Najpoważniejsze konsekwencje obejmują supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadzącą do niedoczynności kory nadnerczy oraz rozwój zespołu Cushinga, charakteryzującego się m.in. otyłością centralną, twarzą księżycowatą, rozstępami, nadciśnieniem tętniczym i hiperglikemią.
cukrzyca polekowa, hiperglikemia, hipokalemia, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja czynności nadnerczy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, twarz księżycowata, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zahamowanie wzrostu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ciprotic 3 mg/ml + 0,25 mg/ml
Przedawkowanie miejscowe produktu Ciprotic (3 mg/ml cyprofloksacyny + 0,25 mg/ml fluocynolonu acetonidu) w postaci kropli do uszu jest klinicznie mało prawdopodobne ze względu na ograniczoną pojemność przewodu słuchowego zewnętrznego oraz niskie stężenia osoczowe substancji czynnych przy prawidłowym stosowaniu. W przypadku ostrego przedawkowania, które jest rzadkie, nie obserwuje się istotnych działań ogólnoustrojowych. Natomiast przewlekłe lub długotrwałe stosowanie preparatu może prowadzić do poważnych powikłań endokrynologicznych, takich jak hamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), objawiające się hiperkortyzolizmem, spadkiem tempa wzrostu u dzieci oraz obniżeniem stężenia kortyzolu w osoczu, które są zwykle przejściowe i odwracalne.
cyprofloksacyna, fluocynolonu acetonid, glikokortykosteroidy, hamowanie osi HPA, hiperkortyzolizm, kortyzol w osoczu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek toksykologiczny, płukanie żołądka, przewód słuchowy zewnętrzny, supresja czynności nadnerczy, węgiel aktywowany, zaburzenie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zmniejszenie stężenia kortyzolu